Αποκάλυψη τώρα για τη χούντα

Ποιοι αντιστασιακοί του εξωτερικού χάθηκαν κάτω από μυστηριώδεις συνθήκες
στη διάρκεια της δικτατορίας; Τι έγινε με τους διωχθέντες από τη χούντα
Έλληνες του εξωτερικού, οι οποίοι ύψωσαν το ανάστημά τους «στους εγκάθετους
ορισμένων ελληνικών προξενείων, οι οποίοι φακέλωναν τους αντιστασιακούς
φοιτητές»;

ΟΝΕΚ – ΕΔΗΝ. Το βιβλίο των παλιών αγωνιστών της νεολαίας Ε.Κ. θα παρουσιαστεί αύριο στις 12.30 στη Στοά του Βιβλίου

Στα ερωτήματα αυτά και σε πολλά άλλα δίνει απάντηση ο νέος ιστορικός τόμος που
προστίθεται για την ιστορία της Γενιάς του 114 και των ανένδοτων αγώνων. Παλιά
στελέχη της ΟΝΕΚ και της ΕΔΗΝ ­ πολλοί από αυτούς, υπουργοί και επώνυμοι της
πολιτικής ζωής του 2000 ­ στο βιβλίο τους, το οποίο θα παρουσιασθεί την Πέμπτη
(στη Στοά του Βιβλίου), έχουν περικλείσει ανέκδοτα ντοκουμέντα και μαρτυρίες
του αντιδικτατορικού αγώνα (1967 – 1974).

Στα επιμελημένα πρακτικά των συμποσίων που έγιναν για μια δύσκολη εποχή ­ ο
τόμος θα κυκλοφορήσει από τις Εκδόσεις Πιτσιλός ­ η 11μελής οργανωτική
επιτροπή (Κ. Ανδρουτσόπουλος, Α. Πάνος, Ελ. Βούλγαρη, Δ. Γιακουμής, Ν.
Ζαφειρακόπουλος, Γ. Κέμος, Α. Κοσμόπουλος, Κ. Στρατηνάκης, Γ. Φιλιππακόπουλος
και Γ. Ψαρόπουλος) περιλαμβάνει και την τραγική ιστορία του υπεύθυνου Τύπου
της ελληνικής πρεσβείας στη Δανία, του Γιώργου Μαυρογένη, που «εξαφάνισε» η
χούντα.

Το ντοκουμέντο αυτό στηρίζεται, μεταξύ των άλλων, στη μαρτυρία ενός από τα
κορυφαία στελέχη της Γενιάς του 114, συνεργάτη του Γεωργίου Παπανδρέου, του
Νίκου Νικολαΐδη, την οποία και προδημοσιεύουν «ΤΑ ΝΕΑ»: «Πράγματι η προσφορά
του στον αντιδικτατορικό αγώνα υπήρξε σημαντική και μοναδική. Ο Γιώργος
Μαυρογένης ήταν ακόλουθος Τύπου στην Κοπενχάγη επί κυβερνήσεως Ε.Κ. και είχε
κάνει μια πάρα πολύ καλή δουλειά στην πληροφόρηση της κοινής γνώμης στη Δανία
για τα συμβαίνονται στην Ελλάδα. Είχε αναπτύξει προσωπικές σχέσεις και επαφές
με πολλούς Δανούς δημοσιογράφους, τους οποίους κατατόπιζε για τα συμβαίνοντα
στην Ελλάδα και τους τροφοδοτούσε με ειδήσεις, στοιχεία και σχόλια. Πολλές
φορές έγραφε ο ίδιος ή ένα μικρό επιτελείο που είχε δημιουργήσει τα
σκαριφήματα σχολίων και άρθρων τους. Το βράδυ της 15ης Ιουλίου 1965, μόλις
ορκίστηκε η πρώτη Κυβέρνηση της αποστασίας, ο Μαυρογένης απολύθηκε τηλεγραφικά
και του απαγορεύτηκε η είσοδος στην πρεσβεία. Δεν του επιτρέψανε να μπει στο
γραφείο του για να πάρει τα προσωπικά του αντικείμενα ακόμα και τη φωτογραφία
της γυναίκας του. Η ΚΥΠ γνώριζε τις ικανότητες και την επιρροή του.

Γεώργιος – Ανδρέας. Η αποστασία του ’65 έριξε την κυβέρνηση Παπανδρέου. Δύο χρόνια αργότερα, η χούντα που είχε βάλει στόχο τον γιο του, την Κεντροαριστερά και την Αριστερά, συνέλαβε και τους δύο

Ο Μαυρογένης, μόνιμος κάτοικος Δανίας και γνώστης της δανικής γλώσσας, έθεσε
τις γνώσεις του, τις ικανότητές του, τις γνωριμίες και επαφές του, αλλά και τη
μεγάλη εργατικότητά του στην Επιτροπή Ελλήνων Δημοκρατικών που αποτελούσαν ο
αείμνηστος Παντελής Πριφτάκης, ο Θανάσης Νικολόπουλος και ο Θεόδωρος
Δημόπουλος. Η επιτροπή αυτή αποτέλεσε τον πυρήνα της Ε.Κ. – ΕΔΗΝ Δανίας, στην
οποία ο Γιώργος Μαυρογένης έγινε ένα από τα πιο δραστήρια μέλη της. Ο
πρωταγωνιστικός ρόλος που έπαιξε η Δανία στη διεθνή απομόνωση της χούντας και
στην καταδίκη της από το Συμβούλιο της Ευρώπης οφείλεται, σε μεγάλο μέρος,
στον Γιώργο Μαυρογένη. Ο Γιώργος Μαυρογένης μας έδωσε τις περισσότερες και
χρησιμότερες ιδέες και προτάσεις για την ευαισθητοποίηση της διεθνούς κοινής
γνώμης όταν καταρτίζαμε το σχέδιο δράσης της ΕΔΗΝ σε περίπτωση δικτατορίας.

