Η σύγκρουση βρετανικού και γερμανικού επιχειρείν

Στο ντίλινγκ ρουμ της τράπεζας Ντρέσντνερ Κλάινβορτ Μπένσον στο Σίτι του
Λονδίνου η είδηση του ναυαγίου της συγχώνευσης μεταξύ των γερμανικών τραπεζών
Ντόιτσε Μπανκ και Ντρέσντνερ έγινε δεκτή με πανηγυρισμούς. Το σχέδιο
συγχώνευσης εγκαταλείφθηκε επειδή οι δύο τράπεζες δεν μπόρεσαν να καταλήξουν
σε συμφωνία για την τύχη της Κλάινβορτ Μπένσον, που ανήκει στην Ντρέσντνερ.
‘Ενας διαπραγματευτής του ντίλινγκ ρουμ αναφώνησε: «Δύο παγκόσμιοι πόλεμοι,
ένα παγκόσμιο κύπελλο και μία εμπορική τράπεζα!».

Στο μεταξύ, στη Γερμανία, η ταμπλόιντ εφημερίδα «Μπιλντ» αποφάσισε να
υιοθετήσει μια αλαζονική στάση στο θέμα της προσφοράς εξαγοράς του μεγαλύτερου
βρετανικού τουρ οπερέιτορ Τόμσον Τράβελ από τη γερμανική εταιρεία Σι Εν
Τουρίστικ. «Στη Βρετανία ανησυχούν ήδη για Γερμανούς που θα τους μεταφέρουν
στις διακοπές τους και θα τους δίνουν τις χειρότερες θέσεις στα αεροπλάνα. Μας
συγχωρείς, Βρετανία, αυτόν τον πόλεμο τον κερδίσαμε», έγραψε η «Μπιλντ».

Μετά τη Ρόβερ και την Μπε Εμ Βε, τη Βόνταφον και τη Μάνεσμαν, τη Ζίμενς και
την Τάινσαϊντ, φαίνεται ότι η αγάπη μεταξύ του βρετανικού και του γερμανικού
επιχειρηματικού κόσμου μειώθηκε. Η εκτίμηση αυτή καταγράφεται και σε μελέτη
του αγγλογερμανικού ιδρύματος. Αντί να επειδείξουν πνεύμα διεθνούς
συνεργασίας, οι Βρετανοί μάνατζερ χρησιμοποίησαν την ανωνυμία τους για να
επιτεθούν στους Γερμανούς συναδέλφους τους και ειδικότερα να ασκήσουν κριτική
στη αγάπη τους στη μεθοδικότητα και τις διαδικασίες.

‘Ενας Βρετανός μάνατζερ, περιγράφοντας την επιμονή της μητρικής εταιρείας του
να αναφέρεται κάθε εβδομάδα, είπε: «Πρόκειται για 3.000 τρόπους να
παρουσιάζεις τους ίδιους αριθμούς. Απαίσιο». ‘Ενας άλλος παραπονέθηκε: «Η
σύνταξη αναφορών για την πορεία της εταιρείας είναι ένα πολύτιμο εργαλείο.
‘Οταν όμως γίνεται κάθε εβδομάδα είναι ηλίθιο».

Ο Κόλιν Ράντλσομ, λέκτορας διοίκησης επιχειρήσεων στο Πανεπιστήμιο Κράνφιλντ,
είπε: «Υπάρχει ένας κανόνας για τα πάντα στη Γερμανία. Μπορείς να το
διαπιστώσεις από όλες αυτές τις πινακίδες με την λέξη απαγορεύεται». Ο Ντέρεκ
Πιούχ, καθηγητής διοίκησης επιχειρήσεων στο βρετανικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο
πιστεύει ότι η ψύχωση με τους κανόνες εξηγεί την μυστικιστή προσέγγιση της Μπε
Εμ Βε στην προσπάθειά της για την πώληση της Ρόβερ. «Δεν υπήρχε κάποιος
κανόνας που να τους ανάγκαζε να ενημερώσουν τη βρετανική κυβέρνηση. Γι’ αυτό
και δεν το έκαναν».

