«Μέσα στις εκκλησιές τις δαφνοφόρες»

«Δράμα και θάμα τ’ Απριλιού γιορτή και του Κυρίου Λαμπρή,

μυστικό ρόδο που οι σκληροί γεννούν του μαρτυρίου Σταυροί.

Χαρά των άδολων καρδιών και των ολάσπρων κρίνων Λαμπρή,

βοήθα τη δόξα του ξανά το γένος των Ελλήνων να βρει».

Κωστής Παλαμάς

Ήταν το πιο ταραγμένο Πάσχα μετά την απελευθέρωση από τους Γερμανούς. «ΤΑ ΝΕΑ»
το βράδυ του Μεγάλου Σαββάτου (1η Μαΐου 1948) δημοσιεύουν έκτακτο ρεπορτάζ για
τη δολοφονική απόπειρα κατά του υπουργού Δικαιοσύνης Χρήστου Λαδά, ενώ έβγαινε
από τον ναό του Αγίου Γεωργίου Καρύκη. Κάτω: το πρωτοσέλιδο του πασχαλιάτικου
«Εμπρός», δημοσιεύει ρεπορτάζ με πολλές λεπτομέρειες για την απόπειρα
δολοφονίας του Χρήστου Λαδά, ο οποίος, τελικά, υπέκυψε στα τραύματά του

Τότε η αγάπη ήταν ζωντανή. Τα χρόνια φτωχά αλλά ευτυχισμένα. Ανάσταινε το χώμα
απ’ τα λουλούδια. Και η Ανάσταση έσμιγε μ’ αγάπη τις καρδιές. Είχε άλλο νόημα
κι άλλο χρώμα η μεγάλη γιορτή της χριστιανοσύνης. Ο Τύπος στις περασμένες
δεκαετίες προϋπαντούσε τούτες τις μέρες με πρωτοσέλιδα. Λογοτεχνικά κείμενα,
λαογραφικά στοιχεία, αποσπάσματα από ποιητικές συλλογές μεγάλων ποιητών,
διηγήματα κορυφαίων λογοτεχνών και δημοσιογράφων και πίνακες έγχρωμους ­
κυρίως ­ για τα Άγια Πάθη, την Ανάσταση, το Πάσχα. Το ξεφύλλισμα του αρχείου
του Ημερήσιου Τύπου της Αθήνας, προπολεμικά και μεταπολεμικά, μας φέρνει
μπροστά σε μεγάλα γεγονότα, που συμπτωματικά συνέβησαν τέτοιες μέρες.

Έγχρωμη εικονογράφηση με την Ανάσταση του Χριστού (Ουκ έστιν ώδε αλλ’
εγείρεται!) στην πρώτη σελίδα της απογευματινής εφημερίδας «Ο ΤΥΠΟΣ» το Μέγα
Σάββατον 23 Απριλίου 1938. Δίπλα από την εικόνα δύο θέματα θρησκευτικού
περιεχομένου: Ο Άσωτος και Το φως της Αναστάσεως

Στα «ΝΕΑ» (Εσπέρα Μεγάλου Σαββάτου 1 Μαΐου 1948) δημοσιεύεται κύριο άρθρο
«Ανάσταση χωρίς το φως της αγάπης» που αναφέρεται στον εμφύλιο πόλεμο που
διαρκεί. Παράλληλα όμως σε έκτακτη έκδοση, δεξιά στην πρώτη της σελίδα, η
εφημερίδα έχει μεγάλο ρεπορτάζ με όλες τις λεπτομέρειες για την δολοφονική
απόπειρα που έγινε κατά του υπουργού Δικαιοσύνης Χρήστου Λαδά ενώ έβγαινε από
τον ναό του Αγίου Γεωργίου Καρύκη. Ο Χρήστος Λαδάς, μόλις είχε μπει στο
αυτοκίνητό του, δέχτηκε την επίθεση. Ο δράστης έριξε χειροβομβίδα, ο υπουργός
τραυματίσθηκε βαρύτατα (και υπέκυψε μετά 24ωρον) ενώ σκοτώθηκε ένας
αστυφύλακας και τραυματίσθηκαν άλλοι δύο. Ο δράστης Ευστράτιος Μουτσογιάννης,
22 ετών (οπαδός του ΚΚΕ), με στολή σμηνίτη όταν συνελήφθη είπε ότι έκανε τη
δολοφονική απόπειρα κατά του υπουργού για αντίποινα, επειδή η κυβέρνηση
Σοφούλη είχε εκτελέσει 154 κομμουνιστές.

