Τα σύνορα ανοιχτά ­ τα επαγγέλματα «κλειστά»

Είναι ακόμα η αρχή και τα βήματα δειλά. Όμως η εισαγωγή-εξαγωγή
επαγγελματιών μεταξύ των «15» της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει ήδη αρχίσει. Στην
Ελλάδα εργάζονται ήδη γιατροί, δικηγόροι, τραπεζικοί υπάλληλοι και ναυπηγοί
made in Europe. Μετρημένοι στα δάκτυλα βέβαια ακόμα, αλλά ενθουσιασμένοι και
αποφασισμένοι ν’ αντέξουν την αλλαγή του εργασιακού κλίματος. Υποβάλλουν τα
δικαιολογητικά, περνούν εξετάσεις για τη γλώσσα (κι ας το αφήνει αυτό απ’ έξω
η κοινοτική νομοθεσία), έρχονται αντιμέτωποι με την ελληνική Εφορία και το
ασφαλιστικό σύστημα, αλλά δεν… εγκαταλείπουν. Και ενώ η Ευρώπη των «15»
κάνει θεαματικά ανοίγματα σε επίπεδο οδηγιών προκειμένου να ανοίξει τα σύνορά
της για τους εργαζομένους, από την άλλη πλευρά τα επαγγελματικά σωματεία
θέτουν τους δικούς τους περιορισμούς. Προς το παρόν, η ύπαρξη συντρόφου από
την Ελλάδα, αλλά και ο «τρόπος ζωής» φαίνεται πως αποτελούν ισχυρότερο πόλο
έλξης απ’ ό,τι οι αμοιβές και η προοπτική καριέρας στη μικρή ­ συγκριτικά ­
ελληνική αγορά εργασίας, την οποία όμως εκτιμούν εργαζόμενοι από άλλες χώρες.
Όπως για παράδειγμα οι 58 Αλβανοί γιατροί, μέλη του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών,
οι οποίοι απασχολούνται κυρίως σε ιδιωτικές κλινικές.

ΟΙ ΔΙΚΗΓΟΡΟΙ

Μέχρι τώρα εμπόδιζε η γλώσσα…

Σπύρος Αρούκατος. Δεν θα ξεχάσει την πρώτη φορά που «παγιδεύτηκε» στα κτίρια των Δικαστηρίων της οδού Ευελπίδων

Το μεγαλύτερο εμπόδιο στον δρόμο του δικηγόρου Σπύρου Αρούκατου, ο οποίος πριν
από δύο χρόνια αποφάσισε ν’ ανοίξει γραφείο και στην Αθήνα, απεδείχθη η…
γραφειοκρατία.

Συνηθισμένος να καταθέτει, για παράδειγμα, ένα δικόγραφο μέσω… φαξ ή «να
πηγαίνω στις 23.59 και να ρίχνω τον φάκελο στο γραμματοκιβώτιο του
δικαστηρίου, που τον σφραγίζει αυτόματα με την ώρα παραλαβής ώστε να είναι
μέσα στην προθεσμία», αντιμετώπισε με έκπληξη τον λαβύρινθο των κτιριακών
εγκαταστάσεων στην Ευελπίδων και με αγανάκτηση «γενικά τον τυπολατρικό,
γραφειοκρατικό τρόπο λειτουργίας του συστήματος απονομής της δικαιοσύνης, που
απορροφά την ενέργεια και τον χρόνο σου εις βάρος του καθαρά νομικού έργου».

9… θαρραλέοι δικηγόροι

Στον Δικηγορικό Σύλλογο της Αθήνας υπάρχουν σήμερα… 9 θαρραλέοι δικηγόροι
από χώρες-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δύο από αυτούς είναι ο κ. Σπύρος
Αρούκατος «με το αβαντάζ ότι είμαι Έλληνας που εξασκώ το επάγγελμα έντεκα
χρόνια στη Γερμανία» και η κ. Βιρτζίνια Μάρεϋ μια καθαρόαιμη Αγγλίδα, η οποία
επιστράτευσε… φλέγμα και χιούμορ για να αντεπεξέλθει στο εντελώς διαφορετικό
εργασιακό κλίμα.

