ΟΝΕ: Θερμό καλωσόρισμα χωρίς «ναι μεν, αλλά…»

Την «εντυπωσιακή πρόοδο» της Ελλάδας στη σύγκλιση της οικονομίας της με
αυτήν του ευρω-χώρου διαπιστώνει η έκθεση της Κομισιόν, η οποία υιοθετείται
σήμερα από την Ολομέλεια των Επιτρόπων στις Βρυξέλλες. Και εισηγείται προς το
Συμβούλιο, το οποίο θα συνέλθει με σύνθεση αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων τον
Ιούνιο, στο Πόρτο της Πορτογαλίας, την άνευ όρων ένταξη της δραχμής στο ευρώ,
την 1η Ιανουαρίου 2001.

Η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το πλήρες κείμενο της οποίας έχουν στη
διάθεσή τους «ΤΑ ΝΕΑ», μολονότι προβαίνει σε ορισμένες παρατηρήσεις για την
πολιτική που θα πρέπει να ακολουθηθεί προκειμένου να αποφευχθούν κίνδυνοι για
τη σύγκλιση, δεν περιέχει καμιά αυστηρή σύσταση από αυτές που αναμένονται και
θεωρεί επαρκείς τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει η ελληνική κυβέρνηση με το
αναθεωρημένο πρόγραμμα σύγκλισης.

Ως εκ τούτου, η Κομισιόν εισηγείται προς απόφαση στο Συμβούλιο την εξής απλή
φράση: «Η Ελλάδα πληροί τις απαραίτητες προϋποθέσεις για την υιοθέτηση του
ενιαίου νομίσματος. Η εξαίρεση της Ελλάδας αίρεται με εφαρμογή από την 1η
Ιανουαρίου 2001».

Στις παρατηρήσεις της Κομισιόν για το τι πρέπει να προσέξει η ελληνική
κυβέρνηση περιλαμβάνεται ότι «θα είναι αναγκαίο να διατηρηθεί μια στάση
σφιχτής δημοσιονομικής πολιτικής και να διασφαλισθεί η συνεχής εισοδηματική
συγκράτηση, ώστε να εμποδιστεί μια πιθανή αναβίωση των πληθωριστικών πιέσεων».
Επισημαίνεται ακόμη η ανάγκη συνέχισης και επιτάχυνσης των οικονομικών
μεταρρυθμίσεων.

Επιδόσεις – προοπτικές

Η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι 72 σελίδες (εξετάζεται και η περίπτωση
της Σουηδίας) και αναλύει μία προς μία τις επιδόσεις και προοπτικές της
ελληνικής οικονομίας, με άξονα αναφοράς τα κριτήρια της σύγκλισης. Διαπνέεται
από άκρως θετικό πνεύμα, γεγονός που προκάλεσε ελαφρά έκπληξη στις Βρυξέλλες,
καθώς πολλοί θεωρούσαν ότι η Κομισιόν ­ και ο αρμόδιος επίτροπος κ. Σόλμπες ­
θα επιχειρούσε να… διασφαλίσει τα νώτα της, υιοθετώντας μια στάση «ναι μεν,
αλλά…».

Στο κεφάλαιο – σύνοψη για την Ελλάδα, υπό τον τίτλο «Κύρια ευρήματα», η
επιτροπή αναφέρει:

«Στην έκθεση σύγκλισης του 1998 η εκτίμηση της Επιτροπής ήταν ότι η Ελλάδα δεν
πληροί κανένα από τα τέσσερα κριτήρια σύγκλισης. Ωστόσο, η νομοθεσία στην
Ελλάδα θεωρήθηκε συμβατή με τη Συνθήκη και το καθεστώς του Ευρωπαϊκού
Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών, παρά μια ατέλεια που είχε σχέση με το χρόνο
ενσωμάτωσης της κεντρικής τράπεζας στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Κεντρικών Τραπεζών.

Κατά τα δυο τελευταία χρόνια η Ελλάδα έχει επιτύχει εντυπωσιακή πρόοδο προς τη
σύγκλιση και η εκτίμηση σε αυτήν την έκθεση είναι θετική.

Η νομοθεσία στην Ελλάδα εξακολουθεί να είναι συμβατή με τη Συνθήκη και το
καθεστώς του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών, κι από τη στιγμή που
περαιτέρω νομοσχέδια υιοθετηθούν από το Κοινοβούλιο, ακόμη και η ατέλεια που
εντοπίστηκε νωρίτερα θα έχει απομακρυνθεί.

