Απλώς προβληματισμοί…

Κλείνει ουσιαστικά, πριν καν ανοίξει, η συζήτηση για τον εκλογικό νόμο,
παρά την πρωθυπουργική αναφορά στις προγραμματικές δηλώσεις που ανέγνωσε ο κ.
Κ. Σημίτης ότι θα υπάρξει διάλογος με τα πολιτικά κόμματα.

Δεν υπάρχει τίποτε το συγκεκριμένο σε ό,τι αφορά τις προθέσεις της κυβέρνησης για τον εκλογικό νόμο. Υπάρχουν απλώς κάποιες σκέψεις που είναι υπό συζήτηση

Ύστερες σκέψεις, που εκφράσθηκαν χθες απο έγκυρες κυβερνητικές πηγές, ανέφεραν
ότι «οι αλλαγές του εκλογικού νόμου δεν είναι του παρόντος». Άλλωστε αυτό ήταν
και το νόημα της παρέμβασης του κ. Σημίτη στη συνεδρίαση του Υπουργικού
Συμβουλίου το Σάββατο, όταν η υπουργός Εσωτερικών, Δημ. Διοίκησης και
Αποκέντρωσης, Βάσω Παπανδρέου, έκανε νύξεις για την ανάγκη αλλαγών στον
ισχύοντα εκλογικό νόμο.

Το γεγονός ότι λίγο αργότερα στις προγραμματικές δηλώσεις ο κ. Σημίτης έκανε ­
εκτός κειμένου ­ αναφορά στον εκλογικό νόμο και την ανάγκη διαλόγου για το
περιεχόμενό του, ερμηνεύθηκε από τα ίδια στελέχη ως «πολιτική κίνηση και
τίποτε περισσότερο». Συγκεκριμένα ανέφεραν ότι ο Πρωθυπουργός «ενέταξε και τον
διάλογο για το εκλογικό σύστημα, στη γενικότερη πρόσκληση για συναίνεση που
απηύθυνε προς όλα τα κόμματα».

Ο προβληματισμός που εκφράζεται ήδη απο πολλές πλευρές είναι για το αν η
κυβέρνηση θα συναινέσει σε γενικότερη αλλαγή του εκλογικού συστήματος ­ κατ’
εφαρμογήν της επιταγής του αναθεωρημένου Συντάγματος ότι ο νόμος οφείλει να
υπηρετεί τις «αρχές της αναλογικής» ­ ή θα επιφέρει αλλαγές εκεί όπου ο νόμος
προκαλεί αδικίες, όπως για παράδειγμα στο θέμα της «εξομάλυνσης». Η λειτουργία
του νόμου στο συγκεκριμένο σημείο, της «εξομάλυνσης», έχει προκαλέσει τις
διαμαρτυρίες όλων των κομμάτων της αντιπολίτευσης, αλλά και πολιτευτών που
βρίσκονται εκτός Βουλής, ενώ στη θέση τους εκλέγονται βουλευτές στελέχη άλλων
κομμάτων, από άλλες εκλογικές περιφέρειες με απείρως λιγότερους σταυρούς απ’
όσους έχουν λάβει οι μη εκλεγέντες. Είναι ενδεικτικό ότι επ’ αυτού έχει
διαμαρτυρηθεί και ο κ. Κ. Μητσοτάκης, ο δημιουργός του συγκεκριμένου νόμου ­το
1990 ­ ως πρωθυπουργός.

Η διστακτικότητα που διαδέχθηκε την πρωθυπουργική δήλωση του Σαββάτου, έχει να
κάνει επίσης με τα ασφυκτικά χρονικά περιθώρια που υπάρχουν για την ψήφιση
ενός τροποποιηθέντος εκλογικού νόμου. Σύμφωνα με το Σύνταγμα, η παρούσα Βουλή
είναι αναθεωρητική και η αναθεώρηση του Συντάγματος υπολογίζεται να
ολοκληρωθεί μέχρι το φθινόπωρο. Οι σχετικές αποφάσεις μάλιστα θα ληφθούν,
αύριο Μ. Τρίτη, σε σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου υπό την προεδρία του
Πρωθυπουργού Κώστα Σημίτη και με τη συμμετοχή του προέδρου της Βουλής Απ.
Κακλαμάνη, του υπουργού Δικαιοσύνης Μ. Σταθόπουλου, του πρώην υπουργού Ε.
Βενιζέλου (που θα είναι βασικός εισηγητής της αναθεώρησης) και του διευθυντή
του νομικού γραφείου του Πρωθυπουργού συνταγματολόγου Γ. Παπαδημητρίου. Αν οι
αλλαγές του εκλογικού νόμου ψηφισθούν μετά την ολοκλήρωση της αναθεώρησης, το
αναθεωρημένο Σύνταγμα θα προβλέπει ότι ο «νέος» εκλογικός νόμος δεν μπορεί να
ισχύσει στις επόμενες εκλογές, αλλά στις μεθεπόμενες ­ δηλαδή το… 2008!

