Οι Γερμανοί άρχισαν να αντλούν οφέλη από το ευρώ

Οι καρποί της οικονομικής πολιτικής του Γκέρχαρντ Σρέντερ είναι πλέον ορατοί. Μέρος της ανάκαμψης της γερμανικής οικονομίας πρέπει όμως να πιστωθεί και στο κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα

Ύστερα από δύο χρόνια προσπάθειας να κλείσουν οι πληγές που τους άνοιξε η
ασιατική κρίση και η παρ’ ολίγον χρεοκοπία της Ρωσίας, οι Γερμανοί βιομήχανοι
παρακολουθούν τα περιθώρια κέρδους τους να εκτοξεύονται και τις εξαγωγές τους
να καλπάζουν. Το ινστιτούτο οικονομικών ερευνών IFO προβλέπει ότι οι
γερμανικές εξαγωγές θα αυξηθούν φέτος κατά 6%. Η εσωτερική ζήτηση
αναθερμαίνεται και η ανεργία αναμένεται να μειωθεί κατά 50% μέσα στα επόμενα
πέντε χρόνια. Πρόκειται για μια εντυπωσιακή στροφή.

Πέρυσι η γερμανική οικονομία έδειχνε μισοπεθαμένη. Το γερμανικό Ακαθάριστο
Εγχώριο Προϊόν συρρικνώθηκε κατά τη διάρκεια του τελευταίου τριμήνου, ο
αριθμός των ανέργων ήταν στάσιμος στα 3,9 εκατομμύρια, οι εισαγωγές αυξήθηκαν
κατά 2% ταχύτερα από τις εξαγωγές και η γερμανική κυβέρνηση βρισκόταν σε
απόγνωση. Τα κόμματα της αντιπολίτευσης πολύ σωστά υποστήριξαν ότι το 1999
ήταν «μια χαμένη χρονιά» για τη Γερμανία. Ξαφνικά τα πάντα άλλαξαν προς το
καλύτερο.

Και ενώ μέχρι πριν από λίγους μήνες όλοι έγραφαν για τους παλιομοδίτες και
δυσκίνητους Γερμανούς, ξαφνικά οι τελευταίοι έχουν αρχίσει να χαμογελούν εις
βάρος των Βρετανών.

«Ο ήλιος λάμπει για τους Γερμανούς και αυτή η λάμψη οφείλεται στην ενίσχυση
της στερλίνας», λέει ο Αδόλφος Ρόζενστοκ, οικονομολόγος, αρμόδιος για την
ευρωπαϊκή οικονομία στο κατάστημα της τράπεζας Νομούρα στη Φρανκφούρτη. Και
όπως υποστηρίζουν οι Γερμανοί επιχειρηματίες, η Βρετανία θα ήταν σε πολύ
καλύτερη κατάσταση αν είχε ενταχθεί στη ζώνη του ευρώ.

Μπορεί οι βρετανικές εφημερίδες να γράφουν ότι το ευρώ είναι νεκρό, όμως η
οικονομία της ηπειρωτικής Ευρώπης αναπτύσσεται ταχύτατα και οι Γερμανοί
βρίσκονται στη θέση του οδηγού. Δύο ήταν οι ευνοϊκές εξελίξεις για τους
Γερμανούς: το ασθενές ευρώ και η ανάκαμψη της εσωτερικής καταναλωτικής
ζήτησης. Οι ρυθμοί ανάπτυξης της γερμανικής οικονομίας αναμένεται να φθάσουν
φέτος το 2,5%.

Αυξάνονται οι εξαγωγές

Οι γερμανικές επιχειρήσεις εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις εξαγωγές τους.
Πληγωμένες από τα εμπόδια που θέτουν οι εμπορικές πρακτικές στο εσωτερικό της
Γερμανίας, η δραστηριοποίηση στο εξωτερικό είναι πολύ πιο ελκυστική. Κατά μέσο
όρο οι εξαγωγικές εταιρείες διοχετεύουν το 50% της παραγωγής τους στο
εξωτερικό, όπως για παράδειγμα οι γερμανικές αυτοκινητοβιομηχανίες.

Πίσω όμως από τις γνωστές εταιρείες, όπως η Ντέμλερ Κράισλερ, η Φόλκσβάγκεν
και η Ζίμενς, βρίσκονται οι μεσαίες γερμανικές επιχειρήσεις που αποτελούν τον
κορμό της γερμανικής οικονομίας. Υπάρχουν όμως πολλοί που αμφισβητούν την
αποτελεσματικότητα αυτού του οικονομικού μοντέλου. Ένας από αυτούς είναι και η
Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα στη Φρανκφούρτη.

