ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Πολυεθνικές εναντίον Ιnternet

Υπήρχε κάποτε ένα φόρουμ που εξασφάλιζε και υπηρετούσε την ελεύθερη
επικοινωνία. Ύστερα έπεσαν πάνω του οι πολυεθνικές για να το πνίξουν. Λίγο
απλοϊκό το σενάριο, αλλά έχει έγκυρη υπογραφή.

Αμερικανική ηγεμονία: νέος στόχος της, το Internet (το σκίτσο από το Newsweek)

Ο νέος αντίπαλος του Νόαμ Τσόμσκι λέγεται Στηβ Κέηζ και είναι ο πρόεδρος του
σχήματος που προέκυψε από τη συγχώνευση της America On Line με την Time
Warner. Ο επιχειρηματίας χαιρετίζει τον «αιώνα του Internet». Ο σημειολόγος
θρηνεί για την ιδιωτικοποίησή του. Έχουμε ξεχάσει ότι το Internet
δημιουργήθηκε από την αμερικανική κυβέρνηση, και συγκεκριμένα το Πεντάγωνο, με
σκοπό να αποτελεί ένα σύστημα ελεύθερης και ανοιχτής επικοινωνίας, λέει ο
Τσόμσκι σε συνέντευξή του στη Στάμπα (στην πραγματικότητα, ο αρχικός στόχος
της δημιουργίας του Διαδικτύου ήταν να διευκολύνει την ανταλλαγή πληροφοριών
μεταξύ των υπηρεσιών του Πενταγώνου, αλλά μπορούμε να συγχωρήσουμε στον
αγαπητό καθηγητή αυτό το μικρό λάθος). Όπως είναι φυσικό, όμως, οι μεγάλες
πολυεθνικές βλέπουν με κακό μάτι ένα ελεύθερο δίκτυο. Η εξέγερση του Σηάτλ,
για παράδειγμα, χάρις στο Internet γεννήθηκε, φούντωσε και κατάφερε να νικήσει
τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου. Οι εταιρείες δεν άργησαν έτσι να εξαπολύσουν
την επίθεσή τους για την άλωση του εχθρικού οχυρού. Χάρις στην ολιγωρία των
κυβερνήσεων, βρίσκονται κοντά στην εκπλήρωση του στόχου τους.

Το σχέδιο είναι γενικότερο, συνεχίζει ο καθηγητής Γλωσσολογίας του ΜΙΤ. Οι
μεγάλες πολυεθνικές δεν επιδιώκουν πλέον το μονοπώλιο, γιατί απαιτεί
κοινωνικές ευθύνες, αλλά το ολιγοπώλιο. Αυτό έχει ήδη συμβεί στον τομέα της
αεροναυτικής, όπου κυριαρχούν η Μπόινγκ και η Αιρμπάς, ενώ παρατηρείται επίσης
στην αυτοκινητοβιομηχανία και στον χώρο των φαρμάκων. Η Aol Time Warner
αποτελεί την πιο πρόσφατη έκφραση αυτής της τάσης. Με το επιβαρυντικό στοιχείο
ότι στην περίπτωση αυτή μιλάμε για την ενημέρωση και για τον πολιτισμό, για
πράγματα δηλαδή στα οποία στηρίζονται η δημοκρατία και ο πλουραλισμός. Και τα
οποία πολεμούν οι πολυεθνικές, που επιδιώκουν την ομοιογένεια και την
ομοιομορφία.

Η συγχώνευση αυτή, όμως, έχει και μια άλλη παρενέργεια: επιταχύνει την
πολιτιστική ηγεμονία των Ηνωμένων Πολιτειών στον κόσμο, αφού οι πόροι της
βιομηχανίας του Χόλυγουντ είναι πρακτικά ανεξάντλητοι. Η αμερικανική κουλτούρα
είχε ήδη ξεκινήσει από πλεονεκτική θέση, αφού το Internet γεννήθηκε και
αναπτύχθηκε στην Αμερική. Η ίδρυση της Aol Time Warner ολοκληρώνει το κακό.
Αλλά ο Τσόμσκι δεν χάνει τις ελπίδες του. Όλα, τονίζει, θα εξαρτηθούν από την
αντίδραση της κοινής γνώμης. Ήδη είναι ορατή κάποια αίσθηση δυσφορίας. Πολύς
κόσμος σκέπτεται ενστικτωδώς: «Όλα αυτά δεν μου αρέσουν». Το θέμα είναι πότε
οι Αμερικανοί θα αντιληφθούν τους κινδύνους που αντιμετωπίζει η δημοκρατία.
Πότε θα διακρίνουν ότι οι πηγές ενημέρωσής τους συγκεντρώνονται σε όλο και
λιγότερα χέρια και ότι το Internet έχει πάψει να αποτελεί αντίδοτο στην
ομοιομορφία. Όταν οι Αμερικανοί τα καταλάβουν όλα αυτά, θα πιέσουν το Κογκρέσο
να ασκήσει μεγαλύτερο έλεγχο σε τέτοιες συγχωνεύσεις.

Και τότε θα αρχίσει η παγκόσμια επανάσταση.