Από κρατητήρια, νοσοκομεία!

Παλαιότερα ήταν Αστυνομικά Τμήματα, κρατητήρια, σανατόρια ή, στην καλύτερη
περίπτωση, σχολεία. Από τους διαδρόμους τους πέρασε σίγουρα μέρος της ιστορίας
της πόλης.

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. Γραφείο Βόρειας Ελλάδας.

Αριστερά, στον «Άγιο Δημήτριο», στο προσκεφάλι του κρεβατιού, μια τεράστια σακούλα απορριμμάτων. Πάνω, η παλιά ταμπέλα στο «Γιώργος Γεννηματάς» έσπασε, αλλά δεν αντικαταστάθηκε. Απλώς συμπληρώθηκε με στιλό!

Στις αρχές του αιώνα μετατράπηκαν σε νοσοκομεία για να εξυπηρετήσουν
«εκτάκτως» τις ανάγκες της εποχής. Από τότε έως σήμερα εξακολουθούν να
λειτουργούν ως νοσηλευτικά ιδρύματα τριτοβάθμιας περίθαλψης. Εντούτοις, η
εικόνα που παρουσιάζουν κυρίως στο εσωτερικό τους είναι τέτοια που ­ όπως
χαρακτηριστικά αναφέρει εκπρόσωπος της ιατρικής κοινότητας περιγράφοντας την
κατάσταση ­ σε κάνει να ντρέπεσαι να… βγεις. Ο υπό σχεδιασμόν υγειονομικός
χάρτης της Θεσσαλονίκης προβλέπει τη συγχώνευση ή ακόμη και κατάργηση πολλών
νοσοκομείων της πόλης, κάτι που εφαρμόστηκε προσφάτως στο νοσοκομείο «Άγιος
Παύλος» της Φράγκων, το οποίο έκλεισε μεταφέροντας το σύνολο των κλινικών του
στο «Παπαγεωργίου» της Δυτικής Θεσσαλονίκης. Κοινό στοιχείο των νοσοκομείων
της Θεσσαλονίκης (αν εξαιρέσει κανείς το νέο πενταώροφο κτίριο του
Ιπποκρατείου, το «Παπαγεωργίου» και τμήματα του ΑΧΕΠΑ που πληρούν τις
λειτουργικές προδιαγραφές νοσοκομείου) είναι η παλαιότητα των κτιριακών τους
εγκαταστάσεων. Τμήματα διάσπαρτα, σε διαφορετικά κτίσματα και καθόλου
λειτουργικά («Γ. Παπανικολάου»), πεπαλαιωμένες πτέρυγες (Δερματολογικό, «Άγιος
Δημήτριος») και εξωτερικά ιατρεία κακώς συντηρημένα (Κεντρικό) συνθέτουν το
θλιβερό τοπίο της ελλιπούς κτιριακής υποδομής των νοσηλευτικών ιδρυμάτων της
Θεσσαλονίκης. Μεσημέρι, στην καρδιά της Θεσσαλονίκης, ψηλά στην Εθνικής
Αμύνης, στον δρόμο του Πανεπιστημίου και του καλοδιατηρημένου κτιρίου της
παλιάς Φιλοσοφικής που γιορτάζει τα 75χρονά της. Στην απέναντι πλευρά του
δρόμου, εκεί που τελειώνει η πρώην Βασιλίσσης Σοφίας κάτω από τα κοιμητήρια
της Ευαγγελίστριας «δεσπόζει» το Κεντρικό νοσοκομείο, που τα τελευταία χρόνια
μετονομάστηκε προς τιμήν του αείμνηστου Γεωργίου Γεννηματά. Η πρώτη εντύπωση
άκρως παραπλανητική. Ακόμη και υποκατάστημα μεγάλης Τράπεζας λειτουργεί στην
αριστερή πλευρά του αύλειου χώρου. Δύο αντικρυστά κτίρια, το ένα παλιό και το
άλλο πιο σύγχρονο, ανταγωνίζονται σε έλλειψη αισθητικής. Στο πρώτο λειτουργούν
τα εξωτερικά ιατρεία. Το νοσοκομείο δεν έχει εφημερία. Είναι σχετικά άδειο. Τα
μπλε καθίσματα των επισκεπτών καταλαμβάνονται περιστασιακά μόνο από υπαλλήλους
του νοσοκομείου. Το θέαμα αποστομωτικό! Μία ορθάνοιχτη πόρτα ακριβώς απέναντι
από τον χαμηλοτάβανο αποπνικτικό χώρο υποδοχής φανερώνει όλο το μεγαλείο μιας
αυτοσχέδιας αποθήκης. Σπασμένα καθίσματα και κιβώτια στοιβαγμένα κατά μήκος
ενός σκοτεινού διαδρόμου. Η ουρολογική κλινική ακριβώς δίπλα είναι έρημη. Μα
πρόκειται για 10 τετραγωνικά μέτρα όλο κι όλο, είναι η πρώτη σκέψη του
παρατηρητή πριν αντικρύσει όμως την ημικατεστραμμένη επιγραφή. Μας πληροφορεί
ότι «Αλλαγές καθετήρων γίνονται μόνο στα εξωτερικά ιατρεία ύστερα από
ραντεβού», μόνο που το μισό μήνυμα έχει περαστεί με στιλό διαρκείας στον
τοίχο, διότι ένας μέρος της ταμπέλας έχει σπάσει. Για περισσότερες πληροφορίες
ο ασθενής θα πρέπει να σχηματίσει και τον αριθμό ενός κινητού, επίσης γραμμένο
επιμελώς στον άβαφο εδώ και πολλά χρόνια τοίχο της κλινικής!

