Πώς η Ευρώπη απομόνωσε τον Κούρδο ηγέτη
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
12 λεπτά
Ο Ιανουάριος του 1999 ήταν γεμάτος περιπέτειες για τον Κούρδο ηγέτη
Αμπντουλάχ Οτζαλάν. Και μία από τις πλέον οδυνηρές του εμπειρίες την πέρασε
στη Ρώμη, «σε κατ’ οίκον περιορισμό», όπου είδε μία – μία τις πόρτες της
Ευρωπαϊκής Ένωσης να κλείνουν, οδηγώντας έτσι σε αδιέξοδο. Την εποχή εκείνη
απεσταλμένος του, ο Γκανί Γιλμάζ επισκέφθηκε τον αντιπρόεδρο της Βουλής
Παναγιώτη Σγουρίδη και συζήτησε μαζί του παρουσία του ταγματάρχη τότε της ΕΥΠ
Σάββα Καλεντερίδη, ο οποίος έκανε και χρέη μεταφραστή, τρόπους διαφυγής τού
αρχηγού του. Ο αντιπρόεδρος της Βουλής Παναγιώτης Σγουρίδης, βουλευτής Ξάνθης
του ΠΑΣΟΚ, συμπεριλαμβάνει στο νέο βιβλίο του, που θα κυκλοφορήσει τις
επόμενες ημέρες με πρόλογο του πρώην υπουργού Εξωτερικών Θεόδωρου Πάγκαλου από
τις εκδόσεις «Καστανιώτη» και τίτλο «Θράκη προβληματισμοί – στο κατώφλι του
21ου αιώνα», ένα ντοκουμέντο από τη συνάντηση εκείνη του Ιανουαρίου του ’99.
Είναι το μνημόνιο που συνέταξε προς τον τότε υπουργό Εξωτερικών Θεόδωρο
Πάγκαλο, το οποίο προδημοσιεύουν σήμερα «ΤΑ ΝΕΑ». Μαζί με αυτό «ΤΑ ΝΕΑ»
προδημοσιεύουν και την έκθεση που συνέταξε ο κ. Σγουρίδης προς τον πρόεδρο της
Βουλής Απόστολο Κακλαμάνη για την επίσκεψη βουλευτών το 1995 σ’ ένα από τα
αρχηγεία του Οτζαλάν στη Δαμασκό. Τα ντοκουμέντα αυτά και αυτά που
δημοσίευσαν χθες «ΤΑ ΝΕΑ» τα οποία περιλαμβάνει ο κ. Σγουρίδης στο νέο
βιβλίο του, είναι αποκαλυπτικά και για το ΡΚΚ, αλλά και για τις σκέψεις για το
κουρδικό πρόβλημα, τόσο των ΗΠΑ όσο και των ελληνικών κυβερνήσεων. Στο βιβλίο
του ο αντιπρόεδρος της Βουλής επισημαίνει μία σειρά από λάθη της ελληνικής
εξωτερικής πολιτικής για μια περιοχή, όπου από το ’81 έως το ’91 ο δείκτης
γήρανσης αυξήθηκε από 54% που ήταν σε 74%! Και παρατηρεί ότι «η τυφλή
εξάρτηση, παλαιότερα, των ελληνικών κυβερνήσεων από το δυτικό στρατόπεδο
εγκληματικά ώθησε τους Πομάκους, που ομιλούν ένα σλαβικό γλωσσικό ιδίωμα, στην
αγκαλιά της Τουρκίας». Και αναφέρεται στους μελλοντικούς δρόμους του
πετρελαίου, στους S300, «στο επιλεκτικό ενδιαφέρον των ΗΠΑ απέναντι στις
μειονότητες». Αλλά και στο ότι «μετά τη συνθήκη της Λωζάννης στη Θράκη έμεινε
μία μουσουλμανική μειονότητα 87.000 έναντι της ελληνικής μειονότητας της
Τουρκίας, που αριθμούσε 292.000 χριστιανούς και σήμερα οι μουσουλμάνοι είναι
120.000, έναντι… 5.000 Ελλήνων στην Κωνσταντινούπολη».
ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΟ 1
Η συνομιλία με τον Γκανί Γιλμάζ στις 11 Ιανουαρίου 1999
 |
|
Προδημοσίευση από το βιβλίο του Παναγιώτη Σγουρίδη, αντιπροέδρου της Βουλής, |
Ο Παναγιώτης Σγουρίδης εξήγησε από την πρώτη στιγμή στον απεσταλμένο τού
Οτζαλάν τον Γκανί Γιλμάζ, όπως γράφει στο βιβλίο του, ότι ο Άπο δεν μπορεί να
βρει καταφύγιο στην Ελλάδα. Και περιγράφει τη συνομιλία μαζί του, στις 11
Ιανουαρίου του 1999, στο «απόρρητο» σημείωμά του προς τον τότε υπουργό
Εξωτερικών Θεόδωρο Πάγκαλο. «Η συνάντηση με τον Γκανί Γιλμάζ (Γκ. Γ.)
πραγματοποιήθηκε στο γραφείο μου στη Βουλή, την 11η Ιανουαρίου 1999, ώρα 11.00
και διήρκεσε περίπου μία ώρα και σαράντα πέντε λεπτά. Μετά τα τυπικά, ο Γκ.
Γ., αναφέρθηκε στο κουρδικό ζήτημα μέσα από την οπτική γωνία τού ΡΚΚ
υποστηρίζοντας ότι:
1 Η έξοδος του Αμπντουλάχ Οτζαλάν (Α.Ο.) από την Άγκυρα στο Κουρδιστάν
δημιούργησε την ιδεολογική και πολιτική οργάνωση για την ανάδειξή του.
2 Η έξοδος του Α.Ο. στη Μέση Ανατολή δημιούργησε τον ένοπλο μηχανισμό
για τη διεξαγωγή του ένοπλου αγώνα του. Και τέλος
3 Η έξοδος του Α.Ο. προς την Ευρώπη έδωσε ώθηση για την πολιτικοποίηση
και διεθνοποίησή του. Συνεπώς, αποδείχθηκε, εκ των πραγμάτων, ότι η στρατηγική
ήταν ορθή.
Όμως, η έλλειψη φυσικής ενότητας και πολιτικής παράδοσης του κουρδικού λαού,
καθιστούν τον ρόλο του Α.Ο. καθοριστικό για τις εξελίξεις του κουρδικού
κινήματος, την ιστορική αυτή περίοδο που διανύουμε. Διότι με την άφιξη του
Α.Ο. στη Ρώμη, το σύνολο του κουρδικού λαού συσπειρώθηκε γύρω από το ΡΚΚ και
τον Α.Ο., γεγονός που έγινε αισθητό στους πάντες. Επιστήμονες, οικονομικά
ευκατάστατοι και λόγιοι Κούρδοι, που άλλες φορές δεν τους πλησίαζαν, ήρθαν
κοντά τους. Στο σημείο αυτό, ο Γκ. Γ. αναφέρθηκε στην ενότητα που για πρώτη
φορά στην ιστορία επιτεύχθηκε στις πολιτικές οργανώσεις του Βόρειου
Κουρδιστάν, ενότητα που θα σφραγιστεί με την υπογραφή πρωτοκόλλου συνεργασίας
και κοινής πολιτικής δράσης τους σήμερα, 12.1.1999.
