Νέα είδη ψαριών από τις ελληνικές ιχθυοκαλλιέργειες

«Ανταγωνιστής του Έλληνα είναι ο… Έλληνας. Εμείς πρέπει να μάθουμε να
δουλεύουμε οργανωμένα και προς την ίδια κατεύθυνση»

«Ο σωστός επιχειρηματίας πρέπει να μπορεί δει την τρικυμία. Πρέπει, σαν
σωστός νοικοκύρης, να προβλέπει τα πράγματα»

Τα αποτελέσματα του 1999 για τον κλάδο των ελληνικών θαλασσοκαλλιεργειών δεν
ήταν ιδιαίτερα θετικά. Η συμπίεση των τιμών στις διεθνείς αγορές έφερε τους
Έλληνες επιχειρηματίες αντιμέτωπους με μια δυσάρεστη κατάσταση η οποία θα
πρέπει άμεσα να αντιμετωπιστεί εφόσον οι Έλληνες παραγωγοί θέλουν οι
επιχειρήσεις τους να έχουν συνέχεια και τα επόμενα χρόνια. Όπως λέει ο
πρόεδρος του ΣΕΘ κ. Αριστείδης Μπελλές: «Υπάρχει μια τάση συγκεντρωτισμού στον
κλάδο της ιχθυοκαλλιέργειας και πιστεύω ότι αυτό είναι υγεία. Προσπαθούμε με
κάθε τρόπο να πείσουμε τους περίπου 225 ιχθυοπαραγωγούς που υπάρχουν σήμερα
στην Ελλάδα ότι πρέπει να ενώσουν τις δυνάμεις τους, και αυτό διότι η τάση της
παγκοσμιοποίησης της αγοράς το επιβάλλει καθώς η υπερπροσφορά ελληνικών ψαριών
στις αγορές του εξωτερικού επιδεινώνει και μειώνει την τιμές τους».

Όπως εξηγεί ο πρόεδρος του ομίλου Νηρέας, αυτή η συμπίεση των τιμών
παρατηρήθηκε ιδιαίτερα την χρονιά που πέρασε με αποτέλεσμα τα ελληνικά ψάρια
να πωλούνται σε τιμές κόστους. «Η κατάσταση αυτή δεν έχει σχέση με την
επιμέρους οργάνωση των εταιρειών. Δυστυχώς το ψάρι είναι ένα προϊόν του
πρωτογενούς τομέα. Ανώνυμο. Δεν το ξέρει ο καταναλωτής, και έτσι λοιπόν
γίνεται έρμαιο του κάθε χονδρέμπορου, ο οποίος τελικά είναι εκείνος που θα
καθορίσει τα επίπεδα που θα κυμανθούν οι τιμές ανάλογα με την προσφορά που
έχει. Αυτό λοιπόν είναι ένα σημαντικό πρόβλημα για τους Έλληνες παραγωγούς.
Εμείς σαν Σύνδεσμος έχουμε εισηγηθεί να ενωθούν μεταξύ τους οι μικροί
ιχθυοκαλλιεργητές ανά νομούς. Να υπάρχει από όλους ένας έλεγχος της παραγωγής
και των τιμών που ο καθένας διαθέτει τα προϊόντα του. Κανείς δεν μπορεί να
ισχυριστεί ότι οι μεγάλες επιχειρήσεις θα συγκεντρώσουν και θα εξαφανίσουν τις
μικρές. Στον κλάδο μας πλέον δεν παρουσιάζουν ενδιαφέρον οι εξαγορές
μικρότερων. Για παράδειγμα εμείς, ο όμιλος Νηρέας, έχουμε προσεγγίσει του 6,5
-7 χιλιάδες τόνους παραγωγής. Θεωρούμε ότι είμαστε σε πολύ καλό επίπεδο. Δεν
μας ενδιαφέρουν οι εξαγορές μικρότερων μονάδων. Αντίθετα μας ενδιαφέρει η
ανάπτυξη των εμπορικών μας δικτύων. Είναι λοιπόν επιβεβλημένη η ανάγκη για τη
μείωση του αριθμού των μονάδων και η δημιουργία μεγάλων σχημάτων. Αλλιώς
φοβάμαι ότι εάν δεν κάνουμε γρήγορες κινήσεις, δεν αναπτύξουμε τα νέα
προϊόντα, δεν μειώσουμε δραστικά το κόστος παραγωγής, ο κλάδος μας μπορεί
σύντομα να περάσει περιπέτειες». Όπως εξηγεί ο κ. Μπελλές, τα μηνύματα αυτά
οδήγησαν και την εταιρεία που αντιπροσωπεύει να πραγματοποιήσει μεγάλη στροφή
σε άλλους τομείς της βιομηχανίας τροφίμων. «Δεν θέλουμε να οδηγηθούμε σε
φαινόμενα άλλων εταιρειών του πρωτογενούς τομέα που αφανίσθηκαν. Τέτοιες
περιπτώσεις έχουν εντοπισθεί στην χοιροτροφία, την πτηνοτροφεία, σε
ιχθυοτροφεία σολομού».

