Διευθυντές «κατά» μαθητικών συμβουλίων

Οι καταλήψεις στα σχολεία αλλά και στα Πανεπιστήμια μπορεί εφέτος να μην
επανεμφανίστηκαν ­ έως τώρα τουλάχιστον ­, όμως η όξυνσή τους τα τελευταία δύο
χρόνια άφησε εν τέλει πίσω τους, εκτός των άλλων, και ορισμένα… ψυχολογικά
κατάλοιπα. Γιατί πέτυχαν κάτι που δεν ήταν στον στόχο τους και ούτε περνούσε
από το μυαλό μαθητών και καθηγητών προτού ξεκινήσουν: έκαναν επτά στους δέκα
διευθυντές Λυκείων να θεωρούν… αποτυχημένες τις μαθητικές κοινότητες (με
ό,τι αυτό συνεπάγεται στην αντιμετώπιση των αιτημάτων τους), επειδή
διαπίστωσαν ότι κυριότερες δραστηριότητές τους είναι η οργάνωση καταλήψεων και
εκδρομών!

Επίσης, δίχασαν τους ίδιους τους μαθητές, ειδικά στο Λύκειο, οι οποίοι
επίσης κριτικάρουν αυστηρά τα 15μελή τους συμβούλια, παρ’ ότι δεν το κάνουν με
γνώμονα τις καταλήψεις αλλά τη γενική τους αποτελεσματικότητα.

Στα δε Πανεπιστήμια, έγιναν αιτία να μείνει ύλη αδίδακτη και να χαθούν
εξεταστικές περίοδοι, εκνεύρισαν τους καθηγητές, έκαναν τις φοιτητικές
παρατάξεις να παίζουν ακόμη και ξύλο και, σε μια ακραία περίπτωση, οδήγησαν
έναν κοσμήτορα στο σημείο να κάνει… αντικατάληψη και απεργία πείνας,
διαμαρτυρόμενος για τη δίμηνη κατάληψη της σχολής του…

Τα στοιχεία προκύπτουν ­ ως προς τη Μέση Εκπαίδευση ­ από πανελλαδική
έρευνα που διενήργησε ομάδα του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου με επιστημονικό
υπεύθυνο τον κ. Ν. Πετρόπουλο (Α. Παπαστυλιανού, Π. Κατερέλος, Κ. Χαρίσης) σε
δείγμα 2.929 μαθητών και 426 διευθυντών από 442 σχολεία και ­ ως προς τα
Πανεπιστήμια ­ από ρεπορτάζ των «ΝΕΩΝ».

Ο απολογισμός των μαθητικών καταλήψεων του 1998, κατά το Παιδαγωγικό
Ινστιτούτο, έχει ως εξής: 18 «χαμένες ημέρες» ­ κατά μέσο όρο ­ πέρυσι στο
88,9% των Λυκείων της χώρας, τουλάχιστον 16 ημέρες για τα Τεχνικοεπαγγελματικά
Λύκεια, 6 1/2 ημέρες στο 52% των Γυμνασίων.

Επιπλέον, από το ρεπορτάζ προκύπτει ότι έγινε 2 εβδομάδων έως… 3 μηνών
κατάληψη σε αρκετές Πανεπιστημιακές σχολές…

