ΑΦΙΕΡΩΜΑ ­ ΟΔΗΓΟΣ Διπλασιάσθηκαν τα ασφάλιστρα

Συνεχή αύξηση παρουσιάζει τα τελευταία δέκα χρόνια η συνολική αξία των
ασφαλίστρων των εγχώριων εταιρειών του κλάδου ως προς το ελληνικό ΑΕΠ.

Ο αντίστοιχος δείκτης το 1989 ανερχόταν σε 1,11% (120,49 δισ. δρχ.), σε 1,45%
το 1992 (272,12 δισ. δρχ.), για να διαμορφωθεί σε 1,73% το 1996 (513,45 δισ.
δρχ.) και σε 1,85% το 1998 (658,84 δισ. δρχ.).

Σύμφωνα με στοιχεία της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιρειών (ΕΑΕ), στον ίδιο
αυξητικό ρυθμό κινήθηκε και το ποσοστό των επενδύσεων των ασφαλιστικών
εταιρειών ως προς το ΑΕΠ, το οποίο από 1,35% (146,19 δισ. δρχ.) το 1989,
διαμορφώθηκε το 1991 σε 1,63% (258,85 δισ. δρχ.), σε 2,52% το 1995 (676,37
δισ. δρχ.) και σε 3,29% το 1998 (1,172 τρισ. δρχ.). Ο συγκεκριμένος δείκτης
χρησιμοποιείται διεθνώς για την καταμέτρηση του βαθμού ανάπτυξης των
ασφαλιστικών αγορών και στις περισσότερο «ώριμες» ασφαλιστικά χώρες της
Ευρωπαϊκής Ένωσης ξεπερνάει το 46%.

Πενταπλασιασμός ασφαλίστρων ανά κάτοικο

Υπερ-πενταπλασιάστηκε η αξία των κατά κεφαλήν ασφαλίστρων (ανά κάτοικο
Ελλάδος) από το 1989 μέχρι το τέλος του 1998. Πριν από 11 χρόνια σε κάθε
κάτοικο αντιστοιχούσαν 11.942 δρχ. ασφαλίστρων, 32.320 δρχ. το 1993, 54.690
δρχ. το 1997 και 62.681 δρχ. το 1998. Την ίδια περίοδο τα κατά κεφαλήν
ασφάλιστρα για καλύψεις του κλάδου ζωής αυξήθηκαν κατά 566,58%, για να
διαμορφωθούν το 1998 σε 32.089 δρχ. ανά κάτοικο, από 4.814 δρχ. το 1989 και
15.559 δρχ. το 1993.

Η «συγκέντρωση» στους κλάδους ζωής και ζημιών

Σταθερό παρέμεινε την περίοδο 1996-1998 το μερίδιο των πέντε μεγαλύτερων
ασφαλιστικών εταιρειών του κλάδου ζωής στην εγχώρια αγορά, το οποίο
διαμορφώθηκε σε 66,56% (1996), σε 66,67% (1997) και σε 66,14% (1998), ενώ το
αντίστοιχο ποσοστό των δέκα μεγαλύτερων εταιρειών ανήλθε σε 83,39% το 1996, σε
85,81% το 1997 και σε 86,91% το 1998. Την ίδια περίοδο, το μερίδιο αγοράς των
15 μεγαλύτερων ασφαλιστικών εταιρειών ζωής διευρύνθηκε σε 95,08% το 1998, από
92,49% το 1996.

Στον κλάδο ζημιών, η «συγκέντρωση» των πέντε μεγαλύτερων ασφαλιστικών
εταιρειών ανερχόταν σε 46,64% το 1998, από 48,66% το 1997 και 40,66% το 1996,
ενώ για τις πρώτες δέκα ασφαλιστικές εταιρείες το αντίστοιχο ποσοστό ανερχόταν
σε 58,61% το 1988, σε 59,23% το 1997 και σε 54,25% το 1996.

Σε άνοδο το περιθώριο κέρδους

Σε ανοδική τροχιά επέστρεψε από το 1995 ο δείκτης του περιθωρίου κέρδους των
ασφαλιστικών εταιρειών (προ φόρων κέρδη/ασφάλιστρα).

Το 1991, για το σύνολο των εταιρειών που δραστηριοποιούνται στην εγχώρια
αγορά, το περιθώριο κέρδους ανερχόταν σε 2,08%, για να αυξηθεί σε 3,56% τον
επόμενο χρόνο και σε 2,42% το 1994. Από το 1995, η τάση αντιστράφηκε και ο
αντίστοιχος δείκτης διαμορφώθηκε από 1,72% σε 2,10% το 1997 και σε 3,34% το
1998.

