Ο Ανδρέας πόλος συσπείρωσης της Κεντροαριστεράς
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
11 λεπτά
Για πρώτη φορά, και μάλιστα όχι πολύ μακριά χρονικά από τον θάνατο του
Ανδρέα Παπανδρέου, ο Γιάννης Χαραλαμπόπουλος «εγκαινιάζει» έναν κύκλο βιβλίων,
με ανέκδοτα ντοκουμέντα γύρω από τη συγκρότηση της Κεντροαριστεράς στην
Ελλάδα, την ίδρυση των Δημοκρατικών Συνδέσμων, του ΠΑΚ και του ΠΑΣΟΚ. Μέχρι
σήμερα, πανεπιστημιακοί, δημοσιογράφοι και πολιτικοί έχουν καταγράψει αρκετά
για μια εποχή που κυριάρχησε ο Ανδρέας Παπανδρέου, άλλοτε με θετικό και άλλοτε
με αρνητικό βλέμμα για τον ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ. Ωστόσο, είναι η πρώτη φορά που
ένας στενός συνεργάτης του «ιδρυτή της Κεντροαριστεράς στην Ελλάδα
καταγράφει ιστορικά γεγονότα και περιγράφει άγνωστες πτυχές για την πολιτική
δράση του Ανδρέα Παπανδρέου. Ο Γιάννης Αλευράς, πρώην πρόεδρος της Βουλής και
αρχηγός του ΠΑΚ εσωτερικού έως το 1972, δεν πρόλαβε να γράψει ένα βιβλίο για
την ίδια εποχή. Ο θάνατος ανέκοψε κάθε δυνατότητα για μια τέτοια εξιστόρηση,
που θα ξεκίναγε όπως κάνει ο κ. Χαραλαμπόπουλος από τη δεκαετία του ’50
και του ’60. Βεβαίως, υπάρχουν κι άλλα πρόσωπα που έζησαν πλάι στον Ανδρέα
Παπανδρέου στα δύσκολα χρόνια, όπως για παράδειγμα οι γραμματείς του Τιτίνα
Πανταζή και Αγγέλλα Κοκκόλα, καθώς και ο Αντώνης Λιβάνης, τα βιβλία των οποίων
εάν φυσικά έγραφαν θα συνεισέφεραν σ’ αυτήν την ιστορική καταγραφή. Ο
Γιάννης Χαραλαμπόπουλος, πάντως, από τους κορυφαίους Έλληνες αντιστασιακούς, ο
πολιτικός που υπέστη και το μαρτύριο να βλέπει την οικογένειά του να τη
βασανίζει η χούντα, υπουργός και αντιπρόεδρος της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ, στενός
συνεργάτης του Ανδρέα Παπανδρέου στα πρώτα κυρίως πολιτικά του βήματα, αρχηγός
του ΠΑΚ εσωτερικού την περίοδο ’72-74 και ιδρυτικό στέλεχος των Δημοκρατικών
Συνδέσμων και του Πανελλήνιου Σοσιαλιστικού Κινήματος, έκανε την αρχή. Το
βιβλίο του «Κρίσιμα Χρόνια, αγώνες για τη Δημοκρατία (1936-1996)», που θα
κυκλοφορήσει από τις Εκδόσεις «Προσκήνιο – Άγγελος Σιδεράτος», με πρόλογο του
καθηγητή Παύλου Πετρίδη, αποτελεί ένα ιστορικό ντοκουμέντο. Με πολλή
σεμνότητα, κυρίως για τα χρόνια που ήταν υπουργός, ο Γιάννης Χαραλαμπόπουλος
περιγράφει άγνωστες πτυχές της πρόσφατης ελληνικής ιστορίας. Μιλάει για τη βία
και νοθεία του ’61, την αποστασία, τις παρεμβάσεις των Αμερικανών κατά του
Ανδρέα Παπανδρέου, τη δικτατορία, την αντίσταση στη χούντα, την ίδρυση του ΠΑΚ
και τη μετεξέλιξή του στο ΠΑΣΟΚ «τις κυβερνήσεις της Αλλαγής» και το ’89.