ΣΕ ΛΥΚΕΙΑ-ΓΥΜΝΑΣΙΑ

«Διχασμένοι» και οι μαθητές

Ενώ από το σχολικό έτος 1991-92 έως το 1997-98 οι καταλήψεις ­ που κάθε χρόνο
εμφανίζονται ­ κυμαίνονταν στις 4 ημέρες κατά μέσο όρο, το 1998-99
εκτινάχθηκαν στις 18 ημέρες μέσο όρο στα Λύκεια. Αυτό όμως δημιούργησε στους
διευθυντές των υπό κατάληψη σχολείων, και ειδικά των εννέα στα δέκα
κατειλημμένων Λυκείων, μια αρνητική στάση ως προς τον ρόλο των μαθητικών
κοινοτήτων: 67,5% των διευθυντών Λυκείων εξέφρασαν τη γνώμη ότι ο θεσμός αυτός
απέτυχε και μόλις 32,5% ότι πέτυχε. Οι διευθυντές θεωρούν οτι οι κοινότητες
είχαν ως κύρια δραστηριότητα την οργάνωση καταλήψεων (31,8%) και εκδρομών
(24,5%) και κατόπιν όλων των άλλων εκδηλώσεων (αθλητικών, μουσικών,
φιλανθρωπικών, εκθέσεων κ.ά). Μόλις 1,3% των διευθυντών διαπίστωσε ότι οι
μαθητές που συμμετέχουν στα συμβούλια των Λυκείων απασχολήθηκαν και με
μαθητικά θέματα. Οι διευθυντές θεωρούν ότι κύριοι λόγοι της αποτυχίας που
αποδίδουν στις μαθητικές κοινότητες είναι ότι δεν συμμετέχουν στη λύση των
προβλημάτων (16,8%), ότι περιορίζονται στην οργάνωση εκδρομών (15%), ότι
εκλέγονται σε αυτά μη επιμελείς και συνεργάσιμοι μαθητές (13,3%) και ότι
οργανώνουν εκδηλώσεις με βασικό σκοπό να μην κάνουν μάθημα (12,4%).

Αλλά και οι μαθητές έχουν διχαστεί, ή… τριχαστεί καλύτερα, ως προς τον ρόλο
των συμβουλίων τους. Το 34% θεωρεί ότι το 15μελές συμβούλιο του σχολείου είναι
πολύ ή πάρα πολύ αποτελεσματικό, το 35,8% ότι είναι μετρίως αποτελεσματικό και
το 30,1% ότι είναι λίγο έως καθόλου αποτελεσματικό. Αν ερωτηθούν γιατί δεν
θεωρούν αποτελεσματικά τα συμβούλιά τους, αναφέρουν: Αδιαφορία για το έργο
τους (35%), δεν γνωρίζουν τις υποχρεώσεις και τα καθήκοντά τους (34,2%),
παρεμποδίζονται από τους καθηγητές (16,8%) και δεν κάνουν πραγματικό έργο
(13,8%).

Στα Γυμνάσια

Στα Γυμνάσια, όμως, όπου οι καταλήψεις ήταν λιγότερες, η κατάσταση εμφανίζεται
διαφορετική. Το ποσοστό των διευθυντών που θεωρούν ότι τα μαθητικά συμβούλια
απέτυχαν μειώνεται (58,7%). Αξίζει να σημειωθεί ότι η έρευνα του Παιδαγωγικού
Ινστιτούτου διαπίστωσε ότι οι μαθητές που εκλέγονται στα συμβούλια είναι
συνήθως αγόρια, έχουν πατέρα με χαμηλό μορφωτικό επίπεδο και εμφανίζουν
υψηλότερα επίπεδα «αποκλίνουσας συμπεριφοράς». Ταυτοχρόνως, όμως, αξιοποιούν
πιο δημιουργικά τον ελεύθερο χρόνο τους, συμμετέχουν περισσότερο στις σχολικές
δραστηριότητες και αναφέρουν υψηλότερες περυσινές βαθμολογίες. Με δυο λόγια,
οι μαθητές φαίνεται να προτιμούν για «αρχηγό» μάλλον έναν έξυπνο, δραστήριο,
ικανό και «μάγκα» συμμαθητή τους, παρά τον τυπικά επιμελή μαθητή. Μεταξύ των
μαθητών, οι μισοί θεωρούν ότι τα 15μελή των Γυμνασίων είναι πάρα πολύ ή πολύ
αποτελεσματικά (50,8%), ενώ μέτρια αποτελεσματικότητα βλέπει το 29,5% και λίγη
ή καθόλου το 19,6%.

