Η… μάχη των σκηνοθετών

Ο ένας χαρακτηρίζεται ως «ο μάγος των συγκεντρώσεων», ενώ ο άλλος ως «ο
μετρ των τηλεοπτικών σόου». Είναι και οι δύο σκηνοθέτες, ο καθένας
καταξιωμένος στον χώρο του. Ο ένας Έλληνας, ο άλλος Ιταλός. Ο πρώτος, από το
1981 καλύπτει για την τηλεόραση τις προεκλογικές συγκεντρώσεις του ΠΑΣΟΚ. Ο
δεύτερος, με θητεία μέχρι τώρα μόνο σε ψυχαγωγικές εκπομπές, επιστρατεύθηκε
πρόσφατα για να τηλεσκηνοθετήσει τις τελευταίες προεκλογικές εκδηλώσεις της
Νέας Δημοκρατίας.

Ο Τάσος Μπιρσίμ και ο Στέφανο Σαρντίνι εκφράζουν, μέσα από τα πλάνα τους, δύο
διαφορετικές αντιλήψεις των επικοινωνιακών ομάδων των κομμάτων για το «μέσο»
και το «μήνυμα» σ’ αυτές τις εκλογές. Το ΠΑΣΟΚ από την αρχή της προεκλογικής
περιόδου και κυρίως στη συγκέντρωση της Θεσσαλονίκης, αλλά και στην αυριανή
της Αθήνας έχει επιλέξει την «κλασική γραμμή» επιδιώκοντας να αναδείξει μέσα
από την εικόνα τον πολιτικό του λόγο, «να φωτίσει» το πρόσωπο του κ. Κώστα
Σημίτη και να μεταφέρει, με ρεαλιστικό και «δυναμικό» τρόπο, τον όγκο της
συγκέντρωσης, τον ενθουσιασμό και το πάθος του πλήθους.

Από την άλλη, η Νέα Δημοκρατία υιοθέτησε φέτος μία διαφορετική αντίληψη για
την αισθητική των συγκεντρώσεών της, δίνοντας μεγαλύτερο βάρος στο θέαμα
«παίζοντας» με το φως και τον ήχο. Κάτι που φάνηκε στην τηλεοπτική κάλυψη της
συγκέντρωσης του κόμματος στη Θεσσαλονίκη, με την οποία μετέτρεψε ­ όπως λένε
επικοινωνιολόγοι ­ το «μέσον σε μήνυμα» και τη χαρακτήρισε ο Κώστας Λαλιώτης
ως «πολιτική σαπουνόπερα» και ως «κιτς». Δηλαδή, χρησιμοποίησε οπτικά και
ηχητικά εφέ, τα οποία υποκατέστησαν τα γνωστά πλάνα με τους γεμάτους δρόμους
και πλατείες από συγκεντρωμένους οπαδούς, ενώ το καλλιτεχνικό μέρος της, με τη
συναυλία, μείωσε τον πολιτικό λόγο.

ΜΠΙΡΣΙΜ

«Στήνει» το ΠΑΣΟΚ από το 1981

Για τον 56χρονο σκηνοθέτη Τάσο Μπιρσίμ η τηλεοπτική κάλυψη μίας προεκλογικής
συγκέντρωσης χρειάζεται προετοιμασία τουλάχιστον 10 ημερών. Ξεκινά με τη
φωτογράφιση και τη χαρτογράφηση του χώρου και στη συνέχεια, αφού συζητήσει με
τους συνεργάτες του, αποφασίζει πού και πώς θα στήσει τις κάμερες. Ως ένα
βαθμό είναι προληπτικός καθώς χρησιμοποιεί πάντοτε «μονό αριθμό» από μηχανές
λήψεως, «συνήθως 13 και το περισσότερο 23», λέει. Η πρώτη συγκέντρωση που
κάλυψε ήταν αυτή του ΠΑΣΟΚ το 1981 «σε μαυρόασπρο φιλμ». Από τότε ακολούθησαν
δεκάδες άλλες και ο ίδιος «έχει καλύψει ελκατοντάδες χιλιόμετρα σε δρόμους και
πλατείες για τη σωστότερη προετοιμασία». Η φιλοσοφία του είναι να «στήνει καλά
τις κάμερες προκειμένου να φέρνει την εικόνα κοντά στον τηλεθεατή». Και
τονίζει: «Θέλω να τον κάνω να νιώθει σαν να βρίσκεται κι αυτός στη
συγκέντρωση. Να ζει τον παλμό και την ένταση μέσα από τα πλάνα μου». Στις
περισσότερες περιπτώσεις τοποθετεί τις κάμερες σε ψηλά σημεία ώστε να δείχνει
τον όγκο της συγκέντρωσης, ενώ «πολλές φορές έχει ρισκάρει με κοντινά
στιγμιότυπα όπου δεν αποκλείεται κάποιος από τους συγκεντρωμένους να δείχνει
αδιάφορος ή και αμέτοχος». Ο ίδιος προτιμά, κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, να
κάθεται στο τηλεοπτικό βαν ώστε «να αλλάζει τις μηχανές λήψεως και να δένει τα
πλάνα». Στα μυστικά του περιλαμβάνει «το καλό στήσιμο, τη σωστή και λεπτομερή
επεξεργασία του χώρου και την πολλή δουλειά». Πάντα χρησιμοποιεί κάμερα που
κινείται με γερανό, ενώ σε μόνιμη βάση τοποθετεί άλλες μηχανές πίσω από τον
ομιλητή ώστε «να τον δείχνει με φόντο το πλήθος». Έτσι μάλιστα έκανε και
προχθές, στη συγκέντρωση του ΠΑΣΟΚ στη Θεσσαλονίκη, όταν έδειξε τον κ. Κώστα
Σημίτη μέσα στη βάρκα με φόντο το άγαλμα του Βενιζέλου και τον Λευκό Πύργο:
«Ήταν μία από τις καλύτερές μου εικόνες», σημειώνει ο σκηνοθέτης ο οποίος
ξετύλιξε 1.300 μέτρα καλωδίου για να «μεταφέρει» καλύτερα την εικόνα του
Πρωθυπουργού στον τηλεθεατή. Ο Τάσος Μπιρσίμ (Μπιρσιμιτζόγλου, που σημαίνει
στα τούρκικα το «παιδί του μεταξιού») από το Λεωνίδιο της Αρκαδίας τελείωσε,
με αριθμό μαθητολογίου «ένα», τη σχολή τηλεόρασης του Πάνου Παπαντωνόπουλου
και ονειρεύτηκε να γίνει ηθοποιός. Τελικά έγινε ο αγαπημένος σκηνοθέτης του
Ανδρέα Παπανδρέου. Η καλύτερή του στιγμή ήταν η προεκλογική συγκέντρωση του
ΠΑΣΟΚ στη Θεσσαλονίκη το 1985 και ο «χειρότερος εχθρός του»… ο καιρός: «Όταν
βρέχει ή όταν φυσάει δυνατός αέρας έχω πρόβλημα για το πού θα στήσω τις
κάμερες. Κατά τ’ άλλα, δεν με φοβίζει τίποτα…», τονίζει.