Αφήνει, όπως γράφει, για ένα άλλο βιβλίο, τη διαδοχή του Ανδρέα Παπανδρέου από
τον Κώστα Σημίτη, καθώς και την τελευταία συνομιλία για τα εθνικά θέματα με
τον ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ, λίγες μέρες πριν πεθάνει. Το βιβλίο έχει και για έναν
άλλο λόγο την ιδιαίτερή του αξία. Όπως τονίζει στον πρόλογό του ο καθηγητής
Παύλος Πετρίδης, «πολλά ίσως να μην είχαν κατορθωθεί και εδραιωθεί αν η χώρα
μας δεν είχε την τύχη να διαθέτει επάρκεια ανθρώπων με γενναιότητα και
δημοκρατικό ήθος σαν του Γιάννη Χαραλαμπόπουλου». Το βιβλίο ως αναμένεται
θα προκαλέσει και αντιδράσεις. Άλλωστε, οι ιστορικές περίοδοι στις οποίες
αναφέρεται ήταν… πολυτάραχες. Και ο Γιάννης Χαραλαμπόπουλος, όσο νηφάλιος κι
αν προσπαθεί να είναι, δεν μπορεί να μην περιγράψει «αθλιότητες και προδοσίες
που οδήγησαν τη χώρα στη δικτατορία και στην προδοσία της Κύπρου». «ΤΑ ΝΕΑ»
αρχίζουν από σήμερα την προδημοσίευση αποσπασμάτων από το βιβλίο αυτό, το
οποίο αναφέρεται σε μία εποχή με μεγάλα πάθη, οράματα και κυρίως μεγάλους
αγώνες του ελληνικού λαού.
 |
|
Προδημοσίευση από το βιβλίο του Γιάννη Χαραλαμπόπουλου «Κρίσιμα Χρόνια, |
Ο Γιάννης Χαραλαμπόπουλος ήταν βουλευτής το 1964, όταν έγινε κυβέρνηση η Ένωση
Κέντρου.
Συνεργάτης του Ανδρέα Παπανδρέου έζησε από «τα μέσα» τον «πόλεμο» κατά του
καθηγητή-υπουργού, ο οποίος πρωτοεξελέγη βουλευτής στις 16 Φεβρουαρίου ’64.
«Η ανάμιξη στην ενεργό πολιτική του Ανδρέα Παπανδρέου και η συμμετοχή του στην
κυβέρνηση και μάλιστα στην καίρια θέση του υπουργού Προεδρίας ευθύς μετά την
εκλογή του ως βουλευτή Αχαΐας ανησύχησε ορισμένα ηγετικά στελέχη της Ε.Κ. και
ιδιαίτερα τους επίδοξους διαδόχους του Γεωργίου Παπανδρέου που τον έβλεπαν ως
πιθανό μελλοντικό ανταγωνιστή τους και άρχισαν από την πρώτη στιγμή
παρασκηνιακά την πολεμική εναντίον του.
Ως υπουργός Προεδρίας είχε πάρει ορισμένα μέτρα που τον κατέστησαν πολύ
δημοφιλή στο χώρο της Κεντροαριστεράς και της νεολαίας και ταυτόχρονα στόχο
σκληρών επιθέσεων από τη Δεξιά, τα Ανάκτορα και τους Αμερικανούς.
Στην αρμοδιότητά του είχε υπαχθεί και η Ελληνική Ραδιοφωνία, η οποία είχε
διαθέσει χρόνο εκπομπής δωρεάν για ειδικά πολιτιστικά προγράμματα στις
Ηνωμένες Πολιτείες, την Αγγλία και τη Γαλλία μετά από έγκριση και σχετική
συμφωνία της κυβέρνησης της ΕΡΕ.
Όμως, μέσω των εκπομπών αυτών μεταδίδονταν ανθελληνικά σχόλια για το Κυπριακό
που την εποχή εκείνη βρισκόταν σε μεγάλη έξαρση και αποτελούσε μείζον πρόβλημα
για την ελληνική κυβέρνηση.