Πολύ συχνά έχει ζητηθεί από τη Γερμανία να αναδιαρθρώσει την οικονομία της.
Αυτό όμως που δεν γνωρίζουν αυτοί που διατυπώνουν αυτές τις απαιτήσεις είναι
το γεγονός ότι πλέον πολλές γερμανικές επιχειρήσεις είναι περισσότερο
ευέλικτες και καλύτερα διοικούμενες σε σχέση με το παρελθόν.

Παρ’ όλα αυτά η κυβέρνηση του Γκέρχαρντ Σρέντερ διστάζει να προχωρήσει σε
γενναίες μεταρρυθμίσεις. Το μόνο που έχει κάνει μέχρι τώρα ο Γερμανός
καγκελάριος ήταν η κατά 2% μείωση του φόρου εισοδήματος των Γερμανών και της
φορολογίας των επιχειρήσεων και οι υποσχέσεις για μείωση του δημόσιου χρέους.

Ο Ρολφ Σνάιντερ, οικονομολόγος της Ντρέσντνερ Μπανκ, εξηγεί ότι «το παγκόσμιο
εμπόριο και η παγκόσμια οικονομία είναι πολύ ισχυρή αυτή τη στιγμή. Η
γερμανική οικονομία δεν έχει πρόβλημα με το εργατικό κόστος- η μονάδα
εργατικού κόστους αυξήθηκε μόλις 1% πέρυσι- και οι μισθολογικές αυξήσεις δεν
ξεπέρασαν κατά μέσο όρο το 3%. Οι περισσότερες επιχειρήσεις έχουν ήδη μειώσει
το εργατικό τους κόστος, έχουν μειώσει την ανεργία και έχουν αυξήσει την
παραγωγικότητά τους. Αυτοί οι παράγοντες και το ασθενές ευρώ αποτελούν το
φιτίλι που θα ανάψει τις εξαγωγές».

Ο Ρόζενστοκ τονίζει ότι «η διάρθρωση της γερμανικής οικονομίας της επιτρέπει
να αντλεί πολλά οφέλη από ένα ασθενές νόμισμα. Έχουμε πολλές εξαγωγές που
είναι ελαστικές στις αυξομειώσεις των τιμών, όπως για παράδειγμα αυτοκίνητα,
μηχανολογικό και εργοστασιακό υλικό. Αυτοί οι κλάδοι της βιομηχανίας θα δουν
τα κέρδη τους να εκτοξεύονται. Και αυτά τα κέρδη μπορούν να τα χρησιμοποιήσουν
για επενδύσεις που με τη σειρά τους θα αυξήσουν ακόμη περισσότερο την
παραγωγικότητα. Μια μεγάλη αύξηση των εξαγωγών χρηματοδοτεί τις εγχώριες
επενδύσεις. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα δεν θέλει να το παραδεχθεί, αλλά η
ισοτιμία ήταν πάντα σημαντική. Η ίδια υιοθέτησε την παλιά προσέγγιση της
γερμανικής κεντρικής τράπεζας, δηλαδή της προτίμησης για ένα ισχυρό νόμισμα
που θα πίεζε τη γερμανική κυβέρνηση να προχωρήσει σε μεταρρυθμίσεις».

Ο Κλάους Λένχαρτ, ο οποίος διευθύνει τη Λέκι, μια οικογενειακή επιχείρηση
κατασκευής αθλητικού εξοπλισμού κοντά στη Στουτγάρδη, υποστηρίζει ότι το ευρώ
δημιούργησε σταθερές συνθήκες, τουλάχιστον όσον αφορά την εσωτερική ευρωπαϊκή
αγορά. «Οι Ιταλοί δεν μπορούν πλέον να αποκτούν προβάδισμα υποτιμώντας το
νόμισμά τους. Αυτό που μετρά πλέον είναι σε πόσο καλή κατάσταση βρίσκονται οι
οικονομίες».

Ο Γερμανός καγκελάριος Γκέρχαρντ Σρέντερ είναι αντιμέτωπος με μια μεγάλη
πρόκληση. Μείωσε τα φορολογικά βάρη των Γερμανών, περιέκοψε τις κρατικές
δαπάνες, άνοιξε την αγορά εργασίας και μείωσε τον προστατευτισμό της
γερμανικής οικονομίας. Ωστόσο, με τις εκλογές να απέχουν μόλις δυο χρόνια, ο
καγκελάριος αντιμετωπίζει ένα δίλημμα. Τώρα θα αρχίσουν να φαίνονται τα θετικά
αποτελέσματα της πολιτικής του. Έχει το κουράγιο να προχωρήσει σε πιο ριζικές
μεταρρυθμίσεις;