Ο διαγωνισμός του ΑΣΕΠ για τους εκπαιδευτικούς

Τέλη Μαρτίου ή αρχές Απριλίου πρόκειται να πραγματοποιηθεί ο νέος διαγωνισμός
του Ανωτάτου Συμβουλίου Επιλογής Προσωπικού (ΑΣΕΠ) για τον διορισμό
εκπαιδευτικών στα δημόσια σχολεία. Αυτό τουλάχιστον τονίζει αξιόπιστη πηγή του
υπουργείου Παιδείας, επισημαίνοντας όμως ταυτόχρονα ότι ο διαγωνισμός εκ των
πραγμάτων συναρτάται και με την ημερομηνία διεξαγωγής των εθνικών εκλογών.

Στο μεταξύ, αναμένεται ότι το αργότερο έως το τέλος της εβδομάδος ο υπουργός
Παιδείας κ. Γερ. Αρσένης θα ανακοινώσει τις αποφάσεις του σχετικά με το
πόρισμα της Επιτροπής Καζάζη επί της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης. Ο υπουργός
προτίθεται, σύμφωνα με πληροφορίες, να αποδεχθεί τις προτάσεις της Επιτροπής
για μείωση της εξεταστέας ύλης και για μέρα παρά μέρα διεξαγωγή των εξετάσεων
της Β’ και Γ’Λυκείου. Όσο για το τεστ δεξιοτήτων δεν φαίνεται διατεθειμένος να
δεχθεί την πρόταση για απαλλαγή των μαθητών της Γ’ Λυκείου, ειδικά για φέτος,
με το σκεπτικό ότι προβλέπεται από τον νόμο. Κατόπιν αυτών φαίνεται να
προσανατολίζεται στη δεύτερη εναλλακτική πρόταση της Επιτροπής Καζάζη, σύμφωνα
με την οποία το τεστ θα γίνει μεν, αλλά ο συντελεστής βαρύτητος θα είναι 5%
και όχι 10%, όπως προβλέπει ο νόμος. Δεν αποκλείεται όμως και η εφαρμογή μιας
παραλλαγής αυτής της τελευταίας πρότασης. Το σίγουρο, πάντως, είναι ότι πολύ
σύντομα θα βρίσκονται στα χέρια των μαθητών παραδείγματα του τεστ δεξιοτήτων
ώστε να εξοικειωθούν.

ΣΤΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑ

Ρεκόρ καταλήψεων από τη μειοψηφία!