Επιφυλακτικότητα

Η αντιπαράθεση της βρετανικής εταιρείας κινητής τηλεφωνίας Βόνταφον με τη γερμανική Μάνεσμαν ανέδειξε νικήτρια την πρώτη. Στο στιγμιότυπο ο Κρις Τζεντ, πρόεδρος της Βόνταφον (αριστερά), και ο Κλάους ‘Εσερ, πρόεδρος της Μάνεσμαν

Φαίνεται ότι η βαθιά ριζωμένη έλλειψη εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο ιστορικών
εχθρών παραμένει. «Κατάλαβα ότι είναι ένα αρκετά ρατσιστικό έθνος. Δεν
συμπαθούν τους μη Γερμανούς», παραπονέθηκε ένας μάνατζερ. «Υπάρχει επίσης και
αρκετή δόση αλαζονείας στη στάση τους».

Πιθανόν δεν είναι τυχαίο ότι στα γερμανικά υπάρχει μια λέξη για το «γνωρίζω
καλύτερα», η besserwisser. Πράγματι, η ιστορία γερμανικών επιχειρήσεων που
εξαγοράζουν ή γίνονται συνέταιροι αγγλοσαξονικών εταιρειών λέει ότι οι πρώτες
παίρνουν σχεδόν πάντα το πάνω χέρι. Το κλασικό παράδειγμα είναι η
αυτοκινητοβιομηχανία Ντέμλερ Κράισλερ. Ενώ αρχικά η αμερικανική εταιρεία
πίστευε ότι πρόκειται για μια συγχώνευση μεταξύ ίσων, στη συνέχεια ανακάλυψε
ότι όλα τα καίρια πόστα του νέου ομίλου, από τεχνικές διευθύνσεις μέχρι και το
Διοικητικό Συμβούλιο, κυριάρχησαν οι Γερμανοί.

Αυτό όμως είναι ένα ακραίο παράδειγμα. Η βρετανική εταιρεία Τόμας Κουκ
βρίσκεται υπό γερμανικό έλεγχο τα τελευταία οκτώ χρόνια αλλά έχει καταφέρει να
μείνει ανέγγιχτη από τα γερμανικά νύχια. Αυτό μπορεί να δημιουργεί ένα αίσθημα
ασφαλείας στην Τόμπσον, η οποία προσπαθεί να ξεφύγει από την επίθεση των
Γερμανών της Σι Εν Τουρίστικ.

Επιπλέον, παρά τη δριμεία κριτική εναντίον της Μπε Εμ Βε, κανείς δεν μπορεί να
αμφισβητήσει ότι η γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία προσπάθησε να αναβιώσει τη
Ρόβερ επενδύοντας σε αυτήν τρία δισεκατομμύρια στερλίνες. Αυτό το ποσό είναι
πολύ μεγαλύτερο από αυτό που επένδυσε η Μπρίτις ‘Ειροσπεϊς στη Ρόβερ κατά τη
διάρκεια των δεκατριών χρόνων που την κατείχε.

Ωστόσο, η κατασκευή αυτοκινήτων είναι αυτό το είδος μακροπρόθεσμου
επιχειρηματικού σχεδιασμού που απαιτεί στρατηγικές επενδύσεις. Σε αυτόν τον
κλάδο οι Γερμανοί υπερέχουν. Ο Πιούχ σημειώνει: Το ζήτημα με την παγκόσμια
αυτοκινητοβιομηχανία είναι ο μεγάλος όγκος κεφαλαίων που απαιτεί. Οι Γερμανοί
είναι λιγότερο καλοί σε πρωτοποριακούς κλάδους όπως η πληροφορική. Οι Βρετανοί
είναι, αντίθετα, καλοί στο να συναρμολογούν. Επιπλέον, οι Βρετανοί εργαζόμενοι
πρέπει να νιώθουν υποχρεωμένοι στην γερμανική επιχειρηματική κουλτούρα,
σύμφωνα με την οποία μια επιχείρηση λειτουργεί εξίσου προς όφελος των
εργαζομένων και της ευρύτερης κοινότητας και των μετόχων της.

