Οι δίκες της δεκαετίας που μας κράτησαν σε αγωνία

Μία από τις υποθέσεις που έμελλε να εξελιχθεί και να χαρακτηρισθεί ως
μία από τις σημαντικότερες δίκες όλων των εποχών, αλλά και ταυτόχρονα εκείνη
που με εντυπωσίασε περισσότερο από κάθε τι, την εποχή εκείνη, ήταν, σίγουρα,
«Η δίκη του Ο. Τζέι Σίμπσον», διάσημου σταρ της TV και άσου του αμερικάνικου
φούτμπολ.

Το 1994, ήμουν 13 χρόνων. Τότε βρέθηκα στις ΗΠΑ για να παρακολουθήσω το
Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Ποδοσφαίρου.

Εκείνο όμως που με συγκλόνισε πιο πολύ, δεν είχε καμία σχέση με
ποδόσφαιρο, ούτε με τα γήπεδα. Ήταν η αγωνιώδης προσπάθεια ενός ανθρώπου (του
Ο. Τζέι Σίμπσον) να αποδείξει την αθωότητά του, απέναντι στην βαριά κατηγορία
της δολοφονίας τής εν διαστάσει συζύγου του και του φίλου της.

Η πρώτη εντύπωσή μου παραμένει, ακόμη και σήμερα, η ίδια: Ο Ο. Τζέι
Σίμπσον πρέπει να είχε ανάμειξη στη δολοφονία.

Όταν πέρασε το πρώτο κύμα αντιδράσεων για τη σύλληψή του, ένα άλλο
περιστατικό ήρθε για να επιβεβαιώσει, κατά κάποιο τρόπο, τις υποψίες μου.
Αναφέρομαι στη φοβερή εκείνη μέρα, που ο Ο. Τζέι καταδιωκόταν από την
αστυνομία του Λος Άντζελες στον κεντρικό αυτοκινητόδρομο του Χόλιγουντ, μέσα
σε ένα άσπρο τζιπ. Οδήγησε από το κέντρο του Χόλιγουντ έως την έξοδο της
πόλης, φτάνοντας στα όρια του Μαλιμπού. Τελικά παραδόθηκε. Δεν είχε άλλη
διέξοδο. Από εκείνη την στιγμή, το ποδόσφαιρο πέρασε σε δεύτερη μοίρα. Η κοινή
γνώμη είχε στρέψει την προσοχή της στην «Υπόθεση Σίμπσον».

Οι ημέρες πέρασαν και έπρεπε να επιστρέψω στην Ελλάδα. Το ενδιαφέρον
μου, όμως, για την έκβαση της δίκης παρέμεινε αμείωτο. Την παρακολούθησα,
σχεδόν όλη, μέσα από τον CNN. Οι αντιδράσεις των μαύρων στις ΗΠΑ, για την
πιθανή καταδίκη του, πιστεύω πως έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην αθώωσή του. Οι
δικαστές, κατά την άποψή μου, δεν θα ριψοκινδύνευαν για αυτό που θα
επακολουθούσε σε περίπτωση καταδικαστικής απόφασης.

Την δίκη αυτή θα την θυμάμαι πάντα, λόγω της διάρκειά της, καθώς και της
διαμάχης του δικηγόρου υπεράσπισης του Ο. Τζέι και του εισαγγελέα.

Οι σκηνές στο δικαστήριο θύμιζαν χολιγουντιανή ταινία. Ίσως ήταν αυτό
που κέντρισε το ενδιαφέρον μου, ώστε να θυμάμαι, ακόμη και σήμερα,
λεπτομέρειες ενός γεγονότος που δεν είχε να κάνει με την Ελλάδα. Χωρίς αυτό να
σημαίνει ότι η ηλικία μου, τότε, δεν είχε την ικανότητα να καταγράψει το
βαθύτερο νόημα μιας δικαστικής απόφασης.

Κατέλαβαν σελίδες επί σελίδων στον έντυπο Τύπο, ενώ πολλές φορές μονοπώλησαν
τον χρόνο των τηλεοπτικών δελτίων. Άλλες ήταν υποθέσεις απλές. Ένας φόνος, ας
πούμε, που δεν διέφερε σε τίποτε από πολλούς άλλους. Κάποιο στοιχείο ωστόσο ­
είτε η ιδιότητα δράστη ή κατηγορουμένου είτε η σύλληψη του εγκληματικού
σχεδίου είτε η εκτέλεση ­ τον έκανε ξεχωριστό.