«Η έκδοση του τελευταίου προεδρικού διατάγματος, που ορίζει τα κριτήρια για να
ασκήσει κάποιος το επάγγελμα εντός της Ε.Ε., απλοποιεί τη διαδικασία. Δεν
κάνει, για παράδειγμα, καμία αναφορά στην επάρκεια της γλώσσας. Παρ’ ότι το
Κοινοτικό Δίκαιο ενθαρρύνει όσους θέλουν αν εργαστούν σε διαφορετική χώρα, δεν
έχουμε παρατηρήσει κινητικότητα», επισημαίνει ο κ. Δημήτρης Παξινός,
αντιπρόεδρος του ΔΣΑ. «Στο μέλλον πρόκειται να αντιμετωπίσουμε έναν τεράστιο
ανταγωνισμό, κυρίως με την εμφάνιση πολυθνικών δικηγορικών εταιρειών, οι
οποίες τώρα απαγορεύεται να εγκαταστήσουν γραφεία στη χώρα μας. Μπορεί να
είναι μετρημένοι στα δάχτυλα οι συνάδελφοι που έρχονται να δουλέψουν στην
Ελλάδα, όμως αν δεν αναμορφωθεί γενικότερα το θεσμικό πλαίσιο εξάσκησης του
επαγγέλματος τότε θα βρεθούμε προ δυσαρέστων εκπλήξεων εξαιτίας του
ανταγωνισμού».

Πιο εύκολα για τους Έλληνες

«Πιστεύω ότι είναι ευκολότερο για έναν Έλληνα δικηγόρο να εργαστεί στη
Γερμανία παρά για έναν Γερμανό στην Ελλάδα. Για μένα είναι πλεονέκτημα ότι
διατηρώ και το γραφείο μου στη Δρέσδη. Η άσκηση ποιοτικής και ουσιαστικής
δικηγορίας στην Ελλάδα είναι πολύ πιο δύσκολη απ’ ό,τι εδώ. Κι όχι μόνο γιατί
σε μια χώρα 82 εκατομμυρίων κατοίκων με μια τεράστια οικονομία είμαστε 100.000
δικηγόροι, ενώ σε μια πόλη, την Αθήνα των 4 εκατομμυρίων, υπάρχουν… 20.000,
ο κόπος των οποίων δεν πληρώνεται επαρκώς», εξηγεί ο κ. Αρούκατος,
εξειδικευμένος στο Δίκαιο των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης.

Μέλος του Δικηγορικού Συλλόγου της Σαξονίας, νομικός σύμβουλος και «μαχόμενος»
δικηγόρος των μεγαλύτερων γερμανικών εκδοτικών οργανισμών, βρέθηκε αντιμέτωπος
με τη σκληρή πραγματικότητα, η οποία φθείρει καθημερινά και τους Έλληνες
συναδέλφους του.

Από τον τρόπο πληρωμής και φορολόγησης των δικηγόρων, έως τη διαδικασία
υποβολής δικογράφων και την ταχύτητα έκδοσης αποφάσεων.

«Δεν μπορώ να καταλάβω τι σχέση με την απονομή δικαιοσύνης στον πελάτη μου
έχει η προείσπραξη της δικηγορικής αμοιβής στον Σύλλογο. Ούτε γιατί χρειάστηκε
να δώσω 550.000 δραχμές στο Ταμείο Νομικών προκειμένου να διοριστώ δικηγόρος
παρ’ Αρείω Πάγω, κάτι που δικαιούμαι. ‘Η γιατί πρέπει να φορολογούμαι με
τεκμήριο ακόμα κι αν π.χ. δεν έχω εισπράξει καμία αμοιβή. Ή γιατί, για να
καταθέσω ένα δικόγραφο χρειάζεται να σπαταλήσω ώρες ολόκληρες. Όταν περιγράφω
τον τρόπο που δουλεύει ένας δικηγόρος στη Γερμανία, οι Έλληνες συνάδελφοί μου
εντυπωσιάζονται γιατί το σύστημα εκεί είναι τέτοιο που σε αφήνει απερίσπαστο
να επικεντρωθείς στο αντικείμενό σου. ».

ΟΙ ΜΗΧΑΝΙΚΟΙ

Περιμένουν την οδηγία ­ Βάζει όρους και το ΤΕΕ

Όσοι υπήκοοι κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πτυχιούχοι πολυτεχνικών
σχολών (μηχανικοί, αρχιτέκτονες, μηχανολόγοι, ναυπηγοί, αεροναυπηγοί, χημικοί
μηχανικοί, τοπογράφοι κ.λπ.) επιθυμούν να εργαστούν στη χώρα μας πρέπει, αν μη
τι άλλο, να… έχουν υπομονή. Εκκρεμεί ακόμα η δημοσίευση του διατάγματος που
θα «ενσωματώσει» τους μηχανικούς στην οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που
καθορίζει τις προϋποθέσεις μετακίνησης επαγγελματιών της Ε.Ε. σε όλη την
επικράτειά της.

