Ελάχιστα μέρη για κατάδυση σε μια χώρα με 13.000 χιλιόμετρα ακτές

Ελληνικές θάλασσες.Η μαγεία του ελληνικού βυθού είναι ανεπανάληπτη. Προς το παρόν όμως οι αυτοδύτες δεν μπορούν να τον χαίρονται παντού

Οι περίπου 120 χιλιάδες αυτοδύτες που υπάρχουν αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα δεν
μπορούν ­ προς το παρόν τουλάχιστον ­ να πουν ότι ο βυθός τούς… ανήκει.

Οι διατάξεις του αρχαιολογικού νόμου περί προστασίας δεν τους επιτρέπουν να
χαίρονται ανεξέλεγκτα τη θάλασσα. Βέβαια, τα πράγματα έχουν βελτιωθεί γι’
αυτούς την τελευταία δεκαετία με τις αποδεσμεύσεις περιοχών, στις οποίες
προχώρησε η Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων έπειτα από πιέσεις χρόνων. Έτσι, από
το δεύτερο λιμανάκι της Βουλιαγμένης, όπου μπορούσε ένας αυτοδύτης να βουτήξει
στην Αττική έως το 1992, σήμερα έχει στη διάθεσή του μια ακτίνα 40 χιλιομέτρων
και πολλά άλλα μέρη σε όλη την Ελλάδα.

Αυτή είναι η μία όψη του νομίσματος: η άλλη είναι τελείως διαφορετική. Κι αυτό
γιατί σε μια εποχή που σε όλο τον κόσμο ο καταδυτικός τουρισμός αναπτύσσεται
ραγδαία, στην Ελλάδα οι αυτοδύτες που θέλουν να χαρούν ­ αλλά και να εργαστούν
­ στη θάλασσα έχουν κατά κύριο λόγο αρνητική αντιμετώπιση.

«Η κύρια πηγή του “κακού” είναι ο φόβος για τα αρχαία», λέει ο κ. Χρήστος
Ποζίδης, εκπαιδευτής κατάδυσης και ιδιοκτήτης καταδυτικού κέντρου στη
Σαντορίνη.

Τα αρχαία

«Όμως με την απαγόρευση των καταδύσεων δεν προστατεύονται τα αρχαία. Το
λιμεναρχείο δεν μπορεί να είναι παντού, και αυτή τη στιγμή οποιοσδήποτε μπορεί
να πάει με ένα κότερο και να βουτήξει όπου θελει, χωρίς να τον δει κανείς, και
να σηκώσει αρχαία. Εάν όμως ήταν ελεύθερη η κατάδυση, οι αρχαιοκάπηλοι δεν θα
μπορούσαν να δράσουν ανενόχλητοι, αφού κάποιοι θα τους έβλεπαν και θα ανέφεραν
την αρχαιοκαπηλία στο λιμεναρχείο…».

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το υποθαλάσσιο σπήλαιο στο Ακρωτήρι των
Χανίων. Στο σπήλαιο βρέθηκαν οστά ζώων που ρίχνουν φως στο προϊστορικό
παρελθόν της Κρήτης. Στην περιοχή, αν και ­ τυπικά ­ απαγορεύεται η κατάδυση,
κάποιοι έμπαιναν κρυφά και εμπορεύονταν ακόμα και σταλακτίτες και σταλαγμίτες!
Μέχρι που ένας υποβρύχιος κινηματογραφιστής αποφάσισε να το κινηματογραφήσει
και να δώσει το φιλμ στα ΜΜΕ. Τότε, μετά τη δημοσιοποίηση του θέματος,
αποφάσισαν να ασχοληθούν με το θέμα οι αρμόδιες υπηρεσίες!

Μεγάλο ενδιαφέρον

Ενδεικτικό τού ολοένα και αυξανόμενου ενδιαφέροντος για καταδύσεις στην Ελλάδα
είναι, όπως εξηγεί και ο κ. Χρήστος Μπαρούχας, ιδιοκτήτης τουριστικού
πρακτορείου που ασχολείται με την οργάνωση καταδυτικών ταξιδιών αλλά και
υπαίθριων δραστηριοτήτων, ότι κάθε χρόνο χιλιάδες τουρίστες από το εξωτερικό
δηλώνουν ενδιαφέρον και ζητούν πληροφορίες για καταδύσεις στην Ελλάδα.
Υπολογίζεται ότι πέρυσι, περίπου 300 χιλιάδες άνθρωποι πήγαν για διακοπές σε
μέρη στην Ελλάδα όπου επιτρέπεται η κατάδυση.

Όπως λέει, όλες πλέον οι μεσογειακές χώρες, και όχι μόνο, προσφέρουν πακέτα
προσφορών με τουριστικούς προορισμούς για κατάδυση. «Αν και το ενδιαφέρον για
καταδύσεις αυξάνεται συνεχώς, ωστόσο από το κράτος υπάρχει αρνητική
αντιμετώπιση», υποστηρίζει ο κ. Γιώργος Πατεράκης, εκπαιδευτής και ιδιοκτήτης
σχολής κατάδυσης. «Ο καθένας από τούς αρμοδίους ερμηνεύει τους νόμους όπως
θελει», λέει. «Στην Αττική, για παράδειγμα, μπορεί να απελευθερώθηκαν οι
ακτές, ωστόσο, ακόμη η εκπαίδευση δεν μπορεί να γίνει ελεύθερα.