 |
|
Στη Δαμασκό. Ο Παναγιώτης Σγουρίδης παίρνει ένα κομμάτι πίτα από τον |
Όλοι, πλέον, στήριξαν τις ελπίδες τους στον Α.Ο. για τη διεθνοποίηση του
Κουρδικού και για την πολυπόθητη λύση. Υπ’ αυτήν την έννοια, οποιαδήποτε
αρνητική εξέλιξη στο θέμα της νόμιμης παρουσίας του Α.Ο. σε οποιανδήποτε χώρα
θα οδηγήσει την οργάνωση στην περιθωριοποίηση, θα αποδυναμώσει τον ένοπλο
αγώνα και θα προκαλέσει πλήγματα που μπορούν να οδηγήσουν μέχρι και τη διάλυση
του ΡΚΚ. Με άλλα λόγια, για πρώτη φορά από το 1978 προβάλλει άμεσα το φάσμα
της ήττας. Αυτή η ενότητα θα φυλλορροήσει αμέσως μετά την πιθανή εξουδετέρωση
του Α.Ο. και το ΡΚΚ θα διατρέξει κίνδυνο από τους ρεφορμιστές, ειδικά στον
τομέα του ένοπλου κινήματος. Υπάρχει άμεση και επιτακτική ανάγκη για λήψη
αποφάσεων και για εξεύρεση κάποιας λύσης στο θέμα του Α.Ο. Η Ιταλία τις
τελευταίες ημέρες ασκεί αφόρητη πίεση για να φύγει ο Α.Ο. από το έδαφός της,
τονίζοντας το ενδεχόμενο καταδίκης του σε ισόβια, ειδικά στην περίπτωση πτώσης
της κυβέρνησης D’ Alema και ανάληψης της εξουσίας από τους συντηρητικούς,
πράγμα που, κατά τον D’ Alema, είναι πιθανόν σε περίπτωση παραμονής του Α.Ο.
στην Ιταλία. Πιστεύω ότι τους ασκούν ψυχολογική πίεση, αφενός ποντάροντας στην
ευαισθησία τους να μην προξενήσουν περισσότερη ζημιά στην Ιταλία που τους
βοήθησε, και αφετέρου να τους εξαναγκάσουν να πιέζουν και άλλες χώρες. Ο Γκ.
Γ. στη συνέχεια αναφέρθηκε στις επαφές που έγιναν για την εξεύρεση λύσης στο
θέμα της τρίτης χώρας, που είναι δυνατόν να δεχτεί τον Α.Ο.
* Ο ίδιος μίλησε με τον σύμβουλο του Φινλανδού ΥΠΕΞ. Η φινλανδική κυβέρνηση
δεν είναι σε θέση να σηκώσει αυτό το βάρος, χωρίς τουλάχιστον τη συγκατάθεση
της Γαλλίας και της Γερμανίας.
* Συναντήθηκε με επιτροπή ινστιτούτου της εξωτερικής πολιτικής της Νορβηγίας,
χωρίς θετικά αποτελέσματα.
* Συναντήθηκε με τον ειδικό σύμβουλο του Γερμανού πρωθυπουργού, μία ημέρα πριν
από τη συνάντηση Srender – D’ Alema, χωρίς θετικά αποτελέσματα.
* Συναντήθηκε με επιτροπή του ΥΠΕΞ από τη Ν. Αφρική με κατ’ αρχήν θετική
στάση. Δεν υπάρχει ακόμη επίσημη απάντηση από τη Ν. Αφρική, όμως, σύμφωνα με
όσα γνωρίζει, οι Άγγλοι δεν επιτρέπουν μία θετική εξέλιξη.
* Συναντήθηκε με εκπρόσωπο της κινεζικής κυβέρνησης. Η Κίνα ήταν, κατ’ αρχάς,
αρνητική, όμως υποσχέθηκε να εξετάσει το θέμα.
* Τέλος, έγινε κάποια επαφή με την Ινδία, χωρίς συγκεκριμένα αποτελέσματα.