Προς το παρόν΄, όποιος Ευρωπαίος πολίτης έχει πτυχίο οποιουδήποτε κρατικού ή
ιδιωτικού Πανεπιστημίου Πολυτεχνικής Σχολής και επιθυμεί να έρθει και να
εργαστεί στη χώρα μας θα πρέπει να ακολουθήσει την τρέχουσα διαδικασία. Το
ΔΙΚΑΤΣΑ θα εξετάσει αν οι σπουδές του ενδιαφερομένου είναι ισότιμες με την
αντίστοιχη πενταετή φοίτηση στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Εκτός από τα
αντικειμενικά, αυστηρά επιστημονικά, κριτήρια υπάρχουν κάποια… υποκειμενικά.
Το Τεχνικό Επαγγελματικό Επιμελητήριο θέτει τους δικούς του «όρους». «Εμείς
συνεκτιμούμε ορισμένους παράγοντες, όπως τα χρόνια που ζει στη χώρα μας, αν
έχει οικογένεια, πόσα χρόνια εργασίας έχει κ.λπ.», εξηγεί το μέλος της
Διοικούσης Επιτροπής ΤΕΕ και υπεύθυνος για ευρωπαϊκά θέματα κ. Χρήστος
Σινάνης.

ΒΙΡΤΖΙΝΙΑ ΜΑΡΕΪ

Από τις περούκες στο… χάος της Ευελπίδων

Η καλή γνώση της γλώσσας βοήθησε τη Βιρτζίνια Μάρεϊ να προσαρμοστεί στην ελληνική πραγματικότητα

Από την ευταξία, την ακρίβεια, την ευγένεια και τις… περούκες των βρετανικών
δικαστηρίων ήρθε στο χάος της πρώην Σχολής Ευελπίδων. Η Βιρτζίνια Μάρεϊ,
Βρετανή δικηγόρος, η οποία τα τελευταία τρία χρόνια εργάζεται στην Αθήνα, δεν
δείχνει να το έχει μετανιώσει καθόλου που άφησε το Λονδίνο για την Ελλάδα.
«Προσαρμόζομαι εύκολα. Όλα μου φάνηκαν τελείως διαφορετικά, αλλά προσαρμόζομαι
εύκολα», λέει η ίδια.

Μιλάει πολύ καλά ελληνικά. Έτσι τα μιλούσε από την πρώτη ημέρα. «Ήταν πιο
εύκολα τα πράγματα», υποστηρίζει. Η ίδια ήταν δικηγόρος και είχε την ιδιότητα
του Barrister, μια βαθμίδα «ιεραρχικά» πιο πάνω από τους απλούς δικηγόρους.
«Δηλαδή ήμουν από τους δικηγόρους που φορούσαν τις… λευκές περούκες», λέει.
«Την ιεροτελεστία αυτών των δικών, εμείς εδώ τη βλέπουμε μόνο σε πλάνα
κινηματογραφικών ταινιών». Ήρθε στη χώρα μας γιατί παντρεύτηκε Έλληνα. «Είναι
ο πιο συνηθισμένος και ο πιο… ανώδυνος λόγος για να αλλάξει κανείς πατρίδα»,
λέει. «Επαγγελματικά τα πράγματα είναι τελείως διαφορετικά στην Ελλάδα. Η
δουλειά μου εδώ δεν μοιάζει σε τίποτα με τη δουλειά που έκανα εκεί. Οι αμοιβές
επίσης έχουν πολύ μεγάλες διαφορές. Όμως και ο τρόπος ζωής της Ελλάδας δεν
μοιάζει σε τίποτα με τον αντίστοιχο της Αγγλίας. Το κόστος ζωής στην Ελλάδα
είναι πολύ μικρότερο». Τα προβλήματα, πάντως, δεν έλειψαν.

