Αλλαγές και στην απασχόληση

Η αγορά εργασίας θα χρειασθεί ίσως τις μεγαλύτερες παρεμβάσεις στην εποχή μετά
την ένταξη στην ΟΝΕ, για να γίνει η οικονομία ανταγωνιστική και να μην οξυνθεί
το πρόβλημα της ανεργίας.

Αυτό με απλά λόγια σημαίνει κατάργηση μιας σειράς από θεσμούς που παραδοσιακά
οι εργαζόμενοι θεωρούν ασπίδα προστασίας, από το κατώτατο ημερομίσθιο μέχρι
την πλήρη απασχόληση.

Η έκθεση της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη
διαρθρωτική πολιτική, που υιοθετήθηκε πρόσφατα, υπαινίσσεται ότι στα θέματα
αυτά η Ελλάδα έχει μείνει πολύ πίσω. Το τίμημα, εκτός των άλλων, θα είναι η
υψηλή ανεργία.

Η έκθεση έχει σημασία, γιατί αποτελεί τη βάση για τη σύνταξη των Γενικών
Μακροοικονομικών Κατευθύνσεων, δηλαδή της οικονομικής πολιτικής που χαράσσουν
κάθε χρόνο οι υπουργοί Εθνικής Οικονομίας των 15 κρατών μελών.

Άλλωστε, η διαρθρωτική πολιτική είναι η λέξη κλειδί τα τελευταία χρόνια στην
Ευρωπαϊκή Ένωση. Με τους περιορισμούς που έχει θέσει το Σύμφωνο Σταθερότητας,
οδηγώντας σε μηδενισμό των ελλειμμάτων, όλη η προσπάθεια έχει επικεντρωθεί
στις αλλαγές που πρέπει να γίνουν στις αγορές προϊόντων, υπηρεσιών, αλλά και
στην αγορά εργασίας.

Δεν είναι τυχαίο ότι όλη η διαπραγμάτευση, τους επόμενους μήνες, για την
ένταξη της χώρας στην ΟΝΕ, θα αφορά ακριβώς τις διαρθρωτικές αλλαγές που
πρέπει να προωθήσει για να διασφαλίσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των καλών
οικονομικών της επιδόσεων. Μ’ αυτή την έννοια οι επισημάνσεις της έκθεσης
αυτής, όπως και της επίσης πρόσφατης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αποκτούν
ιδιαίτερη σημασία.

Ιδιαίτερα αποκαλυπτική είναι, εξάλλου, η παρατήρηση που περιέχεται στην
συγκεκριμένη έκθεση ότι ενώ έχουν ξεκινήσει η μετοχοποιήσεις σε πολλές ΔΕΚΟ,
το κράτος διατηρεί την πλειοψηφία σε κρίσιμους τομείς, όπως οι
τηλεπικοινωνίες, η ενέργεια, οι μεταφορές, αλλά και ο τραπεζικός. Το θέμα της
εκχώρησης του 51% των ΔΕΚΟ σε ιδιώτες θα είναι από τα πιο «καυτά» της
μετεκλογικής περιόδου. Η παρούσα κυβέρνηση αφήνει να εννοηθεί ότι διάκειται
ευνοϊκά, αν και η επίσημη θέση της είναι ότι θα εξετάζεται κατά περίπτωση
επιχείρησης. Άλλωστε, ήδη το «ταμπού» έχει καταρριφθεί στις προς
ιδιωτικοποίηση αμυντικές βιομηχανίες, ενώ έχει φουντώσει η συζήτηση για την
τοποθέτηση στρατηγικού επενδυτή στον ΟΤΕ.

Αγορά εργασίας

Η έκθεση κατατάσσει την Ελλάδα στην κατηγορία εκείνη των χωρών όπου η ανεργία
είναι «υψηλή και ως επί το πλείστον διαρθρωτικού χαρακτήρα». Στην ίδια ομάδα
ανήκουν επίσης το Βέλγιο, η Γαλλία, η Γερμανία και η Ιταλία.

Η επιτροπή δέχεται ότι υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης, καθώς οι οικονομίες των
χωρών αυτών θα αναπτύσσονται με ταχύτερους ρυθμούς τα επόμενα χρόνια, αλλά
τονίζει ότι πρέπει και οι κυβερνήσεις να παρέμβουν με διαρθρωτικά μέτρα στις
αγορές εργασίας. Τα μέτρα αυτά αργούν να εφαρμοσθούν και να δώσουν
αποτελέσματα, σημειώνει η επιτροπή, γι’ αυτό και επείγει η άμεση λήψη τους.