Υπάρχει επίσης η επιλογή να ψηφισθεί νέος εκλογικός νόμος πριν από την ψήφιση
της αναθεώρησης, αλλά αυτή η εκδοχή είναι που προκαλεί τους περισσότερους
δισταγμούς σε πολλά κυβερνητικά στελέχη. Όπως αναφέρουν, «το να ψηφισθεί στις
αρχές της τετραετίας ένας αναθεωρημένος εκλογικός νόμος, είναι σαν να
προεξοφλείς τα χαρακτηριστικά που θα έχει η πολιτική κατάσταση στο τέλος της».
Και επικαλούνται το «πάθημα Μητσοτάκη», με τον ισχύοντα εκλογικό νόμο ­ ένα
νόμο που ευνοεί υπερβολικά το πρώτο κόμμα εις βάρος του δεύτερου…

Στα πλαίσια αυτά, γίνεται τώρα μια δειλή συζήτηση για το αν θα μπορούσαν οι
αλλαγές του εκλογικού νόμου να ψηφισθούν και αργότερα από την αναθεώρηση, και
με συμφωνία όλων των κομμάτων να μη θεωρηθούν αλλαγές επί της ουσίας, αλλά
επουσιώδεις. Με τον τρόπο αυτό, και προφανώς βαφτίζοντας το κρέας-ψάρι, θα
είναι δυνατή η εφαρμογή του εκλογικού νόμου από τις επόμενες εκλογές, όποτε
και αν αυτές πραγματοποιηθούν…

Το πιο σημαντικό πάντως σ’ αυτή τη συζήτηση για τον εκλογικό νόμο, είναι πως
δεν υπάρχει τίποτε το συγκεκριμένο σε ό,τι αφορά τις προθέσεις της κυβέρνησης.
Δεν υπάρχει σχέδιο που να έχει προκριθεί, και το οποίο να απεικονίζει τις
κυβερνητικές θέσεις. Υπάρχουν απλώς κάποιες σκέψεις που είναι υπό συζήτηση
όπως:

* μεικτός τρόπος εκλογής των βουλευτών, με λίστα στη μείζονα εκλογική
περιφέρεια και σταυρό στην ταυτιζόμενη με τον νομό εκλογική περιφέρεια,

* συγχώνευση των μονοεδρικών περιφερειών με ευρύτερες εκλογικές περιφέρειες,

* «αντιμετώπιση» με κάποιο τρόπο του γιγαντισμού εκλογικών περιφερειών όπως η
Β’ Αθηνων όπου ψηφίζει το 15% του εκλογικού σώματος, αλλά και άλλων μικροτέρων
σε σχέση με αυτή, όπως η Α’ Αθηνών, η Α’ Θεσσαλονίκης, η Β’ Πειραιά,

* κατάργηση της «εξομάλυνσης» και διάθεση των εδρών με βάση τη Β’ και Γ’
κατανομή.

Όπως ανέφερε στα «ΝΕΑ» κορυφαίο μέλος του Υπουργικού Συμβουλίου χθες «πρώτα
πρέπει να ανοίξει ένας διάλογος στο εσωτερικό της κυβέρνησης και του ΠΑΣΟΚ για
το τι θέλουμε από τον εκλογικό νόμο, τι θα κρατήσουμε δηλαδή και τι αλλαγές
επιθυμούμε να επιφέρουμε, και κατόπιν ανοίγουμε τον διάλογο με τα υπόλοιπα
κόμματα. Τώρα, δεν μπορούμε να πούμε τίποτε, γιατί απλούστατα δεν υπάρχει
τίποτε να πούμε»…