Αναφερόμενος όμως στις μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις που αποτελούν και την
πλειοψηφία των εταιρειών του κλάδου τονίζει ότι «μπορούν να κρατηθούν οι
μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις. Όμως θα πρέπει να δουλεύουν για λογαριασμό
κάποιας μεγάλης εμπορικής επιχείρησης. Έτσι θα έχουν μέλλον. Διαφορετικά
διάσπαρτες μικρές επιχειρήσεις σε όλα τα νησιά δεν μπορούν να προχωρήσουν και
δημιουργούν και πρόβλημα και σε ολόκληρο τον κλάδο».

Νέα είδη

Η απάντηση της ελληνικής ιχθυοκαλλιέργειας είναι σήμερα η καλλιέργεια νέων
ειδών. «Ήδη έχουν βγει σε βιομηχανική παραγωγή δύο από τα νέα είδη, το φαγκρί
και οι χιόνες. Έχουν μάλιστα πωληθεί συνολικά από όλες τις μονάδες περίπου
1.500-2.000 τόνοι σε ένα συνολικό τονάζ 58.000 τόνων που έχει η Ελλάδα στην
παραγωγή ψαριών. Θέλει πολλή δουλεία ακόμα. Και προσεκτικά βήματα. Διότι η
καλλιέργεια ειδών έχει υψηλά κοστολόγια. Πιστεύω όμως ότι μπορούμε να το
κάνουμε και με άλλα είδη ψαριών. Εμείς στον Νηρέα κάνουμε ένα πείραμα στην
παραγωγή γλώσσας και θα έλεγα ότι πάει πολύ καλά. Θα μπορούσε λοιπόν να
παραχθεί στην Ελλάδα γλώσσα, λυθρίνι, ακόμα και αστακοί του γλυκού νερού. Αυτό
έχει ήδη γίνει στην Αυστραλία και με μεγάλη επιτυχία. Οι σοβαρές επιχειρήσεις
θα πρέπει να δώσουν μεγάλη έμφαση στα νέα είδη και να μην επαναπαυθούν στις
δάφνες των υψηλών περιθωρίων κέρδους της τσιπούρας και του λαβρακιού. Αυτό
έκαναν την περασμένη χρονιά και δεν αντιλήφθηκαν ότι τα τρομακτικά τονάζ που
άρχισε ξαφνικά να παράγει η Ελλάδα οδηγούν σε συμπίεση της κερδοφορίας των
επιχειρήσεών τους.

Και δεν έχει να κάνει με ικανούς μάνατζερ, διότι όταν πληθωρίζεται η αγορά με
ψάρια τι θα βγεις να πεις. Αυτό που λέμε για τα γλυκά του κουταλιού ή τις
θαλασσινές νοστιμιές; Τα ψάρια είναι όλα ίδια, δεν έχουν ούτε στάμπα, ούτε
ταυτότητα που να πιστοποιεί ότι τουλάχιστον είναι τα δικά σου. Ότι έχουν
καλύτερους όρους διατροφής ή υγιεινής. Αν και πιστεύω ότι αυτά είναι τα
επόμενα βήματα», συνεχίζει. Και προσθέτει πως χρειάζεται σκληρός έλεγχος από
την πλευρά του ΣΕΘ ώστε να αποφευχθούν περιπέτειες.