* Ανέφερε ότι η ιταλική κυβέρνηση είχε επαφές με τη Μάλτα και την Κροατία,
χωρίς να υπάρχει αυτή τη στιγμή κάτι θετικό. Επίσης, ο ίδιος είχε συνάντηση με
Αμερικανούς αξιωματούχους, που δεν τους απεκάλυψε, διότι η συμφωνία ήταν η
συνάντηση να μείνει μυστική. Οι ΗΠΑ φοβούνται τη δομή του ΡΚΚ, όμως του
αναγνωρίζουν ότι δεν προκάλεσε ζημία στα αμερικανιικά συμφέροντα. Οι
Αμερικανοί ξεκαθάρισαν ότι θα διαψεύσουν πιθανές διαρροές για επίσημες επαφές
τους με το ΡΚΚ. Ο Γκ. Γ. αναφέρθηκε ακόμη σε επιστολή, που έστειλε ο πρέσβης
των ΗΠΑ στην Άγκυρα κ. Paris στην κ. Albright, διαμαρτυρόμενος για συνέντευξη
του Α.Ο. στη “Φωνή της Αμερικής”, επικαλούμενος το γεγονός ότι δεν μπορεί από
τη μία να πιέζουν την Ιταλία και την Γερμανία για το θέμα της αποπομπής του
Άπο και από την άλλη να του δίνουν βήμα προβολής. Επίσης, αναφέρθηκε σε
επιστολή τού D’ Alema προς την κ. Mitterran, στην οποία επιστολή φαίνονται
καθαρά οι πιέσεις που υφίσταται η Ιταλία από τις ΗΠΑ, την Ε.Ε. και από τα
ιταλικά οικονομικά συμφέροντα για την απομάκρυνση του Α.Ο. από το έδαφός της.
Ο Γκ. Γ. ζήτησε τη βοήθεια της Ελλάδας, σε οποιονδήποτε τομέα, για να βρεθεί
μία λύση στο αδιέξοδο που υπάρχει τη στιγμή αυτή στο θέμα της νόμιμης ή
μυστικής παραμονής του Α.Ο. σε οποιαδήποτε χώρα, υπό την προϋπόθεση ότι θα
έχει τη δυνατότητα να ασκεί καθημερινά και αδιάλειπτα τα καθήκοντά του ως
αρχηγός του ΡΚΚ, για τους λόγους που αναφέρθηκαν στην αρχή.
 |
|
Απόρρητο σημείωμα. Ο αντιπρόεδρος της Βουλής Παναγιώτης Σγουρίδης ενημερώνει |
Στη συνέχεια εγώ αναφέρθηκα στην ευρωπαϊκή προοπτική που πρέπει να έχει πάντα
το ΡΚΚ, το Κουρδικό και ο Α.Ο. Του ανέφερα ότι η θέση μας στο θέμα της πορείας
του Α.Ο. είναι ότι οποιαδήποτε μετακίνησή του σε χώρα εκτός της Ευρώπης και
ειδικά σε χώρες απομονωμένες πολιτικά ή και γεωγραφικά, θα αποτελέσει ήττα για
το κουρδικό κίνημα. Χαρακτηριστικά είπα ότι είναι προτιμότερη η φυλάκισή του
στην Ιταλία παρά η φυγή του στη Λιβύη. Θα πρέπει να γίνει προσπάθεια ενίσχυσης
της Ιταλίας από άλλες χώρες της Ε.Ε. για να καταστεί δυνατή η παραμονή του
Α.Ο. στην Ιταλία ή σε άλλη ευρωπαϊκή χώρα, π.χ. Βέλγιο.
Πάντως, του ανέφερα ότι θα μεταφέρω το επιτακτικό αίτημά του για μετάβαση του
Α.Ο. στη Σερβία, καθώς και για τη διαμεσολάβηση από πλευράς μας σε άλλες
χώρες, όπως Κίνα, Ινδία, για εξεύρεση λύσης».
ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΟ 2
«Μοιάζει με βολεμένο αστό»
 |
|
Παναγιώτης Σγουρίδης. Στενός συνεργάτης του προέδρου της Βουλής Απ. |
Τον Ιούνιο του 1995 ελληνική κοινοβουλευτική αντιπροσωπεία επισκέφθηκε τον
αρχηγό του ΡΚΚ Αμπντουλάχ Οτζαλάν, ύστερα από σχετική πρόσκληση που της έγινε
στη Χάγη και οριστικοποιήθηκε μέσω του γραφείου τού πολιτικού του τμήματος
στην Αθήνα.
Η συνάντηση έγινε στη Συρία στις 14 και τις 15 Ιουνίου, κάτω από το άγρυπνο
φυσικά «μάτι» των συριακών μυστικών υπηρεσιών, οι οποίες έπαψαν τα τελευταία
χρόνια να έχουν έναν αντιαμερικανικό προσανατολισμό.
