Εκθέσεις – διαβατήριο για την ΟΝΕ

Θετικό προμήνυμα της γνωμοδότησής της για την ελληνική υποψηφιότητα ένταξης
στην ΟΝΕ θα δώσει από την Τρίτη του Πάσχα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με το κείμενο
των «γενικών κατευθύνσεων οικονομικής πολιτικής», που θα συζητηθεί στη
Νομισματική Επιτροπή.

Το ειδικό κεφάλαιο για την Ελλάδα του κειμένου αυτού περιέχει πολλά καλά λόγια
για τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας. Ο τίτλος του είναι
χαρακτηριστικός: «Ελλάδα: η ονομαστική και η πραγματική σύγκλιση κερδίζουν
έδαφος». Αν και τα στοιχεία που παραθέτει η Επιτροπή είναι ελαφρώς
δυσμενέστερα από τα αντίστοιχα του ελληνικού προγράμματος σύγκλισης (βλ.
πίνακα), ιδίως σε ό,τι αφορά τον πληθωρισμό, δεν διατυπώνεται καμία ιδιαίτερη
αιχμή για πιθανούς κινδύνους, εξαιτίας αυτού του γεγονότος.

Είναι προφανές ότι το κείμενο της γνωμοδότησης της Επιτροπής, που αναμένεται
να δοθεί στη δημοσιότητα την επόμενη ημέρα, την Τετάρτη του Πάσχα, δεν μπορεί
να αποκλίνει πολύ από την εικόνα του κειμένου των «γενικών κατευθύνσεων». Οι
πηγές του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας αναμένουν, βεβαίως, ότι τόσο η
γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής όσο και η αντίστοιχη της Ευρωπαϊκής
Κεντρικής Τράπεζας θα περιέχουν και κάποιες υποδείξεις προς την Ελλάδα.
Συγκεκριμένα, εκτιμάται ότι οι δύο αυτές εκθέσεις, που αναμένονται με
ιδιαίτερο ενδιαφέρον την ερχόμενη εβδομάδα, θα επισημαίνουν τα εξής:

1 Η διατήρηση του πληθωρισμού σε χαμηλά επίπεδα το προσεχές διάστημα
προϋποθέτει τη λήψη μέτρων, κυρίως διαρθρωτικών. Πρέπει να προωθηθεί η
απελευθέρωση των αγορών ενέργειας και τηλεπικοινωνιών, αλλά και να προχωρήσουν
οι ιδιωτικοποιήσεις και να αλλάξει το ασφαλιστικό σύστημα.

2 Το δημόσιο χρέος είναι από τα υψηλότερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, γεγονός που
προκαλεί ανησυχίες. Η κυβέρνηση πρέπει να φροντίσει ώστε να συνεχισθεί η
καθοδική του πορεία και το 2001 να περιορισθεί κάτω από το 100% του ΑΕΠ.

3 Η ενσωμάτωση των κοινοτικών οδηγιών κινείται σε χαμηλά επίπεδα. Πρέπει να
καταβληθεί προσπάθεια ώστε να αυξηθεί το ποσοστό υιοθέτησης των οδηγιών αυτών,
που αποτελεί και ένα μέτρο εναρμόνισης της Ελλάδας με το κοινοτικό γίγνεσθαι.

Το χρονοδιάγραμμα

Οι εκθέσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας,
στις οποίες ενδέχεται να προστεθεί και αυτή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,
επίσης την ερχόμενη εβδομάδα, θα σηματοδοτήσουν την έναρξη της αντίστροφης
μέτρησης για την απόφαση ένταξης της Ελλάδας στην ΟΝΕ.

Η ελληνική υποψηφιότητα θα συζητηθεί στη συνέχεια:

* Στις 26 Μαΐου στη Νομισματική Επιτροπή, υπ’ όψιν της οποίας θα τεθούν οι δύο
εκθέσεις, της Επιτροπής και της ΕΚΤ. Η Νομισματική Επιτροπή θα συντάξει τη
δική της εισήγηση, που θα απευθύνεται στους υπουργούς Οικονομίας των 15.

* Στις 5 Ιουνίου στο Συμβούλιο Υπουργών Οικονομίας, με βάση την εισήγηση της
Νομισματική Επιτροπής. Οι υπουργοί θα υποβάλουν την εισήγησή τους στους 15
αρχηγούς των κρατών-μελών.

* Στις 19-20 Ιουνίου στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στη Σάντα Μαρία της Πορτογαλίας.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα πάρει ουσιαστικά την απόφαση, αλλά τυπικά αυτή θα
επικυρωθεί από τους 15 υπουργούς Οικονομίας.

Σε όλη την περίοδο αυτή προβλέπεται να αναπτυχθεί ένας έντονος παρασκηνιακός
διάλογος, με στόχο όχι μόνο να εξασφαλισθεί το θετικό αποτέλεσμα, αλλά και να
αποφευχθούν αιχμηρές παρατηρήσεις στις γνωμοδοτήσεις των κοινοτικών οργάνων.

