Ο πολίτης σε πρώτο πλάνο;

Στο συνέδριο της Ένωσης Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων Ελλάδος, που
πραγματοποιήθηκε στην Κέρκυρα, όλοι σχεδόν οι σύνεδροι είχαμε την ευκαιρία να
εκφράσουμε την ικανοποίησή μας για την αυτοκριτική στάση των κομμάτων, για την
ελλιπή στήριξη της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης.

Ο πρόεδρος της Ν.Δ. τόνισε με έμφαση την επιτυχημένη πορεία του θεσμού και
αναφέρθηκε με αυτοκριτική διάθεση στην αποχώρηση της Ν.Δ. από τη Βουλή, κατά
την ψήφιση του ιδρυτικού νόμου της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης. Στην προσεκτική
ομιλία του, αν εξαιρέσει κανείς την εμμονή στην «ανατροπή» του προγράμματος
«Ι. Καποδίστριας», έκανε λόγο για ισχυρή περιφέρεια και προσπέρασε την
Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση, την οποία είχε υποσχεθεί ο εκπρόσωπος της Ν.Δ. στο
Συνέδριο της ΕΝΑΕ στον Βόλο και ο ίδιος σε μία από τις συναντήσεις του με το
Δ.Σ. της ΕΝΑΕ.

Δεν είναι στις προθέσεις μου να ασκήσω κριτική στις προγραμματικές θέσεις των
κομμάτων, θεωρώ όμως χρήσιμο για να μην υπάρξουν συγχύσεις, να καταθέσω τον
προβληματισμό μου και να επιχειρήσω την καλόπιστη και «επ’ ωφελεία» της
Αυτοδιοίκησης ανάγνωση των θέσεων της Ν.Δ. για την αποκέντρωση, όπως αυτές
διατυπώνονται συνοπτικά σε διαφημιστικό κείμενο με τον τίτλο «Το 2000 ας είναι
ο πολίτης σε πρώτο πλάνο».

Πριν διατυπώσω τις παρατηρήσεις μου, θεωρώ χρέος μου να αποδώσω πιστά χωρίς
διορθώσεις των «ημαρτημένων», αλλά και χωρίς ευθύνη γι’ αυτά, τις προηγούμενες
προτάσεις.

Η αποκέντρωση ως προς τις δομές

«Αποκατάσταση του πρώτου βαθμού αποκέντρωσης (υποθέτω Αυτοδιοίκησης).

Σταδιακή δημιουργία Γ’ βαθμού Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Θεσμοθέτηση της περιφέρειας ως αποκεντρωμένης προγραμματικής μονάδας κρατικής
διοίκησης.

Διορισμός του Περιφερειάρχη ως δημόσιος λειτουργός με θητεία.

Συγκρότηση του Περιφερειακού Συμβουλίου με κατά πλειοψηφία όργανα (υποθέτω
εκπροσώπους) της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και εκπροσώπους παραγωγικών φορέων».

Οι φορείς της Αυτοδιοίκησης έχουν εκφράσει τον έντονο προβληματισμό τους για
τη θεσμοθέτηση ή μη περιφερειακής αυτοδιοίκησης, το αντιμετωπίζουν ως μείζον
θέμα και τουλάχιστον η ΕΝΑΕ, στο προηγούμενο Συνέδριό της, αποφάσισε να
αναθέσει, σε συνεργασία με την ΚΕΔΚΕ, στα Πανεπιστήμια Αθήνας και Θεσσαλίας,
μελέτη η οποία θα προετοιμάσει τον Καταστατικό Χάρτη Αυτοδιοίκησης και θα
απαντήσει με επιστημονικό τρόπο στον προηγούμενο προβληματισμό.

* Στο προηγούμενο κείμενο εκτός του ότι γίνεται αναφορά στην «αποκατάσταση»
του πρώτου βαθμού «αποκέντρωσης», που υποκρύπτει τη γνωστή θέση της Ν.Δ. για
την «ανατροπή» των συνενώσεων των ΟΤΑ, επανέρχεται στο προσκήνιο «η σταδιακή»
δημιουργία τρίτου βαθμού Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με την ταυτόχρονη
«θεσμοθέτηση» (της θεσμοθετημένης) περιφέρειας ως αποκεντρωμένης
προγραμματικής κρατικής διοίκησης.

* Είναι φανερό ότι ο συντάκτης του κειμένου συγχέει απλές έννοιες και αγνοεί
ότι η περιφέρεια λειτουργεί από το 1997 με την προτεινόμενη μορφή.

* Η ισχυρή περιφέρεια ­ όπως την υποσχέθηκε ο πρόεδρος της Ν.Δ., με
προγραμματικό ρόλο ­ δεν είναι συμβατή με τον τρίτο βαθμό Αυτοδιοίκησης, τη
«σταδιακή δημιουργία» του οποίου διαφημίζει το προηγούμενο κείμενο, ούτε
ασφαλώς η τριτοβάθμια (περιφερειακή) αυτοδιοίκηση με τον διορισμένο
Περιφερειάρχη.

* Η προτεινόμενη συγκρότηση του Περιφερειακού Συμβουλίου «με κατά πλειοψηφία
όργανα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και εκπροσώπους παραγωγικών φορέων»
παραβιάζει ανοικτές θύρες.

Ήδη τα Περιφερειακά Συμβούλια λειτουργούν με αυτήν τη σύνθεση, αλλά οι
εκλεγμένοι της Αυτοδιοίκησης, χωρίς να αρνούνται τον ρόλο των κοινωνικών
φορέων, διεκδικούν πλειοψηφία σ’ αυτά, αποφασιστικό ρόλο και θεσμοθετημένες
διαδικασίες σύγκλησης και λειτουργίας των.

Με πολύ σεβασμό θα επιχειρήσω να αποκωδικοποιήσω την προτεινόμενη
μεταρρύθμιση:

* Στάδιο πρώτο (μεταβατικό): Ισχυρή περιφέρεια ως έχει μετά την ψήφιση του Ν.
2503/1997 για την περιφερειακή συγκρότηση του κράτους.

* Τροποποίηση του νόμου ως προς τη σύνθεση του Π.Σ., με πλειοψηφία στους
εκλεγμένους της Αυτοδιοίκησης, απλή συμμετοχή των εκπροσώπων των παραγωγικών
φορέων.

* Διορισμένος Περιφερειάρχης κατά τα πρότυπα των διορισμένων, πριν από το 1980
νομαρχών, από ειδικό κατάλογο στελεχών.

* Στάδιο δεύτερο (μετά τη δοκιμαστική περίοδο) εκλογή Περιφερειακού Συμβουλίου
(και Περιφερειάρχη;) με καθολική μυστική ψηφοφορία.

Η αποκωδικοποίηση που επεχείρησα υπήρξε καλόπιστη, δεν είμαι βέβαιος για την
ακρίβειά της, ενδεχομένως απαιτείται «ορθή επανάληψη» του κειμένου για να μην
υπάρξουν εσφαλμένες και υποκειμενικές ερμηνείες.

Ο Ευρ. Κουκιαδάκης είναι μέλος του Δ.Σ. της ΕΝΑΕ, Νομ. Σύμβουλος Ηρακλείου
Κρήτης.