Ο μέσος πληθωρισμός στην Ελλάδα κατά τους 12 μήνες που λήγουν τον Μάρτιο του
2000 ήταν 2,0%, κάτω από τον δείκτη αναφοράς του 2,4%. Ο ελληνικός πληθωρισμός
ήταν ίσος ή μικρότερος του δείκτη αναφοράς από τον Δεκέμβριο του 1999. Η
βελτίωση στη σταθερότητα των τιμών βασίζεται σε ισχυρά θεμέλια, αλλά υπάρχουν
κίνδυνοι που συνδέονται με τη μείωση στα βραχυπρόθεσμα επιτόκια και την
προσέγγιση της ισοτιμίας προς την ισοτιμία μετατροπής στο δρόμο προς την
υιοθέτηση του ευρώ. Θα είναι αναγκαίο να διατηρηθεί μια στάση σφιχτής
δημοσιονομικής πολιτικής και να διασφαλισθεί η συνεχής εισοδηματική
συγκράτηση, ώστε να αποφευχθεί μια πιθανή αναβίωση των πληθωριστικών πιέσεων.
Η Ελλάδα πληροί το κριτήριο της σταθερότητας των τιμών.

Δραχμή και χρέος

(…) Ο δείκτης του χρέους έφθασε το υψηλότερο σημείο του το 1996, στο 111,3%
του ΑΕΠ, και έκτοτε μειώνεται κάθε χρόνο, στο 104,4% το 1999. Ο δείκτης του
χρέους αναμένεται να συνεχίσει να μειώνεται και να πέσει κάτω από το 100% του
ΑΕΠ το 2001. Η Ελλάδα πληροί το κριτήριο για τη δημοσιονομική θέση.

(…) Κατά την περίοδο εξέτασης η ελληνική δραχμή κινήθηκε στο μεγαλύτερο
διάστημα πέρα από το ±2,25% όριο διακύμανσης γύρω από την κεντρική της
ισοτιμία (αρχικά έναντι του μεταβατικού νομίσματος στον ευρωπαϊκό Μηχανισμό
Συναλλαγματικών Ισοτιμιών και εν συνεχεία, από τον Ιανουάριο του 1999 έναντι
του ευρώ). Ωστόσο, η απόκλιση της ελληνικής δραχμής ήταν πάνω από την κεντρική
ισοτιμία. Αντικατόπτριζε, μεταξύ άλλων, τα υψηλότερα επιτόκια στην Ελλάδα και
δεν ήταν ενδεικτική σοβαρών εντάσεων στην περίοδο εξέτασης. Η Ελλάδα πληροί το
κριτήριο της ισοτιμίας.

Το μέσο μακροπρόθεσμο επιτόκιο στην Ελλάδα, στο έτος που λήγει τον Μάρτιο του
2000, ήταν 6,4%, κάτω από το ποσοστό αναφοράς του 7,2%. Ο περιορισμός των
διαφοροποιήσεων στα επιτόκια το 1998 και το 1999 μείωσε το μέσο όρο στην
Ελλάδα σταδιακά και έπεσε κάτω από το ποσοστό αναφοράς από τον Οκτώβριο του
1999 και ύστερα. Η Ελλάδα πληροί το κριτήριο της σύγκλισης των επιτοκίων.

Διατηρησιμότητα

Υπό το φως της εκτίμησής της για την πληρότητα των κριτηρίων σύγκλισης, η
Επιτροπή θεωρεί ότι η Ελλάδα έχει επιτύχει έναν υψηλό βαθμό διατηρήσιμης
σύγκλισης».

Στο κεφάλαιο όπου αναλύεται ο πληθωρισμός, η Επιτροπή αναφέρει μεταξύ άλλων
πως «πραγματικά, αξίζει να σημειωθεί ότι δύο από τα κράτη – μέλη του
ευρω-χώρου αυτή τη στιγμή έχουν μέσους δείκτες πληθωρισμού πάνω από τον δείκτη
της Ελλάδας».

Σταθεροποίηση

Ωστόσο, σπεύδει να υπενθυμίσει και τα εξής: «Το αναθεωρημένο πρόγραμμα
σύγκλισης του 1999 κάνει σαφή την προσήλωση των ελληνικών αρχών στο να
συνεχίσουν να επιδιώκουν σταθεροποιητικές πολιτικές μεσοπρόθεσμα, προκειμένου
να μειώσουν περαιτέρω τον πληθωρισμό. Ο ρόλος της δημοσιονομικής πολιτικής
ενισχύεται: ένα σφίξιμο στη δημοσιονομική πολιτική προβλέπεται ιδιαίτερα για
το 2001, όταν οι επιδράσεις της νομισματικής χαλάρωσης είναι πιο πιθανόν να
προκύψουν. Το αναθεωρημένο πρόγραμμα σύγκλισης οικοδομεί επίσης την
αντιπληθωριστική στρατηγική στη συνέχιση της συγκράτησης μισθών τόσο στο
Δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα (…)».