«Θέλουμε να εξασφαλίσουμε ότι οι εκθέσεις θα είναι “στρογγυλεμένες”, χωρίς
αιχμές», παρατηρούν στελέχη της κυβέρνησης, που ασχολούνται με το θέμα.

Η απόφαση

Η ίδια η απόφαση προβλέπεται ότι θα είναι ένα μικρό κείμενο, μιας σελίδας,
στην οποία θα εξετάζονται ένα προς ένα τα κριτήρια και η ικανοποίησή τους ή μη
από την Ελλάδα.

Θα γίνεται, μάλιστα, ειδική αναφορά στο λεγόμενο κριτήριο της
«διατηρησιμότητας», το οποίο και θα δώσει αφορμή για τις επισημάνσεις που
προαναφέρθηκαν.

Το κείμενο της απόφασης του ECOFIN θα καταλήγει με το συμπέρασμα ότι η Ελλάδα
ικανοποιεί τα κριτήρια και θα ενταχθεί στην ΟΝΕ από 1/1/2001. Θα αναφέρεται,
μάλιστα, και η ισοτιμία της δραχμής, με την οποία το εθνικό νόμισμα θα
μετατραπεί σε ευρώ. Η ισοτιμία θα είναι αυτή που αποφασίσθηκε στις 17
Ιανουαρίου, βεβαιώνουν αρμόδιες πηγές.

Οι γενικές κατευθύνσεις

Στο κείμενο των γενικών κατευθύνσεων, που θα συζητηθεί την Τρίτη στη
Νομισματική Επιτροπή, επισημαίνεται ότι παρά την άνοδο του πληθωρισμού στην
Ελλάδα μετά το τρίτο τρίμηνο του 1999, οι προοπτικές είναι ευνοϊκές. Κι αυτό
γιατί μειώνεται σταθερά ο δομικός πληθωρισμός και το χάσμα μεταξύ των αυξήσεων
των τιμών των προϊόντων και των υπηρεσιών.

Βεβαίως, στο κείμενο επισημαίνεται η προοπτική άσκησης πληθωριστικών πιέσεων
εξαιτίας της πτώσης των επιτοκίων, αλλά και λόγω της αναζωπύρωσης του
πληθωρισμού στο εξωτερικό. Αλλά παράλληλα σημειώνεται ότι προς την αντίθετη
κατεύθυνση θα λειτουργήσει η περαιτέρω μείωση του ελλείμματος, η αύξηση του
ανταγωνισμού λόγω των διαρθρωτικών αλλαγών και ο περιορισμός της απαιτούμενης
διολίσθησης της δραχμής, μετά την αναπροσαρμογή της κεντρικής της ισοτιμίας,
στις 17 Ιανουαρίου.

Άλλωστε, προσθέτει η Επιτροπή, στην Ελλάδα τα αποτελέσματα των προσαρμογών των
επιτοκίων αργούν να φανούν στις τιμές. Έτσι, τα αποτελέσματα της νομισματικής
χαλάρωσης ενδέχεται να εκδηλωθούν στο τέλος του 2001 ή και αργότερα.

Επιπλέον, η Επιτροπή προσθέτει ότι ούτε από τους μισθούς αναμένεται να υπάρξει
πίεση στον πληθωρισμό.

Παρ’ όλα αυτά, οι προβλέψεις της αναφέρουν ότι ο πληθωρισμός θα διαμορφωθεί
φέτος στο 2,5% και το 2001 στο 2,6%, ενώ το ελληνικό πρόγραμμα σύγκλισης
προβλέπει ρυθμό 2,1% και για τα δύο αυτά χρόνια.

Έλλειμμα

Επιπλέον, η Επιτροπή δεν κρύβει, στο κείμενο των «γενικών κατευθύνσεων», ότι
δεν συμμερίζεται απόλυτα την αισιοδοξία της κυβέρνησης για τον δραστικό
περιορισμό του δημοσιονομικού ελλείμματος. Η ίδια εκτιμά ότι «η αβεβαιότητα
που έχει σχέση με τις εξελίξεις των επιτοκίων το 2000 και με τις πρωτογενείς
δαπάνες, ιδίως το 2001, συνεπάγεται έναν ελαφρώς βραδύτερο ρυθμό
δημοσιονομικής προσαρμογής», σε σύγκριση με αυτόν που προβλέπει το πρόγραμμα
σύγκλισης.

Έτσι, η ίδια προβλέπει ότι το έλλειμμα θα περιοριστεί στο 1,3% φέτος και στο
0,6% του ΑΕΠ το 2001, έναντι πρόβλεψης 1,2% και 0,2% αντίστοιχα στο πρόγραμμα
σύγκλισης.

Οπωσδήποτε, οι μικρές αυτές αποκλίσεις δεν θέτουν σε κίνδυνο τα κριτήρια του
Μάαστριχτ, αλλά ούτε και αμφισβητούν τους στόχους του Συμφώνου Σταθερότητας,
με το οποίο καλείται να συμμορφωθεί στο εξής η Ελλάδα.