ΑΦΙΕΡΩΜΑ ­ ΟΔΗΓΟΣ Οι παγίδες στα ψιλά γράμματα

Στα «ψιλά γράμματα» βρίσκονται οι περισσότερες πραγματικές διαφορές μεταξύ
των προγραμμάτων που προσφέρουν οι ασφαλιστικές εταιρείες ζωής για την κάλυψη
κοινών κινδύνων, αλλά ταυτόχρονα και οι «παγίδες» που πιθανόν να κρύβονται για
τους ασφαλιζομένους.

Τα ασφαλιστικά προϊόντα που διατίθενται στην εγχώρια ασφαλιστική αγορά συχνά
παρουσιάζουν μεγάλες διαφορές μεταξύ τους όσον αφορά τον ορισμό κάθε κινδύνου
που καλύπτουν, τον τρόπο καταβολής του ασφαλίσματος, τη διάρκεια και το
μέγιστο όριο χρηματικής κάλυψης των κινδύνων, τη μεταβίβαση του δικαιώματος
λήψης του ασφαλίσματος από τους ορισμένους δικαιούχους, καθώς και πολλές άλλες
σημαντικές λεπτομέρειες.

Η πραγματική διασφάλιση του συμφέροντος του ασφαλισμένου προκύπτει μόνο από
την προσεκτική μελέτη και σύγκριση με τα ομοειδή ή και συγγενή προϊόντα που
προσφέρουν οι διάφορες εταιρείες.

Πότε παύουν να ισχύουν τα συμβόλαια

Σε παύση ισχύος των συμβολαίων υγείας ή σύνταξης μπορεί να οδηγήσει η μη
έγκαιρη καταβολή των προβλεπόμενων ασφαλίστρων στην εταιρεία. Σε αυτές τις
περιπτώσεις, τα συμβόλαια επανέρχονται σε ισχύ μόνο εντός ορισμένου χρονικού
διαστήματος (π.χ. έξι μήνες), με την πλήρη καταβολή των οφειλομένων
ασφαλίστρων με πρόσθετη επιβάρυνση μέχρι και 6%.

Το ίδιο ισχύει και για τις περιπτώσεις που η ασφαλιστική εταιρεία μονομερώς
αποφασίσει τη διακοπή λειτουργίας του συμβολαίου. Σε αυτήν την περίπτωση, η
παύση ισχύος ξεκινάει από την επόμενη ετήσια επέτειο του ασφαλιστηρίου.

Τα συμβόλαια υγείας και σύνταξης συχνά αποτελούν προσαρτήματα σε (κύρια)
ασφαλιστήρια ζωής, με αποτέλεσμα η λήξη του ισχύος του βασικού ασφαλιστηρίου
να επιφέρει αυτομάτως και τη λήξη ισχύος των προσαρτημάτων του. Πάντως, παύση
ισχύος μπορεί να επέλθει και στις περιπτώσεις που ο ασφαλισμένος σε
νοσηλευτικά προγράμματα κατοικεί περισσότερους από τέσσερις μήνες τον χρόνο
στο εξωτερικό, καταστεί μόνιμος κάτοικος εξωτερικού ή διαμείνει στο εξωτερικό
μόνιμα για περισσότερους από τρεις μήνες.

Επίσης, το ίδιο ισχύει σε ορισμένες περιπτώσεις όταν ο ασφαλισμένος
συμπληρώσει το 65ο έτος της ηλικίας του. Επισημαίνεται ότι, σε περίπτωση που
διαπιστωθεί πως ο ασφαλισμένος έχει δηλώσει λανθασμένη ηλικία, το ασφάλιστρο
αναπροσαρμόζεται σύμφωνα με την πραγματική του ηλικία κατά την υπογραφή της
ασφαλιστικής σύμβασης, το οποίο μπορεί να προσαυξηθεί και με χρηματικές
«ποινές», ενώ οπωσδήποτε καταβάλλεται αναδρομικά η διαφορά των ασφαλίστρων που
θα έχει προκύψει.