Επισημαίνεται ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΑΕ, το περιθώριο κέρδους των
υποκαταστημάτων ξένων ασφαλιστικών εταιρειών στην Ελλάδα μειώθηκε δραστικά την
περίοδο 1992-1998, σε αντίθεση με την αντίστοιχη πορεία του δείκτη των
εγχώριων ανωνύμων εταιρειών. Συγκεκριμένα, το 1991 ο δείκτης περιθωρίου
κέρδους των ασφαλιστικών υποκαταστημάτων αλλοδαπών εταιρειών είχε διαμορφωθεί
σε 1,88%, σε 9,42% το 1993, σε 5,05% το 1997 και το 1998 σε 1,96%.

Υψηλά ποσοστά συνολικού κόστους για τις ασφαλιστικές

Συνεχώς αυξανόμενο βαίνει από το 1993 το ποσοστό συνολικού κόστους από
ασφαλίσεις ζημιών και ζωής, το οποίο αναδεικνύει το σύνολο των στοιχείων
κόστους προς τα έσοδα των ασφαλιστικών εργασιών. Αξίζει να σημειωθεί ότι στον
συγκεκριμένο δείκτη το κόστος περιλαμβάνει μεταξύ άλλων τα αντασφάλιστρα, τις
προμήθειες παραγωγής, τις ασφαλιστικές αποζημιώσεις, τις αμοιβές προσωπικού,
τους φόρους και τις αποσβέσεις.

Ειδικότερα στον κλάδο ζημιών το ποσοστό συνολικού κόστους από 97,22% το 1993
διαμορφώθηκε σε 100,96% το 1995 και σε 105,62% το 1998, ενώ για τον κλάδο ζωής
τα ποσοστά είναι υψηλότερα, 112,76%, 116,63% και 119,18% αντίστοιχα.

Διπλασιασμός αξίας ασφαλίστρων σε 10 χρόνια

Διπλασιάστηκε η (αποπληθωρισμένη) παραγωγή ασφαλίστρων των εταιρειών του
κλάδου ζωής και ζημιών την περίοδο 1989-1998. Τα μεγέθη της εγχώριας αγοράς
ανέρχονταν σε 105,96 δισ. δρχ. το 1989, σε 128,17 δισ. δρχ. το 1991, σε 160,75
δισ. δρχ. το 1994 και σε 208,83 δισ. δρχ. το 1989.

Πάντως, ο ασφαλιστικός κλάδος ζωής παρουσίασε μεγαλύτερη ετήσια αύξηση
παραγωγής από τον κλάδο ζημιών, καθώς κατόρθωσε να αυξήσει τα μεγέθη του κατά
150,27% σε 106,91 δισ. δρχ. την παραπάνω περίοδο, έναντι αντίστοιχης αύξησης
61,13% σε 101,92 δισ. δρχ. για τον κλάδο ζημιών.

Τη μεγαλύτερη ετήσια αύξηση της αξίας ασφαλίστρων κατά τη διετία 1997-1998
παρουσίασε ο κλάδος ασφαλειών ζωής που είναι συνδεδεμένος με επενδύσεις
(unit-linked προϊόντα), ο οποίος από 37,52 δισ. δρχ. το 1997 διαμορφώθηκε σε
74,97 δισ. δρχ. τον επόμενο χρόνο (+99,84%).

Την ίδια περίοδο, η μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση καταγράφηκε στον κλάδο
υγείας, η αξία των ασφαλίσεων του οποίου ανήλθε το 1998 σε 2,44 δισ. δρχ., από
μόλις 965,73 εκατ. δρχ. το 1997 (+152,63%). Οι ασφαλίσεις για την κάλυψη κατά
ασθενειών αυξήθηκαν το 1998 κατά 60,05% σε 1,64 δισ. δρχ., από 1,02 δισ. δρχ.
το 1997, ενώ το ίδιο χρονικό διάστημα σημαντικά αυξημένη κατά 91,05% ήταν και
η αξία των ασφαλίσεων πιστώσεων, η οποία διαμορφώθηκε σε 1,13 δισ. δρχ. το
1998.

Σε απόλυτα μεγέθη, το μεγαλύτερο μερίδιο αγοράς το 1998 κατελάμβανε ο κλάδος
ζωής, με την αξία ασφαλίστρων του στα 221,69 δισ. δρχ., ενώ η δεύτερη θέση
ανήκε στον κλάδο της αστικής ευθύνης χερσαίων οχημάτων με αντίστοιχη αξία
171,91 δισ. δρχ.