Ο ανταγωνισμός

Στο ερώτημα για τον ανταγωνισμό που δέχονται τα ελληνικά ψάρια στις αγορές του
εξωτερικού δεν παραλείπει να πει ότι δεν υπάρχουν μεγάλες διαφορές ανάμεσα στα
ψάρια των άλλων παραγωγών χωρών. Φυσικά είναι αλήθεια ότι οι ελληνικές
θάλασσες έχουν κάποια ιχνοστοιχεία που κάνουν τα δικά μας ψάρια νοστιμότερα.
«Όμως πιστεύω ότι ο μεγαλύτερος ανταγωνιστής του Έλληνα είναι ο Έλληνας. Δεν
χαράσσουμε κοινή πολιτική και αυτό φέρνει προβλήματα». Ο πρόεδρος του ΣΕΘ
κάνει αναφορά και στην πρόσφατη σκληρή επίθεση που δέχονται τα ελληνικά
προϊόντα στην αγορά της Ιταλίας. Αγορά που απορροφά το 50% του συνόλου των
ελληνικών εξαγωγών. «Το τελευταίο διάστημα έχουμε μια βάρβαρη επίθεση από την
πλευρά των Ιταλών, οι οποίοι προσπαθούν να επηρεάσουν το καταναλωτικό κοινό
ότι τα ελληνικά ψάρια δεν είναι καλά. Έχουμε διαμαρτυρηθεί με επιστολές μας
και στα αρμόδια ιταλικά και ελληνικά υπουργεία αλλά και στις Βρυξέλλες και
ίσως χρειαστεί να κάνουμε και μηνύσεις, διότι οι εκπομπές που έγιναν ήταν
εντελώς δυσφημιστικές». Καταλήγει όμως ότι θα πρέπει να γίνουν συντονισμένες
προσπάθειες, ώστε οι ελληνικές επιχειρήσεις να μπορέσουν να μειώσουν τους
ενδεχόμενους κινδύνους. «Έχουμε κάνει παρέμβαση ώστε να μην δοθούν άλλες
άδειες για την λειτουργία παραγωγικών μονάδων. Να δοθούν κονδύλια για τον
εκσυγχρονισμό των μονάδων, την αναδιοργάνωσή τους, τη διαφήμισή τους, τη
δημιουργία μονάδων μεταποίησης. Και πιστεύω ότι μέσα από την παραγωγή
μεταποιημένων προϊόντων, προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας, θα έρθουν τα
κέρδη. Διότι εάν συνεχίζουμε να παράγουμε τσιπούρες και λαβράκια θα πάμε σε
περιπέτειες».

Αναφερόμενος στους παράγοντες που επηρεάζουν και δημιουργούν το υψηλό κόστος
παραγωγής εξηγεί πως η ιχθυοκαλλιέργεια είναι άμεσα εξαρτώμενη από τρεις
παράγοντες: «Πρώτον, από τις ιχθυοτροφές, τις οποίες εισάγουμε στην Ελλάδα.
Αυτό είναι και το 35% του κόστους. Εμείς φτιάξαμε ένα εργοστάσιο παραγωγής
ιχθυοτροφών στην Πάτρα. Μια επένδυση ύψους 2,7 δισ. δραχμών. Δεύτερον, υπάρχει
σε επίπεδο γέννησης του ψαριού μια άλλη πρώτη ύλη η οποία παράγεται από λίμνες
της Αμερικής. Είναι μονοπώλιο και οι τιμές της είναι τρομακτικά υψηλές.
Ιδιαίτερα εφέτος που οι λίμνες δεν έβγαλαν αρτέμια, έτσι ονομάζεται, η τιμή
της από 70 δολάρια έφτασε στα 170. Τρίτος και τελευταίος παράγοντας, ιδιαίτερα
για μικρές επιχειρήσεις, είναι ο γόνος τον οποίο είναι αναγκασμένες επίσης να
αγοράσουν. Και αφού η προσπάθεια στην αύξηση των τιμών είναι αδύνατη, στόχος
είναι η συμπίεση του κόστους. Υπάρχουν περιθώρια αρκεί να γίνουν αυτά που
είπαμε. Συνενώσεις των μονάδων, μεγάλες οικονομίες κλίμακας, συνεργασίες
μεταξύ επιχειρήσεων. Ο σωστός επιχειρηματίας πρέπει να μπορει να δει την
τρικυμία. Πρέπει σαν σωστός νοικοκύρης να προβλέπει και να ενεργεί άμεσα»,
τονίζει ο κ. Αριστείδης Μπελλές.

Ποιος είναι ο Αριστείδης Μπελλές

Πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου Εταιρειών Νηρέας, γεννήθηκε στη
Χίο το 1953. Είναι πτυχιούχος του Τμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων στο
Οικονομικό Πανεπιστήμιο Πειραιώς, μέτοχος, ιδρυτικό στέλεχος και πρόεδρος του
Διοικητικού Συμβουλίου του Ομίλου. Επίσης είναι πρόεδρος του Συνδέσμου
Ελληνικών Θαλασσοκαλλιεργειών (ΣΕΘ), μέλος του Δ.Σ. του Πανελληνίου Συνδέσμου
Εξαγωγέων και μέλος του Δ.Σ. της Λέσχης Επιχειρηματικότητας. Για τη χρήση του
1999 ο Όμιλος ΝΗΡΕΥΣ ΙΧΘΥΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΧΙΟΥ Α.Ε. παρουσίασε αύξηση πωλήσεων
φθάνοντας τα 15,1 δισεκατομμύρια δραχμές και δύο από τις εταιρείες του, η
ΣΑΡΑΝΤΗΣ και η KERATSINI FISH, αναμένεται να εισαχθούν στο Χρηματιστήριο Αξιών
Αθηνών εντός του 2000.