SΟS για τους αξονικούς τομογράφους

Σε κίνδυνο θέτουν τη δημόσια υγεία οι υπερβολικά πολλοί αξονικοί τομογράφοι
που υπάρχουν στην χώρα μας. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι αν δεν σταματήσει η ­
ουσιαστικά ανεξέλεγκτη ­ χορήγηση αδειών, οι Έλληνες πολίτες θα επιβαρυνθούν
αναίτια με ακτινοβολία, με σοβαρές συνέπειες για την υγεία τους.

Η Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας (ΕΕΑΕ) με έγγραφό της, που εστάλη στο
υπουργείο Υγείας και στις κατά τόπους νομαρχίες τον περασμένο Οκτώβριο, κάνει
έκκληση να επανεξετασθούν οι ήδη εκδοθείσες άδειες σκοπιμότητας για την
λειτουργία νέων αξονικών τομογράφων, καθώς και να θεσπιστούν και να
εφαρμοστούν πιο αυστηρά κριτήρια για την έκδοσή τους.

Στο έγγραφο (που έχουν στη διάθεσή τους «ΤΑ ΝΕΑ») τονίζεται, μεταξύ άλλων, ότι
σε όλη την Ελλάδα λειτουργούν ήδη 172 αξονικοί τομογράφοι, οι 75 από τους
οποίους βρίσκονται στην Αττική. Με άλλα λόγια, αναλογούν 17 αξονικοί
τομογράφοι ανά εκατομμύριο πληθυσμού, ενώ η αντίστοιχη αναλογία στην Αγγλία
είναι 6 αξονικοί ανά εκατομμύριο κατοίκους, στην Ολλανδία 7 ανά εκατομμύριο,
στην Γαλλία 6 ανά εκατομμύριο, στη Δανία 5 ανά εκατομμύριο, στην Ιταλία 13 ανά
εκατομμύριο και στη Γερμανία 9 αξονικοί ανά εκατομμύριο κατοίκους.

«Πνίγεται» η Αττική

Δεδομένου, εξάλλου, ότι ήδη έχουν χορηγηθεί 10 ακόμα άδειες σκοπιμότητας για
τη λειτουργία ισάριθμων αξονικών τομογράφων στην Αττική, η ελληνική αναλογία
θα γίνει 19 αξονικοί ανά εκατομμύριο κατοίκων ­ μια αναλογία τριπλάσια από τον
μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης!

Όπως αναφέρει στο έγγραφο ο υπογράφων και πρόεδρος της ΕΕΑΕ καθηγητής Λεωνίδας
Καμαρινόπουλος, «η αξονική τομογραφία είναι η ακτινολογική εξέταση με την
μεγαλύτερη επιβάρυνση από ακτινοβολία στον εξεταζόμενο – με εξαίρεση τις
επεμβατικές χειρουργικές αγγειογραφικές εξετάσεις». Επειδή, εξάλλου, «ο
αριθμός των αξονικών τομογραφιών που γίνονται στην χώρα μας είναι υψηλός,
είναι επιστημονικά αποδεδειγμένο ότι οι εξετάσεις αυτές επιβαρύνουν κατά το
μεγαλύτερο ποσοστό τη συλλογική δόση από ακτινοβολία στον πληθυσμό».

Σε ανάλογο ύφος κινείται και δεύτερο έγγραφο, το οποίο εστάλη τον περασμένο
Νοέμβριο στον πρώην υπουργό Υγείας κ. Λάμπρο Παπαδήμα από τον καθηγητή κ.
Λάμπρο Βλάχο, πρόεδρο της Τριμελούς Επιτροπής Ιοντιζουσών Ακτινοβολιών του
υπουργείου Υγείας.

Σε αδιέξοδο η Επιτροπή

Ο κ. Βλάχος αναφέρει ότι «η τριμελής επιτροπή των ακτινοβολιών του υπουργείου
βρίσκεται σε αδιέξοδο, όσον αφορά τη χορήγηση αδειών σε αξονικούς
τομογράφους». Και καταγγέλλει ότι «το πρόβλημα που έχει προκύψει τώρα
τελευταία είναι η χορήγηση πλέον των 20 αδειών σκοπιμότητας αξονικών
τομογράφων, κύρια από τη Νομαρχία Αθηνών, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι
Κανονισμοί Ακτινοπροστασίας, οι οποίοι προσπαθούν να περιορίσουν την άσκοπη
εξάπλωση ακτινολογικού εξοπλισμού». Αναφέρει επίσης ότι «η τριμελής επιτροπή
θεωρεί ότι με τις άδειες αυτές κάθε άλλο παρά προστατεύεται η δημόσια υγεία»
και ζητά εντολές για το τι πρέπει να κάνει έως ότου γίνει νομοθετική ρύθμιση
του ζητήματος.

Η Τριμελής Επιτροπή (κ.κ. Βλάχος και Ιωάννης Δατσέρης, και κ. Ιουλία
Χριστακοπούλου) απευθύνθηκε πριν από δύο μήνες και στη Νομαρχία Αθηνών,
ζητώντας διευκρινίσεις για τη χορήγηση αδειών σκοπιμότητας σε δύο γιατρούς, οι
οποίοι ζήτησαν να λειτουργήσουν αξονικούς τομογράφους στην λεωφόρο Κατεχάκη
και στην Ερυθραία. Και αυτό, διότι σύμφωνα με οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
για να λειτουργήσει νέος αξονικός «πρέπει να λαμβάνονται υπόψη η καταλληλότητα
της περιοχής για την εγκατάσταση, ο αριθμός όμοιων εργαστηρίων και (διάφοροι)
κοινωνικοί, οικονομικοί και πολιτιστικοί παράγοντες». Γύρω από την λεωφόρο
Κατεχάκη, λ.χ., και σε ακτίνα ενός χιλιομέτρου λειτουργούν ήδη αρκετοί άλλοι
αξονικοί (στο Γενικό Κρατικό Αθηνών, στο 401 Στρατιωτικό Νοσοκομείο, στο 251
Γενικό Νοσοκομείο Αεροπορίας, στον Ερυθρό Σταυρό, στο Νοσοκομείο Ερρίκος
Ντυνάν, στο Απολλώνιο κ.ά.).