«Αντιμετώπισα πολλά προβλήματα με τα ασφαλιστικά μου, την αναγνώριση των
δεδουλευμένων μου κ.λπ. Όμως, με τη στήριξη του συζύγου μου και της
οικογένειάς μου τα κατάφερα αρκετά καλά», μας λέει, ενώ τονίζει ότι ποτέ δεν
ένοιωσε μειωτικά στα δικαστήρια. «Ποτέ δεν άκουσα μειωτικές φράσεις εξαιτίας
της εθνικότητάς μου». Έχει μια καλή κουβέντα ακόμα και για τους συνήθως
αγενείς, βιαστικούς, αγχωμένους προέδρους των δικαστηρίων. «Δεν έχουν τον
απαιτούμενο χρόνο για να είναι ήρεμοι και να μελετούν καλύτερα τις υποθέσεις
τους».

ΟΙ ΓΙΑΤΡΟΙ

58 Αλβανοί μέλη του ΙΣΑ – 85 απ’ όλη την Ευρώπη

Οι περισσότεροι είναι Ιταλοί. Ακολουθούν οι Γερμανοί και οι Άγγλοι.
«Εκπροσώπους» στον Ιατρικό Σύλλογο Αθηνών όμως έχουν και η Σουηδία, η Αυστρία,
το Βέλγιο και η Δανία. Η χώρα με τους περισσότερο πρόθυμους να εργαστούν στην
Ελλάδα γιατρούς, όμως, δεν ανήκει στο κλαμπ των Ευρωπαίων:… 58 γιατροί από
την Αλβανία είναι ήδη μέλη του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών την ίδια στιγμή που το
σύνολο των συναδέλφων τους από τους εταίρους μας στις υπόλοιπες 14 χώρες της
Ε.Ε. είναι ακριβώς 85.

Για να περάσει κάποιος την πόρτα του ΙΣΑ χρειάζεται πάντως να πληροί έναν όρο
που του έχει ήδη «κοστίσει» έναν τετραετή δικαστικό αγώνα. Παρ’ ότι δεν
προβλέπεται από την κοινοτική νομοθεσία ζητείται επάρκεια της ελληνικής
γλώσσας. «Ασφαλώς δεν θα δεχτούμε μέλος μας έναν γιατρό που θα έχει το
δικαίωμα να εργαστεί ως ελεύθερος επαγγελματίας χωρίς να γνωρίζει την ορολογία
και την ελληνική γλώσσα», λέει σε τόνο που δεν σηκώνει αντίρρηση ο κ. Κώστας
Οικονόμου, πρόεδρος του ΙΣΑ. «Είχαμε μια περίπτωση γιατρού η οποία έχει φτάσει
μέχρι το Συμβούλιο της Επικρατείας, όπου ζητεί να γίνει μέλος. Εμείς λοιπόν
δεν εγγράφουμε κανέναν αν δεν περάσει από ένα συμβούλιο για να κριθεί ως προς
αυτό. Και θα πει κάποιος: γιατί να μην δουλέψει κανείς με μεταφραστή. Ε, δεν
γίνονται αυτά».

Το τυπικό μονοπάτι για να εργαστεί κανείς ως γιατρός στην Ελλάδα είναι να έχει
άδεια ασκήσεως επαγγέλματος στην χώρα του, βεβαίωση ότι δεν διώκεται ποινικά,
ούτε από πειθαρχικό συμβούλιο του αντίστοιχου ιατρικού συλλόγου και να
υποβάλει μια σειρά δικαιολογητικών στην αρμόδια υπηρεσία της Νομαρχιακής
Αυτοδιοίκησης όπου ανήκει, τα οποία με τη σειρά τους θα υποβληθούν ξανά στον
τοπικό ιατρικό σύλλογο.

Στη Νομαρχία ζητείται λοιπόν από τον Άγγλο, Γάλλο, Ισπανό κ.λπ. γιατρό να
υποβληθεί το δίπλωμα της πανεπιστημιακής σχολής, βεβαίωση από το σύλλογο της
χώρας του, βεβαίωση ότι τα τελευταία πέντε χρόνια ασκούσε το επάγγελμα,
πιστοποιητικό γέννησης, ήθους και εντιμότητας (ή Ποινικό Μητρώο), άδεια
παραμονής από το τμήμα Αλλοδαπών (ναι, από εκεί και για τους υπηκόους της
Ε.Ε.), παράβολο των 2.600 κι ένα χαρτόσημο των 10.000 δραχμών. Και η γλώσσα;
«Οι ενδιαφερόμενοι υπογράφουν μια υπεύθυνη δήλωση ότι αναλαμβάνουν την ευθύνη
για λάθος που θα οφείλεται σε μη επαρκή γνώση της ελληνικής», πληροφορεί η κ.
Ζαχαροπούλου από τη Νομαρχία Αθηνών.