ΣΑΡΝΤΙΝΙ

Ciao… Νέα Δημοκρατία

Ο Στέφανο Σαρντίνι

Από την άλλη πλευρά, ο «πρωτάρης» στην τηλεοπτική κάλυψη προεκλογικών
συγκεντρώσεων, Στέφανο Σαρντίνι. Κλήθηκε πριν από 15 ημέρες από το
επικοινωνιακό επιτελείο της Ν.Δ., με πρόταση του Περικλή Πηλείδη, στενού
συνεργάτη του προέδρου του κόμματος Κώστα Καραμανλή, ως «αντίπαλο δέος» στον
«δοκιμασμένο» Τάσο Μπιρσίμ. Το «βάπτισμα» έλαβε προχθές με τη συγκέντρωση της
Θεσσαλονίκης, για την οποία όμως επικρίθηκε από τμήμα στελεχών της Ν.Δ., που
του προσάπτουν ότι «μετέτρεψε την προεκλογική συγκέντρωση σε σόου και αγνόησε
τους συγκεντρωμένους οπαδούς, χωρίς να τονίσει την παρουσία τους και τον παλμό
τους». Ο Ιταλός σκηνοθέτης που ξεκίνησε από τα στούντιο του «Ciao Antenna»,
έχει δηλώσει ότι θα προσπαθήσει να χρησιμοποιήσει κάθε νέο μέσον που προσφέρει
η τεχνολογία. Γι’ αυτόν τον λόγο τοποθέτησε μια ειδική κάμερα (που έφερε από
την πατρίδα του) πάνω σε αερόστατο, ενώ στα τρικ του προστέθηκαν χρωματιστικοί
προβολείς, δύο μεγάλες «δίδυμες» οθόνες πίσω από τον Κ. Καραμανλή, εκατοντάδες
μπαλόνια με νέον και χιλιάδες βεγγαλικά, «ώστε να δώσει περισσότερη λάμψη στην
εικόνα». Στα πλάνα του τονίστηκε ιδιαίτερα η παρουσία της ορχήστρας του
Σταμάτη Σπανουδάκη, ενώ χαρακτηριστικό της σκηνοθετικής του αντίληψης ήταν ­
όπως λέει ­ «η κινητικότητα και η εναλλαγή της εικόνας». Οι 22 κάμερες που
χρησιμοποίησε στη Θεσσαλονίκη «βομβάρδιζαν» με συνεχή εναλλαγή των πλάνων τον
τηλεθεατή, στα οποία κυριαρχούσαν οι καπνοί, τα ιπτάμενα μπαλόνια και τα
βεγγαλικά. Ο κ. Σαρντίνι πάντως δείχνει αποφασισμένος να απαντήσει στις
επικρίσεις με τη σημερινή συγκέντρωση της Ν.Δ. στο Ολυμπιακό Στάδιο. Από χθες
το μεσημέρι έως αργά το βράδυ μαζί με τους συνεργάτες του έκανε τις τελευταίες
γενικές δοκιμές προκειμένου «να αναδειχθούν όλα τα στοιχεία της εκδήλωσης». Ο
ίδιος παραδέχθηκε ότι στη Θεσσαλονίκη περιορίστηκε λίγο, εξαιτίας της
ιδιομορφίας του χώρου (πλατεία Αριστοτέλους). Και πρόσθεσε ­ προφανώς για να
κατευνάσει τους επικριτές του: «Στο Ολυμπιακό Στάδιο όμως, με παραπάνω από
80.000 κόσμο, θα έχουμε τη δυνατότητα να κάνουμε κάτι πιο εντυπωσιακό…».