«Να είναι το τελευταίο Πάσχα στο Μέτωπο» αναφέρει στη λεζάντα του, στο σκίτσο
που φιλοτέχνησε ο Φωκίων Δημητριάδης, για την πρώτη σελίδα των «ΝΕΩΝ» το Πάσχα
του 1949. Τα λόγια του κορυφαίου σκιτσογράφου ήταν προφητικά, γιατί μετά
τέσσερις μήνες τερματίσθηκε ο εμφύλιος πόλεμος στην Ελλάδα

Τη δολοφονική απόπειρα κατά του Χρήστου Λαδά έχει για κεντρικό πρωτοσέλιδο
θέμα την Κυριακή του Πάσχα 2 Μαΐου 1948, η εφημερίδα «Εμπρός».

«ΤΑ ΝΕΑ» του Μεγάλου Σαββάτου του 1949, δημοσιεύουν πρωτοσέλιδο άρθρο του
βουλευτή Πειραιώς Ι. Μελά με τίτλο: «Η ανάστασις των ανθρώπων». Ο «Ελεύθερος
Άνθρωπος» (Πάσχα 1937) δημοσιεύει στην πρώτη σελίδα ποιήματα του Διονυσίου
Σολωμού (Χριστός Ανέστη) και του Κωστή Παλαμά (Λαμπρή). Στην τρίτη σελίδα,
βασικό θέμα, η εφημερίδα δημοσιεύει ανταπόκριση από το Μέτωπο του
Καϊμακτσακλάν του Παντελή Ι. Καψή με τίτλο «Πάσχα εις την ζώνην του πυρός».

Από το 1935, για το… 2000!

Η πασχαλιάτικη έκδοση της εφημερίδας «Ακρόπολις» το 1935 (Κυριακή 28
Απριλίου). Δημοσιεύει πασχαλιάτικα διηγήματα, ρεπορτάζ από την Ανάσταση στα
πέλαγα και επίκαιρους στίχους καθώς και ευθυμογραφήματα

Ένα ευθυμογράφημα (που υπογράφει ο Αδαμάντιος Δ. Παπαδήμας) στην τρίτη σελίδα
της «Ακροπόλεως» την Κυριακή του Πάσχα (28 Απριλίου 1935) έχει τίτλο: «Λαμπρή
στα… 2000 μ.Χ.» και υπότιτλο «Πώς θα εξελιχθούμε μέχρι τότε». Και να πώς
προβλέπει, πριν από 65 (!) χρόνια, ο ευθυμογράφος τον άνθρωπο του 2000 (δηλαδή
τού σήμερα):

«Ο άνθρωπος του έτους 2000 έβγαλε από τη δερμάτινη τσάντα που κρατούσε ένα
παλιό σημειωματάριο, το ξεφύλλισε, έπειτα έβγαλε από την ίδια τσάντα την
αριθμητική μηχανή του, επάτησε δύο κουμπιά της και ο μαθηματικός υπολογισμός
έγινε. Σύμφωνα με το παλαιό ημερολόγιο που έφθασε στα χέρια του, από έναν
θεοφοβούμενο πρόγονό του, σαν σήμερα θα έπρεπε να είναι Λαμπρή. Λαμπρή του
2000 μετά Χριστόν. Ξανάβαλε την αριθμητική μηχανή και το σημειωματάριό του
στην τσάντα του, επειδή στα ρούχα που φορούσε δεν είχε καμία τσέπη! Και
προχώρησε…».

Η «Ανάστασις». Έργο του κορυφαίου Ισπανού ζωγράφου Μουρίλο, εικονογραφεί την
πρώτη σελίδα της εφημερίδας «Έθνος» (Πάσχα 1946). Δημοσιεύονται επίσης άρθρα
θρησκευτικού περιεχομένου. Μια έγχρωμη εικόνα με δύο νεαρές Πολωνέζες διάλεξε
η «Βραδυνή» για να εικονογραφήσει την 1η σελίδα της τη δεύτερη ημέρα του Πάσχα
(Δευτέρα 9 Απριλίου 1934). Λεζάντα: Αγροτικό Πάσχα στην Πολωνία.

«ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ»: Χριστός Ανέστη με σκίτσο (χρώμα) της εποχής που
καλύπτει μισή σελίδα. Και δύο άρθρα, «Η χαρά της Αναστάσεως» και «Ο κήπος»,
στο πνεύμα της ημέρας. (Κυριακή 8 Απριλίου 1934)

Η φαντασία του ευθυμογράφου της «Ακροπόλεως» στο πασχαλιάτικο φύλλο του 1935
καλπάζει προς το 2000 και πλάθει στη σκέψη του ανθρώπους και γεγονότα του
σήμερα, όπως ότι οι γυναίκες με τις χοντρές γάμπες θα αδυνατίζουν σε
ινστιτούτα καλλονής, ενώ οι γυναίκες που δεν μπορούν να τεκνοποιήσουν θ’
αποκτούν παιδιά μ’ ένα θαυματουργό φάρμακο ή χάπι!