Η Ελλάδα είναι η χώρα με το χαμηλότερο ποσοστό απασχόλησης, 54,4%, στο σύνολο
του πληθυσμού ηλικίας 15-64 ετών. Το επίπεδο της ανεργίας της, σύμφωνα με την
έκθεση, ανέρχεται στο 10,3% και είναι το τέταρτο υψηλότερο στην Ευρώπη. Η
έκθεση σημειώνει ότι η Ελλάδα δεν πέτυχε το στόχο που είχε τεθεί στο πλαίσιο
των Κατευθύνσεων για την Απασχόληση για συμμετοχή του 20% τουλάχιστον των
ανέργων σε προγράμματα για την καταπολέμηση της ανεργίας. Επίσης παρατηρεί ότι
υπάρχουν καθυστερήσεις στην εφαρμογή των λεγόμενων προληπτικών πολιτικών
έναντι της ανεργίας.

Τονίζει, τέλος, ότι «εξακολουθούν να υπάρχουν προβλήματα στην εφαρμογή της
μερικής απασχόλησης και των ευέλικτων μορφών απασχόλησης από τις
επιχειρήσεις».

Εσωτερική αγορά

Η Ελλάδα περιλαμβάνεται μεταξύ των τριών χωρών με το χαμηλότερο βαθμό
εφαρμογής της κοινοτικής νομοθεσίας για την εσωτερική αγορά. Συγκεκριμένα,
μαζί με τη Γαλλία και το Λουξεμβούργο, δεν έχει ακόμη εφαρμόσει πάνω από 5%
της νομοθεσίας αυτής και αυτό το επισημαίνει ως αρνητικό η επιτροπή στην
έκθεσή της.

Οι τομείς στους οποίους η προσαρμογή της νομοθεσίας δεν έχει προχωρήσει αφορά
τις μεταφορές, τις τηλεπικοινωνίες, τις κρατικές προμήθειες και τους
κτηνιατρικούς ελέγχους.

Ιδιωτικοποιήσεις

Στον τομέα των ιδιωτικοποιήσεων, η έκθεση επισημαίνει με εντυπωσιακή ακρίβεια
όλα σχεδόν τα βήματα που έχει κάνει η χώρα. Σημειώνει, συγκεκριμένα, ότι η
Ελλάδα:

α. Βρίσκεται σε διαδικασία μερικής ιδιωτικοποίησης των κρατικών αερογραμμών.

β. Αποχωρεί (σ.σ.: εννοείται το κράτος) από τον τραπεζικό τομέα.

γ. Μείωσε, το 1999, το ποσοστό της κρατικής συμμετοχής στην εταιρεία
τηλεπικοινωνιών.

δ. Πρόκειται να καταργήσει το κρατικό μονοπώλιο στην ενέργεια το 2001, αλλά
έχει εξαιρεθεί από την εφαρμογή της σχετικής νομοθεσίας για το φυσικό αέριο,
λόγω της ανωριμότητας της αγοράς της στον τομέα αυτό.

Παρατηρεί, όμως, και το εξής: «Η διαδικασία ιδιωτικοποίησης ξεκίνησε στις
τηλεπικοινωνίες, την ενέργεια, τις μεταφορές και τον τραπεζικό τομέα, αλλά οι
αρχές διατηρούν ένα πλειοψηφικό πακέτο στις περισσότερες από τις επιχειρήσεις
των κλάδων αυτών»

Δημόσιες υπηρεσίες

Θετικές επισημάνσεις κάνει η έκθεση της επιτροπής για την προσπάθεια βελτίωσης
της ποιότητας των δημοσίων υπηρεσιών στην Ελλάδα.«Η Ελλάδα», σημειώνει,
«προσπαθεί να βελτιώσει την επίδοση του δημόσιου τομέα με την ενίσχυση της
διοίκησής του και την υπογραφή συμβολαίων διαχείρισης. Στόχος αυτών των
συμβολαίων είναι να τεθούν συγκεκριμένοι στόχοι ποσοτικής και ποιοτικής
παραγωγής και να δοθεί στους παραγωγούς μεγαλύτερη αυτονομία και ευελιξία».
Θετική επισήμανση περιέχει, επίσης, η έκθεση της επιτροπής και σε ό,τι αφορά
την πρωτοβουλία της Ελλάδας για την δημιουργία της Νέας Χρηματιστηριακής
Αγοράς για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Έρευνα

Στα κονδύλια για την έρευνα και την τεχνολογία η Ελλάδα κατέχει μία από τις
τελευταίες θέσεις και η έκθεση της επιτροπής παρατηρεί ότι το κράτος προσπαθεί
να αντισταθμίσει την εικόνα αυτή αυξάνοντας τις δημόσιες δαπάνες για την έρευνα.