Τρεις εβδομάδες αργότερα, η Νομαρχία Αθηνών απάντησε στέλνοντας στην Τριμελή
Επιτροπή τις… αποφάσεις για τη χορήγηση και άδειας λειτουργίας των εν λόγω
αξονικών (σ.σ. πρώτα χορηγείται άδεια σκοπιμότητας, που αναφέρει κατά πόσον
είναι σκόπιμο να λειτουργήσει ένας αξονικός, και μετά η άδεια λειτουργίας).
Στις αποφάσεις αναφέρεται μάλιστα ότι ελήφθη υπόψη το έγγραφο – ερώτημα της
Τριμελούς Επιτροπής!

«Να ανακληθούν οι άδειες»

Έπειτα απ’ όλα αυτά, η Τριμελής Επιτροπή προσέφυγε στον γενικό γραμματέα της
Περιφέρειας Αττικής κ. Παναγιώτη Χαμακιώτη ζητώντας να ανακληθούν οι εν λόγω
άδειες σκοπιμότητας και λειτουργίας «οι οποίες εξεδόθησαν παράνομα», σύμφωνα
με το σχετικό έγγραφο. Η προσφυγή έγινε στα τέλη Μαρτίου.

Οι ειδικοί σε θέματα ακτινοβολιών τονίζουν ότι οι οδηγίες της Ευρωπαϊκής
Ένωσης είναι σαφείς και επιτάσσουν τον περιορισμό της αναίτιας διασποράς του
ακτινολογικού εξοπλισμού. Αναφέρουν επίσης ότι κάποιες απαγορευτικές εγκύκλιοι
για την εγκατάσταση αξονικών τομογράφων στον ιδιωτικό τομέα απορρίφθηκαν από
το Συμβούλιο της Επικρατείας (στο οποίο προσέφυγαν ιδιώτες γιατροί) με το
σκεπτικό ότι είναι ανεπαρκείς και πρέπει να γίνει νομοθετική ρύθμιση του
θέματος.

Ο νέος υπουργός Υγείας κ. Αλέκος Παπαδόπουλος, μετά και τις αντιδράσεις από
τους επιστήμονες, απέστειλε ­ σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες ­
εγκύκλιο στις νομαρχίες, με την οποία τους ζητά να «παγώσουν» την έγκριση
αδειών σκοπιμότητας. Ωστόσο, γεγονός παραμένει πως η Ελλάδα ­ και κυρίως η
Αττική και η Θεσσαλονίκη ­ είναι υπερκορεσμένη σε αξονικούς τομογράφους και
δεν χρειάζεται άλλους.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ανάλογο πρόβλημα υπάρχει και με τα μηχανήματα που
κάνουν σπινθηρογραφήματα στους ασθενείς. Τα μηχανήματα αυτά, που λέγονται
γ-κάμερες, έχουν φθάσει αισίως τα 144 σε όλη την επικράτεια και βρίσκονται σε
109 από τα 168 εργαστήρια Πυρηνικής Ιατρικής της χώρας. Η πλειονότητα από αυτά
είναι ιδιωτικού χαρακτήρα (δημοσίου είναι μόνον τα 27).

Είναι χαρακτηριστικό ότι στο Βέλγιο που έχει παρόμοιο πληθυσμό με εμάς,
λειτουργούν 82 συνολικά εργαστήρια Πυρηνικής Ιατρικής και όλα βρίσκονται σε
νοσοκομεία, ενώ στη Σουηδία υπάρχουν 25 μόλις εργαστήρια για να μη γίνεται
διασπορά της ακτινοβολίας.

Οι αποφάσεις

Σημειώνεται, τέλος, ότι σε χθεσινή του συνεδρίαση το διοικητικό συμβούλιο της
Ελληνικής Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας ενέκρινε τους νέους Κανονισμούς
Ακτινοπροστασίας που θα ισχύσουν στην χώρα μας – αφού πρώτα εγκριθούν από τους
συναρμόδιους υπουργούς Ανάπτυξης, Υγείας και Πρόνοιας, Εργασίας και Κοινωνικών
Ασφαλίσεων, και Εθνικής Οικονομίας. Οι Κανονισμοί αυτοί είναι πλήρως
εναρμονισμένοι με τις σχετικές οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γι’ αυτό και
εγκρίθηκαν τον περασμένο Οκτώβριο από την Κομισιόν δίχως να γίνει η παραμικρή
τροποποίηση.

Οι νέοι Κανονισμοί είναι αυστηρότεροι από αυτούς που ίσχυαν από το 1991 έως
τώρα. Μεταξύ άλλων απαιτούν πλήρη αιτιολόγηση από τους παραπέμποντες και
θεράποντες γιατρούς για τις εξετάσεις που συνιστούν στους ασθενείς ­ και οι
οποίες χρησιμοποιούν ιοντίζουσες ακτινοβολίες. Στις εξετάσεις αυτές
συμπεριλαμβάνονται, βεβαίως, οι αξονικές τομογραφίες και τα σπινθηρογραφήματα,
αλλά ακόμα και οι απλές ακτινογραφίες…