Δικαίωμα αναπροσαρμογής των ασφαλίστρων

Στους όρους των συμβολαίων που υπογράφουν οι ασφαλιζόμενοι, συνήθως
περιλαμβάνονται και άρθρα που αναφέρονται στο ανεπιφύλακτο δικαίωμα
αναπροσαρμογής των ασφαλίστρων από την εταιρεία (αποκλειστικά για όλα τα
συμβόλαια κάθε κατηγορίας). Η αναπροσαρμογή σε αυτήν την περίπτωση έχει ισχύ
από την επόμενη ασφαλιστική επέτειο του ασφαλιστηρίου. Αιτίες αναπροσαρμογής
των ασφαλίστρων συνήθως περιλαμβάνουν την εμπειρία της εταιρείας από τη
(ακριβότερη από την προβλεπόμενη) διαχείριση κάθε προγράμματος, την
τιμαριθμοποίηση των αποζημιώσεων, τα στατιστικά δεδομένα τόσο της ίδιας της
εταιρείας όσο και άλλων οργανισμών-υπηρεσιών που δραστηριοποιούνται σε κοινούς
τομείς κ.ά.

Σε άλλες περιπτώσεις, η αναπροσαρμογή των ασφαλίστρων προγραμμάτων υγείας
διενεργείται ετησίως με βάση την τρέχουσα ηλικία και το φύλο του ασφαλισμένου,
τη θέση νοσηλείας που του παρέχει το συμβόλαιό του, τις τιμές των φαρμάκων,
των υλικών που απαιτούνται για τη νοσηλεία, τις αμοιβές των ιατρών και τις
επιστημονικές μεθόδους διάγνωσης και θεραπείας.

Τι γίνεται σε περίπτωση ατυχήματος ή θανάτου

Σε περίπτωση επέλευσης μόνιμης επαγγελματικής αναπηρίας-ανικανότητας του
ασφαλισμένου από ατύχημα ή ασθένεια πριν από τη λήξη του συνταξιοδοτικού του
συμβολαίου, πολλές ασφαλιστικές εταιρείες εγγυώνται οι ίδιες τη συνέχιση
πληρωμής των εισφορών μέχρι τη λήξη του. Στα συμβόλαια που κυκλοφορούν στην
αγορά, ο βαθμός της ανικανότητας που γίνεται αποδεκτός σε αυτήν την περίπτωση
διαφέρει μεταξύ των εταιρειών.

Στην ασφαλιστική αγορά, ορισμένες εταιρείες αποδέχονται και την πρόσθετη
ασφάλιση μερικής ανικανότητας στα συμβόλαια υγείας και σύνταξης. Ο θάνατος του
ασφαλισμένου πριν από τη λήξη των συμβολαίων συνταξιοδότησης είναι δυνατόν να
επιφέρει την καταβολή τής (εκάστοτε) αξίας του επενδυτικού λογαριασμού στους
δικαιούχους, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις προστίθεται σε αυτήν και επιπλέον
εφάπαξ ποσόν.

Οι εξαιρέσεις των ασφαλιστηρίων ζωής

Στα περισσότερα συμβόλαια ζωής δεν καλύπτονται οι περιπτώσεις που ο θάνατος
επέρχεται από εισβολή ή επιδρομή εχθρού, εμφύλιο πόλεμο, επαναστάσεις,
στρατιωτικές στάσεις, επίδραση ατομικής ή πυρηνικής ενέργειας, καταδύσεις,
αλκοολισμό, χρήση ναρκωτικών, παραισθησιογόνων και εκρηκτικών υλών. Ειδικά για
τις περιπτώσεις συνταξιοδοτικών συμβολαίων, αν επέλθει θάνατος, η εταιρεία
καταβάλλει στους δικαιούχους μόνο την αξία του επενδυτικού λογαριασμού.

Στα συμβόλαια συμπληρωματικής ασφάλισης κατά της μόνιμης ολικής ανικανότητας
και της ανικανότητας από ατύχημα, τα οποία συνήθως αποτελούν προσαρτήματα στα
ασφαλιστήρια ζωής, η ασφαλιστική κάλυψη εξαιρείται και στις περιπτώσεις που η
ανικανότητα προκληθεί από τη διάπραξη ή απόπειρα διάπραξης εγκλήματος ή άδικης
επίθεσης, καθώς και από το σύνδρομο επίκτητης ανοσοποιητικής ανεπάρκειας
(AIDS) ή μόλυνση από τον ιό HIV.

Τι ισχύει στα νοσηλευτικά προγράμματα

Η ασφάλιση υγείας συνήθως προσαρτάται σε ασφαλιστήρια ζωής και συχνά δεν
καλύπτει, πέραν των προαναφερθεισών περιπτώσεων σωρευτικά, τα περιστατικά τα
οφειλόμενα στη νόσο Alzheimer, διάφορες προληπτικές ιατρικές εξετάσεις και
οδοντιατρικές επεμβάσεις. Επίσης δεν περιλαμβάνει αισθητική θεραπεία,
βελονισμό, ομοιοπαθητική, ακουστικά βαρηκοΐας, γυαλιά και φακούς επαφής.

