Τέσσερις όμιλοι θα πρωταγωνιστήσουν στις εξελίξεις

Αντιπρόεδρος και γενικός διευθυντής Ομίλου Ασπίς

Το ελληνικό τραπεζικό σύστημα βρίσκεται σήμερα μπροστά στην πρόκληση της
εισαγωγής του ευρώ και της πλήρους απελευθέρωσης των αγορών. Οι δύο αυτές
εξελίξεις πρόκειται να αλλάξουν ριζικά τόσο τις επενδυτικές συνήθειες των
πελατών των τραπεζών όσο και τον προσανατολισμό των χρηματοπιστωτικών
ιδρυμάτων. Έτσι, στα επόμενα πέντε χρόνια, στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα θα
πρωταγωνιστούν τρεις ή τέσσερις μεγάλοι χρηματοεπενδυτικοί Όμιλοι με την
ευρεία έννοια, ενώ παράλληλα θα υπάρχει ένας αριθμός από μικρότερους παίκτες,
οι οποίοι όμως θα αποκτήσουν εξειδίκευση στην παροχή συγκεκριμένων υπηρεσιών
και προϊόντων. Στους μεγάλους παίκτες θα υπάρξει ενδεχομένως συμμετοχή στο
μετοχικό τους κεφάλαιο από ξένους οίκους. Οι συμμετοχές αυτές θα έχουν
στρατηγικό χαρακτήρα, εκμεταλλευόμενοι το δίκτυο και την πελατειακή βάση στην
ελληνική αγορά, ενώ παράλληλα θα προσφέρουν την απαραίτητη τεχνογνωσία για τη
νέα τάξη πραγμάτων.

Όσο όμως θα γιγαντώνονται και θα δημιουργούνται μεγάλοι Όμιλοι τόσο θα
αυξάνεται ο χώρος για τις μικρότερες τράπεζες. Τα συγκριτικά πλεονεκτήματα των
μικρότερων τραπεζών σε αυτή τη φάση θα είναι η ευελιξία και η εξειδίκευση. Η
βασικότερη, ίσως, εξέλιξη που συνδέεται με την κυκλοφορία του ευρώ και την
αύξηση του ανταγωνισμού στα επόμενα χρόνια είναι η ωρίμανση της επενδυτικής
αντίληψης του Έλληνα καταναλωτή και η αύξηση των απαιτήσεών του για τις
παρεχόμενες υπηρεσίες. Δηλαδή, πρόκειται να υπάρξει στροφή προς εναλλακτικές
επενδύσεις και ειδικότερα στο Χρηματιστήριο.

Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι το μεγαλύτερο μέρος των μελλοντικών εσόδων των
τραπεζών θα αποτελείται από προμήθειες τόσο σε επίπεδο λιανικής (διαχείριση
επενδύσεων κ.λπ) όσο και σε επίπεδο εταιρειών (αναδοχές κ.λπ). Ταυτόχρονα,
ξένοι οίκοι θα σπεύσουν να εφαρμόσουν στην ελληνική αγορά το σύστημα των
μεσιτών δανείων, οι οποίοι θα χρηματοδοτούν χωρίς να ζητούν καταθέσεις. Υπό
αυτή την έννοια δεν χρειάζεται για την αντιμετώπιση του επερχόμενου
ανταγωνισμού μόνο η αύξηση του μεγέθους και η προσθήκη νέων υπηρεσιών και
προϊόντων, αλλά πρέπει να υπάρχει και η απαιτούμενη ποιότητα και σχεδιασμός.

Παρ’ όλα αυτά, οι ελληνικές τράπεζες διαθέτουν μερικά συγκριτικά πλεονεκτήματα
έναντι των νέων ανταγωνιστών, όπως για παράδειγμα η ύπαρξη δικτύου, η
στελέχωση με έμπειρο προσωπικό, η πίστη των πελατών και η γνώση της ελληνικής
πραγματικότητας. Για τους λόγους αυτούς εκτιμώ ότι ο επερχόμενος ανταγωνισμός
δεν θα είναι άμεσα απειλητικός για τις ελληνικές τράπεζες, αλλά από την άλλη
δεν θα πρέπει τα σημερινά συγκριτικά πλεονεκτήματα που διαθέτουν να συμβάλουν
στον εφησυχασμό.