Ο Ανδρέας Παπανδρέου απαγόρευσε τις εκπομπές αυτές και ακύρωσε τις σχετικές
συμφωνίες και για τις τρεις χώρες. Στο κλείσιμο όμως της “Φωνής της Αμερικής”
αντέδρασε έντονα η αμερικανική πλευρά η οποία δεν μπορούσε να συμφιλιωθεί με
την ιδέα ότι υπήρχαν επιτέλους και υπουργοί που δεν ανήκαν στην κατηγορία των
“Yes men” και ότι κάτι άλλαζε στην Ελλάδα.
Ο εκπρόσωπος της υπηρεσίας πληροφοριών των Ηνωμένων Πολιτειών Τζόις, με τρόπο
ανάρμοστο και με τη γνωστή αλαζονική συμπεριφορά που χαρακτήριζε τους
Αμερικανούς υπαλλήλους την εποχή εκείνη στην Ελλάδα, επισκέφτηκε τον Ανδρέα
Παπανδρέου στο υπουργείο Προεδρίας και του ζήτησε εξηγήσεις εκτοξεύοντας
συγχρόνως διάφορες απειλές και απαιτώντας να ανακληθεί η απαγόρευση.
 |
|
Ανδρέας Παπανδρέου. Ο ηγέτης της Κεντρο-αριστεράς στην Καλαμάτα, το ’65. (Στη |
Όπως έγινε γνωστό από δημοσιεύματα του Τύπου και συζητήθηκε ευρύτατα και
μεταξύ των βουλευτών της Ε.Κ., η αντίδραση του Ανδρέα Παπανδρέου υπήρξε άμεση:
Είπε στον αυθάδη Αμερικανό ότι το θέμα είχε οριστικά κλείσει για την ελληνική
κυβέρνηση και διέκοψε τη συνομιλία μαζί του δείχνοντάς του συγχρόνως την πόρτα
εξόδου του υπουργικού γραφείου. Ο Τζόις, ο οποίος εν τω μεταξύ είχε φύγει για
την Αμερική με άδεια ύστερα από το συμβάν αυτό, χαρακτηρίστηκε από την
ελληνική κυβέρνηση “persona non grata”, δηλαδή ανεπιθύμητο πρόσωπο και δεν του
επιτράπηκε να επιστρέψει στην Ελλάδα. Η πρωτόγνωρη για τα δεδομένα της εποχής
ενέργεια της ελληνικής κυβέρνησης αποδόθηκε εξ ολοκλήρου στον Ανδρέα
Παπανδρέου και ήταν πραγματικά ένα ηχηρό ράπισμα στην αμερικανοκρατία που
ικανοποίησε τη δημοκρατική κοινή γνώμη της χώρας και ανέβασε τις μετοχές του
Ανδρέα Παπανδρέου στο χώρο της Κεντροαριστεράς και της νεολαίας.
Ένα άλλο σημαντικό μέτρο που πήρε ως υπουργός Προεδρίας ήταν να αποκόψει την
Κεντρική Υπηρεσία Πληροφοριών (ΚΥΠ) από την άμεση επιρροή και εξάρτηση των
Αμερικανών και να σταματήσει τη χρηματοδότησή της από αμερικανικές πηγές.
Ήταν μια τολμηρή αλλά αναγκαία ενέργεια, διότι η ΚΥΠ είχε εκτραπεί από την
εθνική αποστολή της και είχε μεταβληθεί σε παράρτημα της CIA και σε κομματικό
όργανο της Δεξιάς και των Ανακτόρων και είχε παίξει πρωτεύοντα ρόλο στο βιασμό
της λαϊκής θέλησης στις εκλογές βίας και νοθείας του 1961.
Το Κυπριακό έφερε επίσης αντιμέτωπο τον Ανδρέα Παπανδρέου με τους Αμερικανούς
που θεωρούσαν ότι ήταν ο κύριος υποστηρικτής του Μακαρίου στις “αδιάλλακτες”
θέσεις του και ότι είχε συντελέσει στην απόρριψη των διχοτομικών σχεδίων
Άτσεσον.