Δεν καλύπτονται θεραπείες στειρότητας, προγεννητικός έλεγχος, τεχνητή και
εξωσωματική γονιμοποίηση, χειρουργικές επεμβάσεις για την προσφορά οργάνων και
ιστών και πρόσθεση τεχνητών μελών στο σώμα του ασφαλισμένου. Το ίδιο συμβαίνει
και με τα διαιτητικά και δερματολογικά προϊόντα, τα φάρμακα για τη θεραπεία
χρονίων παθήσεων, διαβήτη, υπέρτασης και καρδιαγγειακών παθήσεων, καθώς και τα
φάρμακα για οδοντιατρική θεραπεία.

Πάντως, ακόμα και για τις περιπτώσεις που καλύπτονται από το ασφαλιστήριο
συμβόλαιο, οι πιθανές βλάβες από ατύχημα στον ασφαλιζόμενο περιγράφονται με
ιδιαίτερη λεπτομέρεια και κατατάσσονται σε κατηγορίες, για κάθε μία από τις
οποίες αντιστοιχεί και ποσοστό κάλυψης των διαφόρων ιατρικών εξόδων που
προκαλούνται. Σε πολλές περιπτώσεις, οι χειρουργικές επεμβάσεις χωρίζονται και
αυτές σε παρόμοιες κατηγορίες, ανάλογα με τη διάρκεια ή τη φύση της ιατρικής
πράξης.

Στα περισσότερα συμβόλαια ιδιωτικών νοσηλευτικών προγραμμάτων, οι διαγνωστικές
εξετάσεις που προβλέπονται δεν επιτρέπονται πριν από την έλευση του πρώτου
τριμήνου ισχύος τους ή την επαναφορά τους σε ισχύ, ενώ ανεξάρτητα από τη
διανοητική κατάσταση του ασφαλισμένου, οι ασφαλιστικές εταιρείες δεν
καταβάλλουν έξοδα νοσηλείας έπειτα από απόπειρα αυτοκτονίας ή αυτοτραυματισμού
του ασφαλισμένου. Για τις περιπτώσεις αυτοκτονίας του ασφαλισμένου, ορισμένες
εταιρείες δέχονται την καταβολή της προβλεπόμενης αποζημίωσης στους
δικαιούχους του θανόντος, αν έχει παρέλθει τουλάχιστον μία διετία από την
έναρξη ισχύος του συμβολαίου του.

Τι ισχύει στα συνταξιοδοτικά προγράμματα

Σε πολλά επενδυτικά-συνταξιοδοτικά προγράμματα (unit-linked), τα μερίδια
αμοιβαίων κεφαλαίων που πιστώνονται στον επενδυτικό λογαριασμό κάθε δικαιούχου
αποσκοπούν μόνο στον καθορισμό του ύψους των παροχών του ασφαλιστηρίου
συμβολαίου και παραμένουν στην ιδιοκτησία της ασφαλιστικής εταιρείας.

Στις περιπτώσεις ετήσιας πληρωμής ασφαλίστρων, αυτά προκαταβάλλονται για κάθε
ασφαλιστικό χρόνο, ενώ σε ορισμένα συμβόλαια γίνεται αποδεκτή και η τμηματική
τους καταβολή σε δύο ή τρεις δόσεις ετησίως. Επισημαίνεται ότι, όταν
καθυστερεί η πληρωμή της προσυμφωνημένης δόσης, μερικές ασφαλιστικές εταιρείες
δίνουν τη δυνατότητα στους ασφαλισμένους τους να την αποπληρώσουν, χωρίς
επιβάρυνση ή παύση ισχύος του συμβολαίου τους, εντός ολιγοήμερης προθεσμίας
«χάριτος».

Η μερική εξαγορά μεριδίων του επενδυτικού λογαριασμού, αφού θεμελιωθεί το
σχετικό δικαίωμα σύμφωνα με τους όρους κάθε συμβολαίου, υπόκειται σε
περιορισμούς ελάχιστης αξίας εξαγοράς (π.χ. 500 χιλ. δρχ.). Σε αυτές τις
περιπτώσεις, το σύνολο της αξίας του επενδυτικού λογαριασμού μετά τη μερική
εξαγορά του πρέπει ταυτόχρονα να ξεπερνάει και μία ελάχιστη, προκαθορισμένη αξία.