Συχνά δικαστικές υποθέσεις έγιναν κύριο θέμα συζητήσεων, ενώ οι αποφάσεις των
δικαστηρίων προκάλεσαν έντονες διαφωνίες. Σε δημόσιες και ιδιωτικές
συζητήσεις. Άλλωστε, το φαινόμενο της ταύτισης του κοινού με τον δράστη ή το
θύμα δεν είναι ασύνηθες. Άτομα, κατά κύριο λόγο, ανασφαλή, με απωθημένα και
δειλίες, συμβαίνει να νιώσουν θαυμασμό για τον δράστη ενός στυγερού εγκλήματος
ή, αντιστρόφως, τοποθετώντας τον εαυτό τους στη θέση του θύματος ενός
εγκλήματος πάθους, να βιώσουν έτσι μια ανάλογη ιστορία.

Την τελευταία δεκαετία «ζήσαμε» πολλά αποτρόπαια, αλλά και απίστευτα
εγκλήματα, που μέσω της τηλεόρασης έφτασαν και στο τελευταίο σπίτι του πιο
απόμακρου χωριού. Να θυμηθούμε τον οδηγό ταξί που σκότωνε τους επιβάτες του ή
άλλα άτομα με τα οποία είχε ασήμαντες διαφορές, ώσπου τελικά αυτοκτόνησε στη
φυλακή πριν από τη δίκη του. Ή τον πατέρα που κατηγορήθηκε για τον βιασμό και
τη δολοφονία του 4χρονου αγοριού του, ο οποίος επίσης έδωσε τέλος στη ζωή του,
μέσα στο κελί της φυλακής όπου εξέτιε ποινή ισόβιας κάθειρξης.

Η δίκη του νεαρού ναυτικού Γ. Σκιαδόπουλου για το φρικτό έγκλημα που διέπραξε
ήταν αυτή που «έκλεισε» τη χιλιετία. Το δικαστήριο του επέβαλε την ποινή της
ισόβιας κάθειρξης για τη δολοφονία και τον τεμαχισμό του πτώματος της
Αμερικανίδας μνηστής του, που άφησε στην πατρίδα της σύζυγο και παιδί για να
τον ακολουθήσει…

Υποθέσεις όπως αυτή του Μάνθου Μονσελά, που πυροβόλησε την οδοντίατρο Γιόλα
Βαγενά κατόπιν επιθυμίας της ίδιας ή της Κάτιας Γιαννακοπούλου που αφαίρεσε τη
ζωή του αρχιμανδρίτη απελπισμένη από την εγκατάλειψη ή ακόμη του γνωστού
επιχειρηματία Σήφη Βαγιωνή, που κανείς δεν μπορούσε να πιστέψει ότι έγινε
δολοφόνος, αποτέλεσαν «σταθμούς» στα ποινικά χρονικά της δεκαετίας.

Εκτός από τα εγκλήματα κατά της ζωής, που συνήθως παρουσιάζουν μεγαλύτερο…
δημοσιογραφικό ενδιαφέρον, λόγω της ευαισθητοποίησης όλων μας σ’ αυτά τα
ζητήματα, ας μην ξεχνάμε και τις ποινικές υποθέσεις με τις πολιτικές
προεκτάσεις. Ειδικό Δικαστήριο και σκάνδαλο Κοσκωτά, αλλά και η διαμάχη
Γιαννόπουλου – Κατριβάνου που ξεκίνησε το 1999 και ολοκληρώθηκε το 2000!

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΣΚΩΤΑΣ

Η αποκάλυψη του σκανδάλου είχε συγκλονίσει όχι μόνο την ελληνική, αλλά και τη
διεθνή κοινή γνώμη. Ένας νέος άνθρωπος, που εισέβαλε αιφνιδίως στη ζωή μας,
κατόρθωσε, μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα, να επιβληθεί σε όσους τομείς
επιθυμούσε. Στον χώρο των τραπεζών, των εκδόσεων, του αθλητισμού. Όπως ήταν
φυσικό, δεν άργησε να κινήσει υποψίες περί της νομιμότητας των ενεργειών του.
Το αποτέλεσμα της πρώτης εισαγγελικής έρευνας έμοιαζε περισσότερο με ανέκδοτο.
Κάποια αυθαίρετα κτίσματα στην Παλλήνη ήταν οι μόνες παρανομίες του, μας είπε
ο εισαγγελέας. Τα δημοσιεύματα όμως επέμεναν. Όταν διαπιστώθηκε η υπεξαίρεση
των 32 δισ. από την Τράπεζα Κρήτης, όλα ήταν έτοιμα για τη μεγάλη φυγή. Η
προθεσμία που του έδωσε ο ανακριτής για να ετοιμάσει την απολογία του έδωσε
στον Γ. Κοσκωτά την ευκαιρία να «το σκάσει». Βρέθηκε στην Αμερική, όπου
γρήγορα συνελήφθη. Όλα αυτά συνέβησαν στο τέλος της προηγούμενης δεκαετίας. Ο
δικαστικός κύκλος ωστόσο έκλεισε στη δεκαετία που μόλις έφυγε. Κάθειρξη 25
χρόνων του επέβαλε το δικαστήριο, τόσο στον πρώτο όσο και στον δεύτερο βαθμό.
Εξαντλώντας πραγματικά όλη του την επιείκεια. Τώρα, ο Γ. Κοσκωτάς ετοιμάζεται
να αποφυλακιστεί για να διεκδικήσει περιουσιακά στοιχεία που ­ όπως
διατείνεται ­ του ανήκουν.

