ΜΑΤΙΕΣ Ηράκλειο

Ιπτάμενος έχω γίνει τον τελευταίο καιρό: μετά τη Μυτιλήνη, πήγα στο Ηράκλειο.
Αυτήν τη φορά, να μιλήσω για τον Μανόλη Γλέζο. Τον ήρωα, αλλά και τον
δημοσιογράφο, και τον ποιητή, και τον γεωλόγο και, πρωτίστως, τον άνθρωπο.
Αυτόν τον γλυκύτατο άνθρωπο, τον ζεστό, για τον οποίο, κάποιος διανοούμενος
της Δεξιάς, έγραφε στη δεκαετία του ’60: «Έπρεπε να είναι, από χρόνια, πέντε
μέτρα υπό την γην»!

Όποτε βρίσκομαι με τον Μανόλη, τον «τσιγκλάω», για να μου λέει ιστορίες από
την Αντίσταση, από τις φυλακές, από το χωριό του ­ την Απείρανθο. Ποτέ δεν μου
χαλάει χατίρι. Την επομένη της ομιλίας μου, προχθές, είχαμε μπόλικο καιρό στη
διάθεσή μας. Πήγαμε στο ΤΕΙ ­ πρόεδρός του ο φίλος Μάρκος Καραναστάσης, που
οργάνωσε και την εκδήλωση ­ κουβεντιάσαμε με σπουδαστές, επισκεφθήκαμε τα ­
υπέροχα ­ κτίρια του ιδρύματος και το μεσημέρι, αφού ήπιαμε του κόσμου τις
τσικουδιές, γευματίσαμε «κρητικά»: σαλιγκάρια, χόρτα, φασολάκια φρέσκα,
αγκινάρες, κουκιά. Κι όλ’ αυτά, μαγειρεμένα με εξαίσιο και ευωδιαστό
ελαιόλαδο! Ωραία πράγματα.

Μετά τον χαλβά και τον καφέ, ο Γλέζος άρχισε να αφηγείται. Μια από τις
ιστορίες του: «Όπως ξέρετε, δεν φοράω ποτέ γραβάτα. Μια μέρα, όμως, σε μια
δίκη, όπου ήμουν μάρτυρας, αποφάσισα να φορέσω. Κι αυτό, γιατί σκέφτηκα ότι οι
δικαστές θα σχολίαζαν, από μέσα τους, το ότι δεν φοράω γραβάτα και δεν θα
δίνανε σημασία σ’ αυτά που θα ‘λεγα… Ο κατηγορούμενος αθωώθηκε πανηγυρικά,
εγώ έβγαλα τη γραβάτα κι ύστερα από λίγο καιρό, ενώ βάδιζα στη Σταδίου, ακούω
έναν κύριο να με φωνάζει. Τον πλησιάζω, και τι μου λέει: “Είμαι ένας από τους
δικαστές, σ’ εκείνη τη δίκη, όπου ήσασταν μάρτυρας. Και ξέρετε, τι με
απασχολούσε, όσην ώρα καταθέτατε; Το ότι, αιφνιδίως, σεις, ο πάντοτε
αγραβάτωτος, φορέσατε, επιτέλους, γραβάτα! Αλήθεια, γιατί το κάνατε;”».

Αγαπώ πολύ την Κρήτη. Όλη την Κρήτη. Κι όλους τους κρητικούς. Είναι άνθρωποι
φιλόξενοι, εγκάρδιοι, «άρχοντες». Οι περισσότεροι, φτιάχνουν τη δική τους
τσικουδιά, το δικό τους κρασί, το δικό τους τυρί, το δικό τους μέλι. Και,
πάντοτε, όταν φεύγεις από τον τόπο τους, φροντίζουν να σου γεμίσουν την
αγκαλιά ­ με το στανιό, μάλιστα! ­ με του κόσμου τα καλούδια. Όχι σαν κάτι
άλλους ­ ονόματα δεν λέω ­ που έχουν στον νου τους, συνεχώς, το πορτοφόλι
σου…

Έχω περάσει πολλά καλοκαίρια, αλλά και Χριστούγεννα, κι άλλες γιορτές, στον
Βάμο του Αποκόρωνα. Σπουδαίο χωριό, μ’ έναν δήμαρχο, του Γιάννη Χατζηδάκη,
μοναδικό! Εκεί να δείτε γλέντια… Με τον Γιαγκουλή να παίζει το λαγούτο του
όλη τη νύχτα και να σκαρώνει, συνεχώς, καινούργιες μαντινάδες, ιδίως για τις
όμορφες…

Πολλά με συνδέουν και με το Ηράκλειο. Και, κάθε φορά που τρέχω στον
λιμενοβραχίονα, τη… «λεωφόρο μπάι-μπας» όπως την λένε, θυμάμαι μια έξοχη
παράσταση, πριν από 15 χρόνια, με θεατροποιημένα δημοτικά τραγούδια, στο
Κάστρο, με τη Δέσπω Διαμαντίδου αφηγήτρια ­ σκηνοθεσία Ράιας Μουζενίδου,
σκηνικά και μάσκες Γ. Γαζετοπούλου, μουσική Γιάννη Μαρκόπουλου ­ και «ζωντανή»
ορχήστρα με παραδοσιακά όργανα και χτυπάει δυνατά η καρδιά μου…