Αυτού του είδους η συμπεριφορά είναι περισσότερο ένα προϊόν της γερμανικής
νομοθεσίας η οποία εγγυάται την αντιπροσώπευση των σωματείων των εργαζομένων
στα Διοικητικά Συμβούλια των επιχειρήσεων. Αυτό υποστηρίζει ο Τόνι Γούντλεϊ,
βασικός διαπραγματευτής του σωματείου εργαζομένων της γερμανικής
αυτοκινητοβιομηχανίας, ο οποίος προσπάθησε να πείσει την Μπε Εμ Βε ότι οι
θέσεις εργασίας στο εργοστάσιο της Ρόβερ πρέπει να σωθούν. «Η αλήθεια είναι
ότι είναι συνεργάσιμοι λόγω της εργατικής νομοθεσίας που τους υποχρεώνει»,
λέει ο ίδιος. «Οι περισσότεροι επιχειρηματίες θα προτιμούσαν να μην
διαπραγματεύονται με τα εργατικά συνδικάτα».

Κοινωνικές εναντίον οικονομικών δυνάμεων

Στη Γερμανία, ωστόσο, οι κοινωνικές δυνάμεις που επιβάλουν τη συμπεριφορά των
επιχειρήσεων εμφανίζονται τόσο ισχυρές όσο και οι οικονομικές δυνάμεις. Η
Ρόμπερτ Μπος, η εταιρεία κατασκευής ηλεκτρικών συσκευών, χρηματοδοτεί ένα
ίδρυμα που διαχειρίζεται φιλανθρωπικά νοσοκομεία. Εταιρείες τόσο διαφορετικές
όπως η Φολκσβάγκεν και η Γουέστ Ντόιτσε Λάντεσμπανκ ανήκουν ολικά ή μερικά στα
περιφερειακά τους συμβούλια.

Αυτός ο τρόπος οργάνωσης όμως αλλάζει. Πέρυσι, ο οίκος διαχείρισης επενδυτικών
κεφαλαίων Ντι Βι Ες, που ανήκει στη γερμανική τράπεζα Ντόιτσε Μπανκ, εξαπέλυσε
μια πρωτοφανή επίθεση στο Διοικητικό Συμβούλιο της Ζίμενς λέγοντας ότι η
απόδοση του ομίλου προκαλεί αισθήματα ντροπής και ότι θα έπρεπε να νοιάζεται
περισσότερο για τους μετόχους της.

Τέτοιου είδους δράση από την πλευρά των μετόχων μιας γερμανικής επιχείρησης
είναι κατακριτέα στη Γερμανία. «Επιτυγχάνεται με μεγάλη δυσκολία μια εύθραυστη
ισορροπία μεταξύ των επιθετικών βρετανικών και αμερικανικών μεθόδων και των
ομαλών μεθόδων που εφαρμόζονται στη Γερμανία», λέει ο Ντέιβιντ Μαρς,
αντιπρόεδρος της βρετανικής εμπορικής τράπεζας Χικποϊντ Πάρτνερς.

Αυτή η εύθραυστη ισορροπία φάνηκε και από τη διάθεση των Γερμανών μετόχων της
Μάνεσμαν να υποστηρίξουν την επιθετική προσφορά που εξαπέλυσε και τελικά
κατάφερε η βρετανική εταιρεία κινητής τηλεφωνίας Βόνταφον. Παράλληλα, φαίνεται
και από την αλλαγή της στάσης των Γερμανών απέναντι στον επενδυτικό κίνδυνο.
Παραδοσιακά οι Γερμανοί άφηναν τα χρήματά τους σε τραπεζικούς λογαριασμούς ή
τα τοποθετούσαν σε ομόλογα. Ωστόσο, υιοθετούν ραγδαία τη μετοχική κουλτούρα.
Μόνο πέρυσι οι Γερμανοί τοποθέτησαν 342 δισεκατομμύρια ευρώ σε αμοιβαία
κεφάλαια- σχεδόν το ίδιο ποσό που τοποθέτησαν και οι Βρετανοί. Από αυτά το 55%
διοχετεύθηκε σε μετοχές. Πρόκειται για μια εντυπωσιακή αύξηση αφού το 1998
μόνο το 39% βρήκε το δρόμο του προς τη γερμανική χρηματιστηριακή αγορά.