Στα Πανεπιστήμια οι καταλήψεις, εκτός λίγων εξαιρέσεων, έχουν πιο σαφή
πολιτικό χαρακτήρα. Υποκινούνται κυρίως από μικρές-ανεξάρτητες φοιτητικές
παρατάξεις, την παράταξη ΕΑΑΚ της εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς (ΝΑΡ) και
σπανιότερα των ΠΚΣ (ΚΚΕ), ενώ οι μεγάλες φοιτητικές παρατάξεις ΔΑΠ και ΠΑΣΠ
διαφωνούν παγίως με αυτές. Εφέτος, μόνο η κατάληψη των πολύπαθων Προγραμμάτων
Σπουδών Επιλογής (ΠΣΕ) του Πολυτεχνείου Κρήτης συνεχίζεται (κάπου… 150
ημέρες τώρα και διεκδικεί ρεκόρ όλων των εποχών!), όμως αυτή είναι ειδική
περίπτωση και ξέσπασε λόγω της αναταραχής από την απόφαση της νέας πρυτανείας
να καταργήσει τα τρία ΠΣΕ που είχε ιδρύσει η ­ εκπεσούσα με δικαστική απόφαση
­ προηγούμενη πρυτανική αρχή. Το ’98-99 μαζί με τις μαθητικές καταλήψεις
ξέσπασαν και οι φοιτητικές, σε άλλες σχολές (για παράδειγμα, Μαθηματικό και
Πληροφορικής Αθηνών) για μία έως τρεις εβδομάδες και σε περισσότερες (Πάντειο,
Φυσικό, Φιλοσοφική, Γεωλογικό, Μεταλλειολόγοι, Αρχιτεκτονική, Φυσικό και
Μηχανολόγοι Πανεπιστήμιου Πατρών, Πολυτεχνείο Κρήτης, Πανεπιστήμιο Πειραιά
κ.ά.) για έναν έως τρεις μήνες! Στην Κρήτη, μάλιστα, είχαν σημειωθεί επεισόδια
και ξυλοδαρμοί. Συνέπεια, σε πολλές σχολές, ήταν να χαθούν ολόκληρες
εξεταστικές περίοδοι είτε να μεταφερθούν και να γίνουν έτσι διπλές, να
συρρικνωθούν ή να μείνουν και αδίδακτα μεγάλα κομμάτια ύλης, να παραταθούν οι
εξετάσεις κ.λπ. Ο κοσμήτορας της Φιλοσοφικής Σχολής κ. Εμμ. Μικρογιαννάκης,
μάλιστα, έφτασε πέρυσι να κάνει… αντικατάληψη και απεργία πείνας,
διαμαρτυρόμενος για κατάληψη της σχολής, επειδή θεωρούσε ότι χάθηκε τελείως το
εξάμηνο! Ο γραμματέας της ΔΑΠ Βασ. Τοκάκης μιλάει ευθέως για «αναχρονιστική
λογική των καταλήψεων» και «έλλειμμα γνώσης που έπρεπε να λάβουν οι φοιτητές»,
ενώ ανάλογη ήταν και η τοποθέτηση της ΠΑΣΠ στις καταλήψεις του ’98. Θα
διερωτηθεί ίσως κάποιος, τότε πώς γίνονται; Σε αρκετές σχολές δεν έχουν την
πλειοψηφία οι μεγάλες παρατάξεις.

Πώς «στήνονται»

Αλλά συμβαίνει και κάτι ακόμα, οι καταλήψεις έχουν τον… μηχανισμό τους: τον
περιγράφει ο καθηγητής της Σχολής Καλών Τεχνών με 30ετή εμπειρία, ζωγράφος κ.
Δημήτρης Μυταράς, σε επιφυλλίδα του στα «ΝΕΑ» πριν από λίγες ημέρες:

«Συγκαλείται γενική συνέλευση, συγκεντρώνεται το ένα πέμπτο των φοιτητών, η
πρόταση απορρίπτεται. Ύστερα από μία εβδομάδα, χωρίς να έχει τίποτα προηγηθεί,
συγκαλείται νέα συνέλευση. Οι φοιτητές είναι τώρα πια το ένα δέκατο του
συνόλου. Αιφνιδίως προκαλείται ψηφοφορία, 17 ψήφοι υπέρ της κατάληψης και 15
κατά. Η σχολή κλείνει επ’ αόριστον. Εξακόσιοι φοιτητές μαθαίνουν ότι η σχολή
κατελήφθη, κανείς δεν γνωρίζει ακριβώς γιατί, ποια είναι τα αιτήματα, ποια τα
συμφέροντα, ποιοι εξυπηρετούνται. Το πιθανότερο είναι η διαμάχη των κομμάτων
και ο πόλεμος φθοράς που υιοθετούν οι διάφορες φατρίες. Εν τω μεταξύ, χάνονται
τα μαθήματα μαζί με τη χρονιά και όλα πάνε πίσω. Στρατιές αγραμμάτων παίρνουν
απολυτήριο και πτυχίο, αλλά μην ανησυχείτε. Κατόπιν πιέσεων των φοιτητικών
συλλόγων και των συνδικαλιστικών φορέων, όλα τακτοποιούνται. Υπογραφές των
υπουργών καλύπτουν το κενό, ώστε να μη χαθεί η ούτως ή άλλως χαμένη χρονιά και
κυρίως να μην υπάρξει πολιτικό κόστος και όλα είναι υπέροχα!».