Το 1998 αυξήθηκε και η αξία των ασφαλιστικών αποζημιώσεων και παροχών που
εκταμίευσαν οι εταιρείες του κλάδου στους ασφαλισμένους τους. Το σύνολο των
αποζημιώσεων ανήλθε σε 376,48 δισ. δρχ., αυξημένο κατά 27,17% σε σύγκριση με
το 1997 (296,05 δισ. δρχ.). Από καλύψεις του κλάδου ζωής, το 1998
εκταμιεύτηκαν 148,22 δισ. δρχ., ενώ για τον κλάδο αστικής ευθύνης οχημάτων
αντίστοιχα 146,68 δισ. δρχ.

Οι επενδύσεις των ασφαλιστικών εταιρειών

Συνεχή μείωση παρουσίασε το ποσοστό που αντιστοιχούσε στις επενδύσεις των
ασφαλιστικών εταιρειών σε ακίνητα και τίτλους σταθερού εισοδήματος, την
τριετία 1996-1998.

Συγκεκριμένα, το 1996 οι εταιρείες του κλάδου είχαν επενδύσει το 12,35% της
αξίας του χαρτοφυλακίου τους (102,30 δισ. δρχ.) σε ακίνητα, το 1997 το ίδιο
ποσοστό κατήλθε σε 9,70% (97,40 δισ. δρχ.) και την επόμενη χρονιά σε μόλις
8,06% (94,44 δισ. δρχ.). Αντίστοιχα, οι επενδύσεις των ασφαλιστικών εταιρειών
σε τίτλους σταθερού εισοδήματος μειώθηκαν από 65,75% της αξίας του
χαρτοφυλακίου τους το 1996 (544,77 δισ. δρχ.) στο 55,88% αυτής (654,68 δισ.
δρχ.) το 1998, αν και αυξήθηκαν σε απόλυτο μέγεθος.

Αυξημένο ήταν το ποσοστό των επενδύσεων των εταιρειών του κλάδου σε μετοχές
και μερίδια αμοιβαίων κεφαλαίων, το οποίο ανήλθε σε 26,46% (310,04 δισ. δρχ.)
το 1998, από 13,40% το 1996 (111, 01 δισ. δρχ.).

Πάντως, αξίζει να επισημανθεί ότι η αναλογία των επενδύσεων σε ακίνητα των
ασφαλιστικών εταιρειών ανερχόταν το 1989 στο 29,26% της αξίας του συνολικού
χαρτοφυλακίου τους, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τις επενδύσεις τους στα
ομόλογα την ίδια χρονιά ανερχόταν σε 49,61%. Για την ίδια κατηγορία
επενδύσεων, το σύνολο των τοποθετημένων κεφαλαίων τους αυξήθηκε κατά 802,62%
την περίοδο 1989-1998, από 72,53 δισ. δρχ. σε 654,68 δισ. δρχ. Η συνολική αξία
των επενδύσεων των ασφαλιστικών εταιρειών την ίδια δεκαετία αυξήθηκε κατά
701,42%, από 146,19 δισ. δρχ. το 1989 σε 1,17 τρισ. δρχ. το 1998.

Αποτελέσματα

Μεικτό αποτέλεσμα εκμεταλλεύσεως 94,63 δισ. δρχ. παρουσίασε το 1998 το σύνολο
των ασφαλιστικών εταιρειών, με τα υποκαταστήματα αλλοδαπών εταιρειών του
κλάδου να καρπώνονται τα 3,68 δισ. δρχ. εξ αυτών. Επισημαίνεται ότι το
αποτέλεσμα των ασφαλιστικών εργασιών την ίδια χρονιά διαμορφώθηκε σε ζημία
87,15 δισ. δρχ., αλλά το συνολικό αποτέλεσμα των επενδύσεων των ασφαλιστικών
εταιρειών ξεπέρασε τα 180 δισ. δρχ.

Τα μεικτά αποτελέσματα εκμεταλλεύσεως του κλάδου ζωής το 1998 ανήλθαν σε 60,71
δισ. δρχ., με τριπλάσιες ζημίες στο αποτέλεσμα των ασφαλιστικών εργασιών σε
σύγκριση με το αντίστοιχο μέγεθος του κλάδου ζημιών, στον οποίο το μεικτό
αποτέλεσμα εκμεταλλεύσεως διαμορφώθηκε την ίδια χρονιά σε 33,93 δισ. δρχ.