Σκουπίδια

Στους διαδρόμους του 1ου ορόφου έξω από τους θαλάμους των ασθενών η εικόνα
είναι σαφώς βελτιωμένη, μόνο που τα σκουπίδια παραμένουν, αν και μεσημέρι,
στοιβαγμένα σε μαύρες ογκώδεις σακούλες.

Παρόμοιο είναι και το σκηνικό στον «Άγιο Δημήτριο», γενικό νοσοκομείο που
λειτουργεί απέναντι από το Επταπύργιο. Η πρώτη αρνητική αίσθηση προκαλείται
πριν ακόμη προλάβει να μπει κανείς στο κτίριο. Έξω από το εκκλησάκι του
νοσοκομείου σκουπίδια, διαλυμένα κουτιά και λιωμένα κουτάκια μπίρας προδίδουν
ότι έχει περάσει πολύς καιρός από τότε που καθαρίστηκε για τελευταία φορά ο
χώρος. Και πάλι στα εξωτερικά ιατρεία. Οι τουαλέτες; Καλύτερα να μην υπήρχαν.
Μαύρο χάλι. Πιο κάτω κρεβάτια παραταγμένα στους διαδρόμους, μόνο που δεν
«φιλοξενούν» ασθενείς, αλλά οικοδομικά υλικά. Η μονάδα βραχείας νοσηλείας
μάλλον επισκευάζεται. Το θέαμα από το εσωτερικό της σε οδηγεί αυτομάτως πίσω
στην πόρτα. Ακριβώς απέναντι από αυτήν ακόμη ένα κρεβάτι με… συντροφιά στο
προσκεφάλι μία τεράστια σακούλα απορριμμάτων. Η εικόνα διαφοροποιείται στους
επάνω ορόφους. Τα πράγματα καλύτερα, μα το κτίριο μυρίζει κάτι «παλιό».
Φεύγεις και διασχίζεις τον εξαιρετικό κήπο του νοσοκομείου για να βρεις τη
μεγάλη καγκελόπορτα. Μα κάτι σε βαραίνει. Μάλλον ντρέπεσαι να… βγεις.

«Οι παρεμβάσεις που γίνονται κατά καιρούς δεν λύνουν τα προβλήματα»

Νοσοκομείο «Άγιος Δημήτριος». Τουαλέτες στα εξωτερικά ιατρεία που περισσότερο θυμίζουν παλιά, εγκαταλελειμμένη αποθήκη…

Σημαντικά ελλείμματα στις κτιριακές υποδομές των νοσοκομείων της Θεσσαλονίκης
διαπιστώνει ο καθηγητής Αχιλλέας Τουρκαντώνης, πρόεδρος του Ιατρικού Τμήματος
του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου. «Η αναβάθμιση της υλικοτεχνικής υποδομής
θεωρείται αναγκαία για την παροχή των στοιχειωδών υπηρεσιών υγείας στον Έλληνα
ασθενή. Στο ΑΧΕΠΑ, για παράδειγμα, το οποίο είναι και πανεπιστημιακό
νοσοκομείο, δεν μπορεί να συνεχίζεται η υφιστάμενη κατάσταση με τα ράντσα
στους διαδρόμους. Πρέπει στα νοσοκομεία της Θεσσαλονίκης να γίνει ανακατανομή
των κλινών, ενώ οι βασικοί και οι βοηθητικοί χώροι θα πρέπει να
εκσυγχρονιστούν ώστε να ανταποκρίνονται στις σύγχρονες απαιτήσεις…». Ένα
επίσης σημαντικό πρόβλημα για τον κ. Τουρκαντώνη είναι αυτό της καθαριότητας.
Τρεις είναι οι λόγοι για τους οποίους υφιστάμεθα το πρόβλημα της καθαριότητας
στους νοσοκομειακούς χώρους, εξηγεί: «Η συσσώρευση ασθενών στους θαλάμους, η
ύπαρξη των ράντσων και η ακατάλληλη κτιριακή υποδομή». Όσο για το περιβάλλον,
«σίγουρα έχει άμεση επίπτωση στην ψυχολογική σφαίρα όχι μόνο των ασθενών αλλά
και των εργαζομένων. Είναι καθοριστικό», καταλήγει.

Για τον πρόεδρο της Ένωσης Νοσοκομειακών Γιατρών Θεσσαλονίκης Στρατή
Πλωμαρίτη, το πρόβλημα επικεντρώνεται στο γεγονός ότι τα περισσότερα
νοσηλευτικά ιδρύματα της Θεσσαλονίκης κατασκευάστηκαν για να εξυπηρετήσουν
άλλους σκοπούς. «Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να δημιουργούνται προβλήματα σε όλους
όσους έχουν σχέση με ένα νοσοκομείο, γιατρούς, νοσηλευτές, ασθενείς,
επισκέπτες. Οι παρεμβάσεις που γίνονται κατά καιρούς δεν λύνουν τα προβλήματα,
διότι οι χώροι δεν είναι ενιαίοι και η λειτουργία δεν γίνεται σύμφωνα με τα
ευρωπαϊκά δεδομένα. Το πρόβλημα στα νοσοκομεία σήμερα ξεκινά από τις υποδομές,
η αναβάθμιση των οποίων μπορεί να επιφέρει και την αναβάθμιση των νοσηλευτικών
υπηρεσιών. Θέλουμε νέα νοσοκομεία και όχι κτίρια που μετατρέπονται σε νοσοκομεία».