Την ίδια περίοδο εμφανίστηκαν δημόσια πλέον οι εσωκομματικές διαφωνίες και
συγκρούσεις στην ανομοιογενή Ε.Κ. με μια οξύτατη επίθεση εναντίον του
Πρωθυπουργού από την πιο πιστή μέχρι τότε στην πολιτική του γραμμή εφημερίδα
“Ελευθερία”, η οποία τον κατηγορούσε ότι δεν πραγματοποίησε το κράτος δικαίου
που είχε επαγγελθεί και επέτρεψε να επιπλεύσουν οι ανίκανοι και οι φαύλοι.
Ήταν σε όλους μας γνωστές οι φιλικές σχέσεις του διευθυντή της “Ελευθερίας”
Πάνου Κόκκα με τον Κωνστ. Μητσοτάκη όπως ήταν επίσης γνωστές οι φιλοδοξίες του
Μητσοτάκη για την ηγεσία της Ε.Κ. Ο πραγματικός στόχος της επίθεσης ήταν
φανερό ότι δεν ήταν άλλος από τον Ανδρέα Παπανδρέου, του οποίου η ραγδαία
άνοδος της δημοτικότητας και η αυξανόμενη ακτινοβολία του σε ευρύτατα στρώματα
λαού είχε ανησυχήσει τους επίδοξους διαδόχους του Γεωργίου Παπανδρέου».
Το «παιχνίδι» της αποστασίας ξεκίνησε σ’ ένα δημοσιογραφικό γραφείο
 |
|
Γεώργιος Παπανδρέου. Ο «Γέρος της Δημοκρατίας» δεν άκουσε πολλούς φίλους του |
Η ανέκδοτη μαρτυρία του πρώην βουλευτή της Ε.Κ. Λεόντιου Λυμπέρη.
Στο βιβλίο του ο Γιάννης Χαραλαμπόπουλος περιλαμβάνει ένα εντυπωσιακό και
ανέκδοτο κείμενο του πρώην βουλευτή της Ένωσης Κέντρου, Λεόντιου Λυμπέρη, ο
οποίος περιγράφει τις μεθόδους με τις οποίες προχώρησε η αποστασία, με
υποκινητές το Παλάτι και παράγοντες της αμερικανικής πρεσβείας.
Το σημείωμα Λυμπέρη αναφέρει:
«Περί την 10ην Δεκεμβρίου 1964 περί ώραν 10ην πρωινήν πήρα ένα τηλεφώνημα από
τον Δ/ντήν της “Ελευθερίας” κ. Κόκκα, ο οποίος με παρεκάλεσε να πάω σε μισή
ώρα στο γραφείο του για κάποιο σοβαρό θέμα. Πράγματι ξεκίνησα και πήγα γεμάτος
περιέργεια.
Τα γραφεία της “Ελευθερίας” ήσαν στην οδό Πανεπιστημίου έναντι του ΜΤΣ. Όταν
μπήκα στο γραφείο του Κόκκα αντίκρισα τους τότε Υπουργούς κ.κ. Ναύαρχο Τούμπα
Υπουργό Εσωτερικών, Κωστόπουλο Υπουργό Εξωτερικών και Μητσοτάκη Υπουργό
Οικονομικών. Καλησπέρισα και ο Κόκκας μου προσέφερε ποτό και κάθισμα λέγοντάς
μου “θα ερχόταν και ο κ. Γαρουφαλιάς, αλλά του έτυχε ξαφνική δουλειά”. Υπέθεσα
ότι το είπε αυτό γιατί γνώριζε τις καλές σχέσεις μου με τον Γαρουφαλιά.
Μόλις ήπια μια ρουφηξιά από το ποτό μου, ο Κόκκας με ρώτησε “τι γνώμη έχεις
Λεόντιε για τον Πρωθυπουργό; Τα πάει καλά ή παραπαίει;”. Εγώ με δισταγμό του
απάντησα “τι να σου πω εγώ; Εδώ έχεις τρεις Υπουργούς που τα ξέρουν καλύτερα
από μένα”.