Όλα αυτά τα χαρτιά εξετάζονται από τον υπάλληλο, υπογράφονται πρώτα από τον
τμηματάρχη, ύστερα από τον διευθυντή, έπειτα από το νομάρχη, επιστρέφουν στον
υπάλληλο, εμπλουτίζονται με τις φωτογραφίες του υποψηφίου και αποστέλλονται
στον Ιατρικό Σύλλογο για να δει αν θα εγγράψει ή όχι τον υποψήφιο.

ΟΙ ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΙΟΙ

Κανείς ακόμα δεν μπορεί να ανοίξει φαρμακείο

Ο κ. Φαμπρίτσιο Κοτούνιο είναι Ιταλός φαρμακοποιός. Τελείωσε τη Φαρμακευτική
Σχολή στο Πανεπιστήμιο της Νάπολι και εργάστηκε στο φαρμακείο της οικογένειας.
Όταν ήρθε στην Ελλάδα για να ζήσει με τη σύζυγό του έμαθε πως δεν υπάρχει
καμία περίπτωση να ανοίξει δικό του φαρμακείο. Όχι μόνο γιατί το επάγγελμα
«έκλεισε» πριν από δύο χρόνια ­ ενώ παλαιότερα οποιοσδήποτε μπορούσε να
ανοίξει φαρμακείο αρκεί να τηρούσε την ελάχιστη απόσταση των εκατό μέτρων ­,
αλλά γιατί: «Υπάρχουν αντικειμενικές δυσκολίες που αποτρέπουν, αν δεν
απαγορεύουν, την εγκατάσταση και εργασία Ευρωπαίων φαρμακοποιών στη χώρα μας»,
όπως τονίζει ο πρόεδρος του Φαρμακευτικού Συλλόγου Αττικής κ. Κωνσταντίνος
Λουράντος. «Για την οδηγία της Ε.Ε. που αφορά την ελεύθερη εγκατάσταση όλων
των επαγγελματιών σε όλα τα κράτη-μέλη η χώρα μας έχει πάρει παράταση και δεν
την εφαρμόζει ακόμα», εξηγεί ο νομικός σύμβουλος του Φαρμακευτικού Συλλόγου κ.
Χρήστος Αρβανίτης. «Εκείνο που ισχύει σήμερα είναι η δυνατότητα που έχουν
Ευρωπαίοι πολίτες να εργάζονται ως έμμισθοι υπάλληλοι σε ήδη υπάρχοντα
φαρμακεία, αλλά δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να ανοίξουν δικά τους», τονίζει
ο κ. Αρβανίτης. Ο κ. Κοτούνιο τελικά εξασκεί το επάγγελμα του εμπορικού
αντιπροσώπου εισάγοντας προϊόντα από την Ιταλία. «Στη χώρα μου είναι εντελώς
διαφορετικά τα πράγματα. Εδώ και εβδομήντα χρόνια έχουν σταματήσει να
εγκρίνουν το άνοιγμα φαρμακείων. Στην Ελλάδα έχουν ανοίξει πάρα πολλά και
πουλάνε κι άλλα εκτός από φάρμακα, είναι σαν μίνι μάρκετ».

«Οι λόγοι που δεν έρχονται αλλοδαποί στη χώρα μας δεν είναι μόνο τυπικοί. Ούτε
ο κορεσμός του επαγγέλματος αποτελεί τον κύριο αποτρεπτικό παράγοντα για μια
τέτοια κίνηση. Υπάρχουν αντικειμενικοί λόγοι», λέει ο κ. Λουράντος. «Για να
ανοίξει κανείς φαρμακείο πρέπει να ξέρει απταίστως την ελληνική γλώσσα. Όχι
όμως γιατί το επιβάλλει κάποιος νόμος. Μόνο το 5% των φαρμάκων που κυκλοφορούν
στο ελληνικό εμπόριο έχουν κοινή ονομασία με αντίστοιχα φάρμακα που
κυκλοφορούν στο εξωτερικό. Τα υπόλοιπα έχουν «παράξενες» ελληνικές ονομασίες.
Οι συνταγές των γιατρών, οι οδηγίες χρήσης των φαρμάκων, τα συνοδευτικά
χαρτιά, όλα απαιτούν άριστη γνώση της γλώσσας. Αυτός είναι και ο λόγος που οι
Ευρωπαίοι έμμισθοι υπάλληλοι φαρμακείων σπανίζουν», τονίζει.