ΤΑ ΚΥΡΙΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ

ΠΛΗΘΩΡΙΣΜΟΣ

Διατήρηση με λήψη μέτρων

Πρέπει να ενισχυθεί η αντιπληθωριστική πολιτική, χρησιμοποιώντας τα εργαλεία
τόσο της δημοσιονομικής πολιτικής όσο και της εισοδηματικής. Σε ό,τι αφορά τη
δημοσιονομική πολιτική, πρέπει να γίνει πιο αυστηρή, ιδίως το 2001, οπότε
αναμένεται να εκδηλωθούν οι πληθωριστικές επιπτώσεις της νομισματικής
χαλάρωσης. Σε ό,τι αφορά την εισοδηματική πολιτική, η σύναψη μίας κατάλληλης
διετούς συμφωνίας για τις αυξήσεις στον ιδιωτικό τομέα, θα βοηθούσε στη
συγκράτηση του κόστους εργασίας.

Οι προσπάθειες πρέπει να συμπληρωθούν από τη διαρθρωτική πολιτική και
συγκεκριμένα από την απελευθέρωση των αγορών προϊόντων, εργασίας και
κεφαλαίων. Αναμένεται, στις αρχές του 2001, η απελευθέρωση των αγορών
ενέργειας και τηλεπικοινωνιών.

Ο πληθωρισμός (εναρμονισμένος δείκτης) θα ανέβει από το 2,1% το 1999 στο 2,3%
το 2000 και το 2001.

Πάντως, «η πολύ βελτιωμένη πληθωριστική επίδοση της Ελλάδας φαίνεται
διατηρήσιμη».

ΕΛΛΕΙΜΜΑ

Όλοι οι δρόμοι οδηγούν στη μείωση

Η δημοσιονομική εξυγίανση θα οδηγήσει σε μείωση του ελλείμματος στο 0,2% του
ΑΕΠ το 2001 και σε πλεόνασμα ίσο με 0,2% του ΑΕΠ το 2002.

Η βελτίωση αυτή θα προέλθει κυρίως από τις μειώσεις των πληρωμών για τόκους,
λόγω της μείωσης των επιτοκίων. Το πρωτογενές πλεόνασμα αναμένεται να
παραμείνει σταθερό στο 6% του ΑΕΠ, περίπου.

ΧΡΕΟΣ

Βραδύς ο ρυθμός υποχώρησης

Παρά τη σαφή καθοδική του πορεία, το δημόσιο χρέος παραμένει πολύ υψηλό ως
ποσοστό του ΑΕΠ και πολύ πάνω από την τιμή αναφοράς του 60%.

Ο ρυθμός υποχώρησής του είναι και θα παραμείνει βραδύς, παρά τους υψηλούς
ρυθμούς ανάπτυξης και τη μείωση του ελλείμματος. Ωστόσο, το ποσοστό θα πέσει
κάτω από το 100% του ΑΕΠ το 2001. Το κριτήριο ικανοποιείται.

ΣΥΝΑΛΛΑΓΜΑΤΙΚΗ ΙΣΟΤΙΜΙΑ

Προσωρινές οι πιέσεις στη δραχμή

Η δραχμή συμμετείχε στον Μηχανισμό Συναλλαγματικών Ισοτιμιών (ΜΣΙ) για μία
περίοδο πάνω από δύο χρόνια, που απαιτεί η Συνθήκη. Η ισοτιμία της, μάλιστα,
παρέμεινε σταθερά πάνω από την κεντρική της ισοτιμία ως προς το ευρώ, αφ’ ότου
εντάχθηκε στον ΜΣΙ ΙΙ (1/1/1999). Δεν υπήρξε καμία υποτίμηση της κεντρικής
ισοτιμίας της δραχμής. Οι πιέσεις που δέχθηκε το ελληνικό νόμισμα το καλοκαίρι
του 1998, λόγω της αναταραχής στις διεθνείς αγορές, ήταν προσωρινές και δεν
επηρέασαν τη θέση του στον ΜΣΙ.