Τότε επενέβη ο Κ. Μητσοτάκης και είπε: “Εμείς τον βλέπουμε να παραπαίει. Η
κυβέρνηση δεν πάει καθόλου καλά”. Τότε ο Κόκκας άρχισε να κατηγορεί τον Γ.
Παπανδρέου και κατέληξε: “Τα έκανε θάλασσα και στην Αμερική”. Αφού συζητήσαμε
λίγη ώρα ακόμα, τους αποχαιρέτησα και έφυγα.
Την 5η Ιανουαρίου πήρα τηλεφώνημα από τον Πρωθυπουργό που μου έλεγε πως με
διορίζει Υφυπουργό Οικονομικών και να συνεννοηθώ με τον Μοθωνιό για τα
περαιτέρω.
Με κάλεσε ο Παπαπολίτης. Πήγα στο σπίτι του. Τον είδα δυσαρεστημένο και
ανήσυχο. Μου έδωσε μια δήλωσή του περί ανεξαρτητοποίησής του με την παράκληση
να την καταθέσω στη Βουλή. Την πήρα και την έχω στα χέρια μου διότι δεν την
κατέθεσα. Πίστευα ότι ήταν κόλπο. Εγώ έχοντας πρόσφατα τα διαμειφθέντα στο
γραφείο του Κόκκα, δεν ήθελα να μπλέξω με τον Κ. Μητσοτάκη που γνώριζα τι
μελετούσε με άλλους.
Αρνήθηκα στον Γ. Παπανδρέου να ορκισθώ Υπουργός και του έστειλα ένα σημείωμα
στο οποίο κατήγγειλα τη “συνωμοσία”, ανέφερα δε τα τέσσερα ονόματα.
Ο Γεώργιος Παπανδρέου όχι μόνο δεν μου απάντησε, αλλά έπαψε να μου ομιλεί. Δεν
μου μίλησε μέχρι την 15η Ιουλίου 1965 ότε εξεδηλώθη η αποστασία. Τότε πήρα ένα
τηλεφώνημα από τον ίδιο τον Γ. Παπανδρέου που με καλούσε να πάω αμέσως στο
Καστρί. Στο τηλέφωνο με απεκάλεσε “παιδί μου Λεόντιε”. Πήγα. Μου άνοιξε η
γραμματέας του που περίμενε στην πόρτα. Με το άνοιγμα της πόρτας είδα στο
απέναντι γραφείο τους Σ. Στεφανόπουλο, Αθ. Κανελλόπουλο, Αλ. Μπαλτατζή και
άλλους που δεν θυμάμαι, να κάθονται ανήσυχοι. Τους χαιρέτησα, αλλά η
γραμματέας με οδήγησε προς το σαλόνι δεξιά, όπου στο βάθος αριστερά καθόταν ο
Γεώργιος Παπανδρέου μπροστά σε ένα τραπέζι.
Πήγα κοντά του και είδα ότι κρατούσε το σημείωμά μου που του έστειλα τον
Γενάρη. Αμέσως με ρώτησε από πού γνώριζα την ανταρσία ακόμα από τον Ιανουάριο.
Του απάντησα ότι αυτό έπρεπε να μου το ρωτήσει τότε και όχι τώρα. Μου απάντησε
ότι τον Γαρουφαλιά τον θεωρούσε παιδί του και του είχε απόλυτη εμπιστοσύνη
γιατί αυτός τον προστάτεψε και αυτός τον πάντρεψε με την ΦΙΞ και τον έκανε
βιομήχανο. Πώς ήθελα λοιπόν να πιστέψει στα καταγγελλόμενα ενός βουλευτή που
καλά-καλά δεν τον γνώριζε;
Τότε εγώ του διηγήθηκα ένα παρόμοιο επεισόδιο που είχα το 1951 με τον
αείμνηστο Νίκο Πλαστήρα, όταν οι Σ. Βενιζέλος και Στ. Αλαμανής με κατηγόρησαν
ότι φεύγω από την ΕΠΕΚ επειδή πολεμούσα στη Βουλή ένα νομοσχέδιο που έδενε
τους καπνοπαραγωγούς χειροπόδαρα και τους παρέδιδε στα χέρια των καπνεμπόρων.