Ο αντιπρόεδρος της Βουλής Παναγιώτης Σγουρίδης περιγράφει εκείνη την επίσκεψη
στο σημείωμα που έστειλε στον πρόεδρο της Βουλής Απόστολο Κακλαμάνη:
«Η μετάβαση και η επιστροφή έγινε με την αεροπορική εταιρεία Syria Airline. Το
βράδυ της Τρίτης, πρωί Τετάρτης 13-14/6, τελείωσαν οι τελωνειακές διατυπώσεις
στο αεροδρόμιο της Δαμασκού και την πρώτη πρωινή μάς παρέλαβαν διακριτικά τρία
αυτοκίνητα και μας μετέφεραν σε προάστιο της πρωτεύουσας σε μία επιτηρούμενη,
κατά την άποψή μου, περιοχή από τις ένοπλες δυνάμεις της Συρίας, όπου υπάρχει
μία “βίλα” φυλασσόμενη από Κούρδους μαχητές. Γύρω από αυτήν δεν υπάρχει άλλο
οίκημα και ηλεκτροφωτίζεται από ατομικές γεννήτριες. Συνεχόμενα της αυλής της
“βίλας” υπήρχε μικρός καταυλισμός Κούρδων μαχητών, οι περισσότεροι των οποίων
ήταν τραυματίες. Ο καταυλισμός και η εξοχική κατοικία περιεβάλλοντο από τον
ίδιο υψηλό μαντρότοιχο.
Συνάντηση με Οτζαλάν
Υπήρχε άνεση χρόνου από τις 10.30 το πρωί μέχρι τις 8.00 το βράδυ να
ανταλλάξουμε απόψεις και παρουσία των δημοσιογράφων, αλλά και ιδιαιτέρως.
Ό,τι γράφεται παρακάτω είναι εκτιμήσεις του υπογράφοντος το σημείωμα.
Η προσωπικότητα του Αμπντουλάχ Οτζαλάν δεν ξεχωρίζει από την εμφάνισή του. Εκ
πρώτης όψεως μοιάζει με βολεμένο αστό. Πρέπει να τον δεις στα μάτια για να
νιώσεις την αυτοπεποίθησή του και πρέπει να τον ακούσεις για να καταλάβεις το
πόσο αποφασισμένος είναι. Δεν μπορείς πάντως να βγάλεις εύκολα το συμπέρασμα
ότι είναι ηγέτης. Εξάλλου, δεν έχω πείρα συναντήσεων με ηγέτες και δεν έχω
ξεκαθαρίσει μέσα μου αν γεννιούνται ή τα γεγονότα και οι περιστάσεις τούς
αναδεικνύουν. Θα έλεγα ότι ο Αμπντουλάχ Οτζαλάν ανήκει στην τελευταία
περίπτωση. Η αυταρέσκειά του πηγάζει εκ του γεγονότος ότι είναι αυτοδίδακτος.
Προσεγγίζει τα θέματα εμπειρικά και οι αναλύσεις του είναι πρωτόλειες. Η όλη
του παρουσία είναι ήρεμη και εμπνέει εμπιστοσύνη. Στέκεται φιλικά προς τους
Έλληνες, θαυμάζει τον Μ. Αλέξανδρο, τον οποίο, με μία πρωτόγνωρη λογική, τον
συνδέει με τους Κούρδους. Απαντώντας στις ερωτήσεις μας ξεκαθάρισε ότι:
* Δεν επιδιώκει τον ένοπλο αγώνα, αλλά εξ ανάγκης είναι υποχρεωμένος να
τον συντηρεί. Όμως αν δεν τον ξεκινούσε, σε καμία περίπτωση δεν θα μπορούσαμε
να ομιλούμε σήμερα για πολιτική λύση και αυτό ζητά να του αναγνωριστεί.
* Θα προτιμούσε την πολιτική αναγνώριση και θέλει τη μετεξέλιξη των
αγώνων των Κούρδων σε πολιτικό και διπλωματικό.
* Οι Κούρδοι στέκονται φραγμός στην επέκταση του Ισλαμισμού και η Δύση
απορεί πώς δεν το αντιλαμβάνεται.