Ο Γιώργος Μαυρογένης βρέθηκε μια μέρα νεκρός σε ένα δάσος με ένα πιστόλι δίπλα
του. Η αστυνομία απέδωσε τον θάνατό του σε αυτοκτονία. Η ανάκριση έγινε πολύ
βιαστικά και τα περισσότερα στοιχεία δεν συνηγορούσαν για την αυτοκτονία (το
χέρι με το οποίο υποτίθεται ότι τράβηξε τη σκανδάλη είχε αναπηρία και δεν
μπορούσε να κάνει μια τέτοια κίνηση, δεν είχε κανένα προσωπικό, οικογενειακό,
επαγγελματικό ή ψυχολογικό λόγο, λίγη ώρα πριν από τον θάνατό του είχε δώσει
τα κλειδιά των γραφείων της Ε.Κ. – ΕΔΗΝ σε συνάδελφό του λέγοντάς του “άνοιξε
τα γραφεία, πάω σε μια συνάντηση και θα έρθω λίγο αργότερα”). Το συμπέρασμα
που καταλήξαμε ήταν ότι ο Γιώργος Μαυρογένης, όπως και οι περισσότεροι Έλληνες
του εξωτερικού, είχε διπλή ζωή. Η μια αφορούσε τον επίσημο και νόμιμο πολιτικό
αγώνα και γινόταν στο φως της δημοσιότητας. Η άλλη αφορούσε την υποστήριξη
κάποιας αντιστασιακής οργάνωσης ή δραστηριότητας στην Ελλάδα (αποστολή και
μεταφορά όπλων και εκρηκτικών, μεταφορά μηνυμάτων και αλληλογραφίας, απόκρυψη
και διαφυγή διωκομένων, χρηματική ενίσχυση, υπηρεσίες γιατρού σε κρυπτόμενους
αγωνιστές, κ.λπ.) που γινόταν μυστικά και με κάθε εχεμύθεια και προφύλαξη.

Η πιο δύσκολη ήταν η προμήθεια και διακίνηση όπλων και εκρηκτικών. Πηγές
προμήθειας υπήρχαν δύο μόνο: κλοπή από κάποια στρατιωτική αποθήκη ή μονάδα ή
προμήθεια από τη “μαύρη αγορά”, δηλαδή τις διάφορες μαφίες. Και οι δύο είχαν
μεγάλους κινδύνους. Ο Γιώργος Μαυρογένης σε ιδιαίτερες συζητήσεις που είχαμε
μού έλεγε τις ανησυχίες του ότι ο πολιτικός αγώνας πλησίαζε τα όριά του και αν
δεν είχαμε σοβαρό αντιστασιακό κίνημα μέσα στην Ελλάδα η όλη υπόθεση θα χαθεί,
καθώς και τις σκέψεις του για εξεύρεση οπλισμού που ζητούσαν από την Ελλάδα.
Ανέφερε και τις δύο πηγές.

Φαίνεται ότι πάνω σε μια τέτοια προσπάθεια έχασε τη ζωή του ή πυροβολούμενος
από κάποιο φρουρό ή δολοφονούμενος από κάποιον προμηθευτή, ο οποίος του πήρε
τα χρήματα χωρίς να του δώσει τα όπλα. Δεν αποκλείεται επίσης να έπεσε σε
παγίδα κάποιας μυστικής υπηρεσίας που εμφανίστηκε σαν προμηθευτής όπλων για να
τον βγάλει από τη μέση.

Οποιαδήποτε και αν ήταν η αιτία του θανάτου, η αποκάλυψη θα δημιουργούσε
ιδιαίτερη αναταραχή στη Δανία και γι’ αυτό η αστυνομία έσπευσε να κλείσει όσο
πιο γρήγορα μπορούσε το όλο θέμα με την πιο ανώδυνη πολιτική αιτία».

Στην παράθεση στοιχείων για τα συμπόσια της ΕΔΗΝ και της ΟΝΕΚ, που
παρατίθενται στις εκδόσεις της, έχουν συνδράμει οι κ.κ. Απ. Κακλαμάνης, Π.
Κρητικός, Λ. Βερυβάκης, Β. Νέττεας, Γ. Ανωμερίτης, Σ. Γιώτας, Ν. Νικολαΐδης,
Γ. Λίτινας, Δ. Κανδηλιεράκης, Δ. Κολοβός, Δ. Μαυτρόγιαννης, Τ. Χατζηδημητρίου
και Α. Χριστοδουλίδης.