Τότε ο Ν. Πλαστήρας με κάλεσε στο σπίτι του γιατί ήταν άρρωστος στο κρεβάτι
και όταν έμαθε τι συνέβη έδωσε εντολή και το νομοσχέδιο απεσύρθη. Έτσι έχουν
τα πράγματα.
Η ανταρσία δηλαδή εσχεδιάζετο στα γραφεία του Κόκκα από το έτος 1964. Ο
Παπαπολίτης είχε επαφές με τους βουλευτές που προέρχονταν από την ΕΠΕΚ αλλά
δεν τους είχε “δεμένους”. Αυτό απεδείχθη και στην αποστασία. Μερικοί
αποστάτησαν καθυστερημένα. Όχι ομαδικά, αλλά ένας ένας ξεχωριστά κι όχι
αμέσως. Οι Παπαπολίτης, Ζορμπάς, Μπακλατζής, Τσαπάρας, εγώ και άλλοι
παρέμειναν στην Ε.Κ. και συμμετέχουν ενεργά στον ανένδοτο αγώνα του 114.
Ο Γ. Παπανδρέου δεν έπαιρνε πάντα τον Παπαπολίτη στο αυτοκίνητό του όταν
έβγαινε στις εκδηλώσεις. Αυτά για την ιστορία».
«Ζήτησαν από τη γυναίκα μου να αποστατήσω!…»
Οι δυνάμεις της αποστασίας δεν είχαν ενδοιασμούς να πλησιάσουν τον
οποιονδήποτε. Ακόμα και τη σύζυγο του συγγραφέα πλησίασαν. Η μαρτυρία του
Γιάννη Χαραλαμπόπουλου είναι στο σημείο αυτό συγκλονιστική!
«Τώρα θα κινητοποιηθούν όλες οι δυνάμεις του κατεστημένου για την άγρα
βουλευτών και θα χρησιμοποιηθούν όλα τα μέσα για την επιτυχία του βασιλικού
σχεδίου. Βιομήχανοι και επιχειρηματίες, Έλληνες και ξένοι, πράκτορες της CIA
και στελέχη της αμερικανικής πρεσβείας συμμετέχουν στην επιχείρηση εξαγοράς
βουλευτών. Στην επιχείρηση αυτή συμμετέχει και ο συμπατριώτης μου από τα
Φιλιατρά, Ελληνοαμερικανός μεγαλοεπιχειρηματίας Τομ Πάπας, γνωστός για τις
διασυνδέσεις του με τη CIA, ο οποίος σε μια τυχαία συνάντηση με τη γυναίκα
μου, όταν εγώ βρισκόμουνα σε περιοδεία στη Μεσσηνία, προσπάθησε να την πείσει
ότι αποτελούσε Εθνική ανάγκη η υπερψήφιση Στεφανόπουλου για να αποτραπεί η
επιβολή δικτατορίας και ότι η συμμετοχή μου στην Κυβέρνηση, σε σημαντικό
υπουργείο της επιλογής μου, ήταν αναγκαία και εξασφαλισμένη και ο ίδιος
ανελάμβανε να ικανοποιήσει και άλλα τυχόν αιτήματά μου. Η γυναίκα μου παλιά
Επονίτισσα και θαυμάστρια του Ανδρέα Παπανδρέου, φοβερά ενοχλημένη και
εξοργισμένη, του έδωσε την πρέπουσα απάντηση: “Πρέπει να ξέρετε”, του είπε,
“ότι ο άνδρας μου δεν πρόκειται ποτέ να προδώσει την εντολή του λαού. Κάνατε
μεγάλο λάθος, να μου κάνετε τέτοια απαράδεκτη πρόταση”».
Google news
