«Πράσινο» για μεγαλύτερα κτίρια

Τη δυνατότητα κατασκευής μεγαλύτερων κτιρίων έχουν πλέον οι ιδιοκτήτες
οικοπέδων με τον καινούργιο Γενικό Οικοδομικό Κανονισμό, ο οποίος κατατέθηκε
χθες στη Βουλή και αναμένεται να ψηφιστεί τις επόμενες ημέρες.

Με νέους όρους και ρυθμίσεις υποβοηθείται η εγκατάσταση στα κτίρια ήπιων μορφών ενέργειας, όπως βιοκληματική, παθητικά και ενεργητικά ηλιακά συστήματα θέρμανσης

Με τον καινούργιο ΓΟΚ θα επιτρέπεται επίσης η κάλυψη ενός οικοπέδου σε ποσοστό
μεγαλύτερο του 40% και έως 70%, στις περιοχές όπου ίσχυε το πανταχόθεν
ελεύθερο σύστημα δόμησης, αλλά μόνο για τις περιπτώσεις των μικρών οικοπέδων
και προκειμένου να μπορεί να κατασκευαστεί κτίριο έως 120 τετραγωνικά μέτρα.

Ο νέος ΓΟΚ, που έρχεται να συμπληρώσει και εκσυγχρονίσει τον ισχύοντα από το
1985 ΓΟΚ, προσαρμόζει και ορισμένες διατάξεις του παλαιού στις αποφάσεις του
Συμβουλίου της Επικρατείας σχετικά με την ελεύθερη τοποθέτηση του κτιρίου μέσα
στο οικόπεδο, την απόσταση των κτιρίων μεταξύ τους, περιέχει διατάξεις
προστασίας των παραδοσιακών κτιρίων και των παραδοσιακών οικισμών, δίνει
κίνητρα για την εγκατάσταση ήπιων μορφών ενέργειας στα κτίρια, απαγορεύει την
τοποθέτηση διαφημιστικών πινακίδων στα κτίρια χωρίς άδεια της αρμόδιας
Επιτροπής Άσκησης Αρχιτεκτονικού Ελέγχου (ΕΠΑΕ), καθιερώνει τα Μητρώα
Κατασκευαστών Ιδιωτικών Έργων (με προεδρικό διάταγμα που θα εκδοθεί από το
ΥΠΕΧΩΔΕ) κ.λπ.

Νέος τρόπος υπολογισμού

Η δυνατότητα κατασκευής μεγαλύτερων κτιρίων προκύπτει από την αλλαγή του
τρόπου υπολογισμού του όγκου του κτιρίου, ο οποίος αποδεσμεύεται από τον
αριθμό των ορόφων και υπολογίζεται πλέον με έναν ειδικό τύπο που παίρνει υπόψη
το εμβαδόν του οικοπέδου και τον συντελεστή δόμησης. Όμως σε μερικές
περιπτώσεις μπορεί και να προκύπτει μικρότερο κτίριο, ειδικά με τη διάταξη που
προβλέπει ότι οι ημιυπαίθριοι χώροι περιορίζονται στο 20% από το 40% που
ισχύει σήμερα. Επίσης επιβάλλεται περιορισμός στην κατασκευή ημιυπαίθριων
χώρων, οι οποίοι θα επιτρέπονται μόνο εφόσον αυτοί βλέπουν σε κοινόχρηστους
χώρους.

Με το άρθρο 7 του νέου ΓΟΚ ρυθμίζονται οριστικά τα θέματα που έχουν προκύψει
από τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας και αφορούν την ελεύθερη
τοποθέτηση του κτιρίου μέσα στο οικόπεδο, θεσπίζονται νέοι τύποι για τον
καθορισμό των αποστάσεων των κτιρίων μεταξύ τους (που δεν μπορεί να είναι
μικρότερη από 2,5 μέτρα, εκτός και αν δεν εξασφαλίζεται διάσταση κτιρίου 9
μέτρων, οπότε θεσπίζεται η ισαπόσταση μεταξύ των κτιρίων) κ.λπ.

Η κατασκευή στοών

Επίσης υπάρχουν νέες διατάξεις για την κατασκευή στοών, οι οποίες δεν θα
προσμετρώνται στον συντελεστή δόμησης, όπως και για την τοποθέτηση των
κλιματιστικών, τα οποία δεν επιτρέπεται να εξέχουν περισσότερο από 40 εκατοστά
από την όψη του κτιρίου και σε ύψος όχι μικρότερο από τρία μέτρα από τον
δρόμο.

