ΔΡΟΜΟΙ

Η σημαία…

… τι να αντιπροσωπεύει άραγε στις αρχές του εικοστού πρώτου αιώνα;
προβληματίζεται η «Γκάρντιαν» ­ τουλάχιστον για τη βρετανική. Σε μια εποχή
διεθνισμού και αυτονομιστικών κινημάτων, έχει τάχα ακόμη κάποιο νόημα η
σημαία; Για τους παλιότερους ­ Βρετανούς ­ συμβολίζει μια εποχή περισσότερης
βεβαιότητας, όταν η Βρετανία ήταν ακόμη αυτοκρατορία, ο βασιλιάς καθόταν στο
θρόνο του και μια στερλίνα άξιζε μια στερλίνα. Μα αν η ιστορία είναι η δύναμη
της σημαίας, είναι επίσης και η αδυναμία της. Για μερικούς αντιπροσωπεύει
ξεπερασμένες πολιτικές και κοινωνικές πεποιθήσεις, όπως, ας πούμε, το σύμβολο
με το οποίο υποτάχτηκε και προσαρτήθηκε η Ιρλανδία ή το σύμβολο μιας
αυτοκρατορίας που έκανε τους λευκούς να αισθάνονται ανώτεροι από τους μαύρους.
Αποτέλεσε το έμβλημα του φασισμού, του εθνικισμού και του χουλιγκανισμού,
σύμβολο επιθετικότητας, στενοκεφαλιάς και ωμότητας. Όλα αυτά τα ζητήματα έχουν
αρχίσει πια να ξεθωριάζουν. Η σημαία χάνει τη μυθολογική της ταυτότητα που την
κρατούσε ψηλά στον ιστό.

Σύμβολο…

… πολιτικής ενότητας ήταν όμως πάνω από όλα η βρετανική σημαία, από τότε που
η Σκωτία ενώθηκε με την Αγγλία, το 1606. Από εκεί προήλθε και το περίπλοκο
σύμπλεγμα των σταυρών: ο αγγλικός, ο σκωτσέζικος και αργότερα ο ιρλανδικός.
Τώρα, οι Άγγλοι θέλουν τον δικό τους σταυρό του Αγίου Γεωργίου, οι Σκωτσέζοι
τον δικό τους σταυρό του Αγίου Ανδρέα, οι Ιρλανδοί τον δικό τους σταυρό του
Αγίου Πατρικίου και οι Ουαλοί τον κόκκινο δράκο τους. Η βρετανική σημαία
κινδυνεύει να γίνει φύλλα και φτερά. Όμως, εδώ ακριβώς έρχονται οι μόδιστροι,
σαν από μηχανής θεοί, για να τη σώσουν.

Το λουκ…

… του 1960 θα ήταν εντελώς διαφορετικό χωρίς τη βρετανική σημαία. Οι «Who»
τη φορούσαν στα ρούχα τους πολύ πριν από τα «Spice Girls». Έμοιαζε «κομμένη
και ραμμένη» για τους συμβολισμούς της περιόδου της ποπ και τη χρησιμοποίησαν
κατά κόρον ζωγράφοι, σχεδιαστές, μόδιστροι και μοδίστρες στην εκστρατεία
«Αγαπώ τη Βρετανία» την εποχή της δεύτερης θητείας του πρωθυπουργού Χάρολντ
Ουίλσον, από το 1966 έως το 1970. Πριν από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, τα καθώς
πρέπει σπίτια τη χρησιμοποιούσαν στη διακόσμηση των εσωτερικών χώρων τους.
Πολιτικά, η βρετανική σημαία μπορεί να είναι σήμερα διάτρητη, αλλά από πλευράς
«ντιζάιν» δεν παύει να είναι ένα πανίσχυρο σύμβολο.

Οι σχεδιαστές…

… προτείνουν τις δικές τους ιδέες για την ανανέωσή της. Μάλιστα, η εφημερίδα
«Γκάρντιαν» έχει προκηρύξει διαγωνισμό για την καλύτερη σημαία. Όποιος στείλει
την καλύτερη ιδέα θα κερδίσει ένα βιβλίο. Οι ιδέες είναι πολλές. «Οι σημαίες
γίνονται ολοένα και πιο αδιάφορες», λέει ο Ρόμπιν Ντέρικ, καλλιτεχνικός
διευθυντής του περιοδικού «Vogue» (η πρότασή του στη φωτό). «Γι’ αυτό καλό θα
ήταν να βγαίνει μια νέα σημαία σε κάθε σεζόν. Έτσι θα μπορεί να έχει κάθε φορά
το θέμα που θα είναι στη μόδα». Οι Τσάπμαν προτείνουν την περίφημη υπαρξιακή
«Κραυγή» του Μινχ. Αντίθετα, οι διαφημιστές της Saatchi & Saatchi δεν
προτείνουν τίποτα. «Αν κάποιος πελάτης μας», λένε, «μας ζητούσε να αλλάξουμε
κάτι τόσο ισχυρό και αγαπητό, με παγκόσμια αναγνώριση, θα τον συμβουλεύαμε να
το αποφύγει. Θα άλλαζε ποτέ κανείς το λογότυπο του Μακντόναλντς ή της Κόκα
Κόλα;».