* Δεν ζητά καμιά βοήθεια από την Ελλάδα, πλην ηθικής υποστήριξης μέσω
των ελληνικών lobbies.
* Σε περίπτωση θερμής εμπλοκής Ελλάδας – Τουρκίας αυτός θα κάνει αυτό
που πρέπει.
Επίσης μέσα από τη συζήτηση βγήκανε κάποιες πληροφορίες:
* Όπως ότι το 40% από το έμψυχο υλικό της 1ης Τουρκικής Στρατιάς της
Θράκης και της 4ης Τουρκικής Στρατιάς του Αιγαίου είναι Κούρδοι. Για ευνόητους
λόγους η Τουρκία δεν τους επιτρέπει να υπηρετούν στη στρατιά που ασχολείται με
το Κουρδικό. Είναι βέβαιο ότι αυτοί αν δεν αυτομολήσουν θα έχουν μειωμένη
μαχητικότητα σε περίπτωση σύγκρουσης με την Ελλάδα.
* Πιστεύει ότι η Τουρκία αυτή τη στιγμή είναι αδύνατο να εκπληρώσει την
απειλή της για πόλεμο με την Ελλάδα, αν εφαρμόσουμε το δίκαιο της θάλασσας. Η
πιθανότητα θερμού επεισοδίου γι’ αυτή την περίπτωση δεν είναι πάνω από 25%
κατά την εκτίμησή του.
* Το ΡΚΚ ελέγχει το 60% των εδαφών του τουρκικού Κουρδιστάν σήμερα.
Την επόμενη ημέρα και μέχρι να πετάξουμε το απόγευμα για Αθήνα, συναντηθήκαμε
με τον πρέσβη μας στη Δαμασκό, κ. Γεννηματά, ο οποίος χωρίς να του εξηγήσουμε
τον λόγο της επίσκεψής μας μάς πληροφόρησε ότι οι Σύριοι γνωρίζουν όλες τις
κινήσεις του Άπο, του οποίου τα τηλέφωνα είναι του υπουργείου Εσωτερικών της
Συρίας. Επίσης, η τουρκική πρεσβεία στη Δαμασκό γνωρίζει για την παραμονή του
στη Συρία, αλλά προσποιείται άγνοια για λόγους ευνόητους. Είναι άξιον έρευνας
το ότι στην επιστολή του προέδρου της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης κ. Τσιντορούκ,
που έστειλε σε όλους τους προέδρους των Κοινοβουλίων πλην Ελλάδος, αναφέρει ως
χώρα συνάντησης των Ελλήνων βουλευτών με τον Άπο τον Λίβανο. Η συνάντηση αυτή,
παρ’ όλο που σχολιάστηκε ποικιλοτρόπως θετικά από την κοινή γνώμη και αρνητικά
από υπηρεσιακούς κύκλους, νομίζω ότι είναι σημαντική, γιατί βάζει μία άλλη
δυναμική στο κουρδικό ζήτημα και σπάει τα μέχρι σήμερα κρατούντα και στέλνει
ένα μήνυμα. Η εκμετάλλευση που προσπάθησε να κάνει η Τουρκία ήταν
χοντροκομμένη για να είναι πειστική και πιθανόν να της γυρίσει μπούμερανγκ
γιατί ανέδειξε ως θέμα αιχμής το Κουρδικό.
Η επίσκεψη στη Θράκη του Μπαϊκάλ αντιστοιχήθηκε με το ταξίδι στην Ίμβρο και η
επίσκεψη του Ακτουνά αντιστοιχείται με τη συνάντηση με τον Αμπντουλάχ Οτζαλάν.
Άποψή μου είναι ότι οι αντιδράσεις της Τουρκίας, αφού περάσουν από το φίλτρο
της εσωτερικής κατανάλωσης της κοινής της γνώμης, δείχνουν πανικό. Ίσως αυτός
να καθρεφτίζεται και στις χαμηλού τόνου δηλώσεις του Ντεμιρέλ κατά την
επίσκεψή του στα Τίρανα και τα Σκόπια.
Ο χρόνος θα δείξει…».
Google news