Οι διατάξεις του νέου ΓΟΚ για τα άτομα με ειδικές ανάγκες αφορούν κυρίως την
κατασκευή ειδικών διαβάσεών τους στα κτίρια και προκειμένου για κτίρια
νοσοκομείων, δημόσιων οργανισμών, ΝΠΔΔ, ΟΤΑ κ.λπ. οι κατασκευές αυτές είναι
πλέον υποχρεωτικές. Μάλιστα επιβάλλεται να γίνουν ανάλογες κατασκευές και σε
υπάρχοντα κτίρια.

Σημειώνεται ότι το κείμενο του νέου ΓΟΚ οριστικοποιήθηκε ύστερα από συζητήσεις
και διαβουλεύσεις με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς (Τεχνικό Επιμελητήριο,
φορείς αρχιτεκτόνων, νομικούς κ.λπ.) που κράτησαν πάνω από τέσσερα χρόνια.

Γενική είναι η εντύπωση ότι πρόκειται για ένα σύγχρονο «εργαλείο» για την
οικοδόμηση των ελληνικών πόλεων, η σωστή εφαρμογή του οποίου θα οδηγήσει σε
περισσότερο ανθρώπινα και λειτουργικά κτίρια.

Δημιουργείται Ανώτατο Πολεοδομικό και Αρχιτεκτονικό Συμβούλιο

Σύμφωνα με άλλες διατάξεις του νέου ΓΟΚ:

* Συνιστάται στο ΥΠΕΧΩΔΕ Ανώτατο Πολεοδομικό και Αρχιτεκτονικό Συμβούλιο, με
11 μέλη, στο οποίο θα μετέχουν και εκπρόσωποι του τεχνικού και επιστημονικού
κόσμου, το οποίο θα εισηγείται και θα γνωμοδοτεί για όλα τα θέματα που έχουν
σχέση με τον πολεοδομικό και αρχιτεκτονικό σχεδιασμό της χώρας.

* Θεσπίζεται ο υπεύθυνος εργοταξίου για κάθε ιδιωτικό τεχνικό έργο καθώς και
το βιβλίο εξέλιξης της κατασκευής (ένα είδος ημερολογίου του έργου), ώστε να
παρακολουθείται η εφαρμογή της μελέτης και των διατάξεων του ΓΟΚ, να είναι
γνωστός ο υπεύθυνος κ.λπ.

* Οι μικρές γεωργικές εγκαταστάσεις δεν θα θεωρούνται πλέον αυθαίρετα στις
περιπτώσεις που αλλάζουν χρήση. Επίσης μπορεί να εξαιρεθούν από την κατεδάφιση
γεωργικές ή κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις που έχουν αναγερθεί αυθαίρετα έως τις
11 Ιανουαρίου 1985.

* Σε κτίρια όπου δεν υπάρχουν ανελκυστήρες και διαμένουν άτομα με ειδικές
ανάγκες μπορεί να κατασκευαστούν ανελκυστήρες κατά παρέκκλιση των διατάξεων
που ισχύουν.

* Εισάγονται νέοι όροι και ρυθμίσεις για την εγκατάσταση στα κτίρια ήπιων
μορφών ενέργειας, όπως βιοκληματική, παθητικά και ενεργητικά ηλιακά συστήματα
θέρμανσης κ.λπ., προκειμένου να υποβοηθηθεί η εγκατάσταση τέτοιων συστημάτων
που αποσκοπούν στην εξοικονόμηση ενέργειας.

Κίνητρα για την προστασία παραδοσιακών οικισμών

Με τον νέο ΓΟΚ λύνεται και το πρόβλημα που έχει προκύψει από τις αποφάσεις του
ΣτΕ σχετικά με τα οικόπεδα που βρίσκονται στην άκρη των σχεδίων πόλεως. Τα
οικόπεδα αυτά θα μπορούν να κτίζονται με τους όρους που ισχύουν για τα ακραία
οικόπεδα και αφού οριοθετηθούν οι αναγκαίοι δρόμοι, ώστε τα οικόπεδα αυτά να
αποκτήσουν «πρόσωπο» σε δρόμο.

Σημαντική καινοτομία είναι και αυτή που αναφέρεται στη δυνατότητα του υπουργού
ΠΕΧΩΔΕ όπως με προεδρικά διατάγματα θεσπίζει κίνητρα και μέτρα για την
προστασία των παραδοσιακών οικισμών και κτιρίων, ισχυρότερων από αυτά που
ισχύουν σήμερα, σε μια προσπάθεια για τη διάσωση, ανάδειξη και αξιοποίηση της
αρχιτεκτονικής κληρονομιάς της χώρας.

Ο υπουργός ΠΕΧΩΔΕ θα μπορεί να χαρακτηρίζει ομαδικά ή μεμονωμένα ως χώρους
ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, ζώνες προστασίας κ.λπ. που κρίνεται ότι χρήζουν προστασίας.