Αποτέλεσμα είναι να συγκεντρώνονται και πάλι οι περισσότεροι στο β’ λιμανάκι
της Βουλιαγμένης. Στην ουσία υπάρχει ένα καθεστώς ημιδιωγμού! Ας γίνει
επιτέλους μια συνολική χαρτογράφηση να δούμε πού υπάρχουν και πού όχι αρχαία.
Πάντως με το έως τώρα καθεστώς οι αρχαιοκάπηλοι δεν έχουν αποθαρρυνθεί…».

Θετικά βήματα

Από την πλευρά της, η διευθύντρια της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων κ. Κατερίνα
Δελαπόρτα υποστηρίζει ότι «έχουν γίνει και γίνονται πολλά θετικά βήματα προς
την κατεύθυνση της απελευθέρωσης». Όπως λέει, «η λογική δεν είναι να
αποδεσμεύονται μόνο μερικά τμήματα, αλλά περιοχές, αφού προηγηθεί αυτοψία». Η
ίδια πιστεύει ότι οι ελληνικές θάλασσες έχουν μια ιδιομορφία, είναι δύσκολες
και πρέπει να τηρηθούν όλες οι διατάξεις του αρχαιολογικού νόμου περί αρχαίων.
Βέβαια, οι αποδεσμεύσεις δεν είναι μόνο θέμα Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων.
Έπειτα από κάθε χαρτογράφηση ακολουθεί εισήγηση στο Κεντρικό Αρχαιολογικό
Συμβούλιο, το οποίο και αποφαίνεται σχετικώς. Έπειτα είναι και το θέμα της
αστυνόμευσης. Και αυτό είναι που γίνεται πολλές φορές μπαλάκι μεταξύ Λιμενικού
και Εφορείας. Έτσι, δεν είναι λίγες οι φορές που το πρώτο για να έχει το…
κεφάλι του ήσυχο ­ λόγω μη επάρκειας πλωτών μέσων ­ να έχει αρνητική στάση
απέναντι στις καταδύσεις! Αποτέλεσμα όλων αυτών είναι, όπως λέει ο
αντιπρόεδρος της Ελληνικής Ομοσπονδίας Υποβρύχιας Δραστηριότητας, Αθλητικής
Αλιείας και Τεχνικής Κολύμβησης (ΕΟΥΔΑΑΤΚ) κ. Σπύρος Καρράς, «να έχει μείνει
πίσω η αθλητική κατάδυση, σε αντίθεση με αυτό που συμβαίνει σε όλες τις
ευρωπαϊκές χώρες».

Ο ίδιος θέτει και ένα άλλο ζήτημα: «Εξαιτίας του μπερδεμένου καθεστώτος που
επικρατεί, σε πολλά νησιά ασχολούνται ανεξέλεγκτα με την εκπαίδευση άνθρωποι
με μη αναγνωρισμένα πτυχία.

Εκεί πρέπει να δοθεί το βάρος της αστυνόμευσης και όχι αν κάποιος έχει μια
μπουκάλα στο σκάφος του να θεωρείται, τις περισσότερες φορές, παράνομος»,
λέει. «Έχουμε χάσει πολύτιμο χρόνο και οι προσπάθειες προς όλες τις
κατευθύνσεις πρέπει να εντατικοποιηθούν προκειμενου να φανούν τα οφέλη ­ ακόμη
και στον οικονομικό τομέα ­ της κατάδυσης».

Δυστυχώς στην Ελλάδα η κατάδυση, όπως εξηγεί μία από τις λίγες γυναίκες
εκπαιδεύτριες, η κ. Νάντια Μώκου, έχει μείνει σε πολλούς τομείς πίσω.«Όχι στον
τομέα της εκπαίδευσης, αλλά της προσφοράς. Στο εξωτερικό για παράδειγμα,
υπάρχουν προγράμματα για παιδιά με ειδικές ανάγκες και σωματική αναπηρία, αφού
από μελέτες έχουν αποδειχθεί τα οφέλη στα άτομα με τέτοιου είδους προβλήματα».
Την ίδια άποψη έχει και ο συνάδελφός της κ. Δημήτρης Ρούμπος: «Πρέπει να
διαχωρίσουμε την ψυχαγωγική κατάδυση από τις άλλες μορφές κατάδυσης», λέει.
«Εκεί πρέπει όλοι να καταλάβουν ότι είναι ένας ευχάριστος και ασφαλής τρόπος
να ανακαλύψεις τον θαυμαστό κόσμο του βυθού και τίποτα παραπάνω…».

Και πάρκο

Από την πλευρά του ο κ. Νάσος Κουρούμπαλης, ιδιοκτήτης καταδυτικού κέντρου
στην Κρήτη, εκτιμά ότι θα μπορούσε στην Ελλάδα να δημιουργηθεί ένα
αρχαιολογικό υποθαλάσσιο πάρκο, το οποίο θα αποτελεί πόλο έλξης για τους
τουρίστες απ’ όλο τον κόσμο, όπως αποτελεί η υποθαλάσσια ζωή στην Ερυθρά
Θάλασσα, όπου βρίσκονται τα περισσότερα καταδυτικά κέντρα στον κόσμο. Προς την
ίδια κατεύθυνση κινείται και ο κ. Γιώργος Καλιγέρης, ιδιοκτήτης καταδυτικού
κέντρου στην Πάρο, ο οποίος υποστηρίζει ότι ήρθε επιτέλους ο καιρός ο Έλληνας
αυτοδύτης να χαρεί άφοβα το βυθό και τα ανακαλύψει τα μυστικά του.