ΚΑΤΙΑ ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

΄Ηαν ένα έγκλημα που από την πρώτη στιγμή ­ πριν ακόμη αποκαλυφθεί η ταυτότητα
του δράστη ­ προκάλεσε ιδιαίτερη εντύπωση. Λόγω της ιδιότητας του θύματος. Ο
αρχιμανδρίτης Άνθιμος Ελευθεριάδης είχε πέσει νεκρός από πυροβολισμό που
δέχθηκε τη στιγμή που έβγαινε από το σπίτι του. Όλα έγιναν παρουσία μαρτύρων,
αλλά η άγνωστη «ξανθιά» κατόρθωσε να εξαφανιστεί. Η Κάτια Γιαννακοπούλου, αφού
πέταξε την περούκα και το όπλο που είχε προμηθευτεί για τον συγκεκριμένο
σκοπό, κατέφυγε σε μοναστήρι. Εντοπίστηκε όμως και όταν συνελήφθη ομολόγησε
αβίαστα. Τον σκότωσε γιατί τον… αγαπούσε. Και θα τον αγαπάει για πάντα, όπως
είπε και στη δίκη της. Αλλά δεν άντεχε την εγκατάλειψη… Έπειτα από όλα όσα
είχε κάνει για κείνον! Του είχε δώσει τον εαυτό της, τα χρήματά της. Έτσι
γλίτωσε και τα ισόβια. Το δικαστήριο της αναγνώρισε εκτός του ελαφρυντικού του
προτέρου εντίμου βίου και αυτό της ανάρμοστης συμπεριφοράς του θύματος. Και
της επέβαλε κάθειρξη 20 χρόνων. Η απόφαση ελήφθη κατά πλειοψηφία. Υπερίσχυσε
δηλαδή η άποψη των ενόρκων, ενώ οι τρεις τακτικοί δικαστές δεν την έκριναν
άξια ελαφρυντικού. Για τον λόγο αυτό ασκήθηκε έφεση υπέρ του νόμου, καθώς,
παρά την αριθμητική πλειοψηφία των ενόρκων, αν η άποψή τους δεν συμφωνεί με
εκείνη των τακτικών δικαστών είθισται να αμφισβητείται…

ΜΑΤΘΑΙΟΣ ΜΟΝΣΕΛΑΣ

Μια δολοφονία κατά παραγγελία. Μόνο που ο εντολέας ήταν το ίδιο το θύμα. Η
οδοντίατρος Γιόλα Βαγενά, που ήθελε να απαλλαγεί από τη βασανιστική ζωή της.
Την είχε εγκαταλείψει ο άνδρας της για μια άλλη γυναίκα και δεν το άντεχε.
Όταν γνώρισε τον σεμνό παρκαδόρο και του άνοιξε την ψυχή της, αναπτύχθηκε
μεταξύ τους μια σχέση εμπιστοσύνης. Του ζήτησε να σηκώσει το όπλο και να
πυροβολήσει. Ήταν πιεστική. Της αρνήθηκε πολλές φορές, αλλά ένα μοιραίο βράδυ
τον έπεισε. Αυτή είναι η εκδοχή του ίδιου. Οι συγγενείς της Γιόλας δεν θέλησαν
να τον πιστέψουν. Ούτε το δικαστήριο. Ο Μονσελάς, που σήμερα είναι ελεύθερος,
καταδικάστηκε σε κάθειρξη 12 1/2 ετών για ανθρωποκτονία από πρόθεση με το
ελαφρυντικό του προτέρου εντίμου βίου. Οι ένορκοι που πείστηκαν για την
ειλικρίνειά του αποτέλεσαν τη μειοψηφία.

ΙΩΣΗΦ ΒΑΓΙΩΝΗΣ

Ένας ευυπόληπτος επιχειρηματίας γίνεται πρωταγωνιστής μιας ανθρωποκτονίας. Η
φίλη του, με την οποία μάλιστα έχει αποκτήσει μια κόρη, τραυματίζεται
θανάσιμα, μέσα στο γραφείο του, με ένα διακοσμητικό ξιφίδιο. Ο ίδιος
υποστηρίζει πως ήταν ένα τραγικό ατύχημα. Πως το ζευγάρι «έπαιζε» υπό την
επήρεια αλκοόλ. Οι συγγενείς της άτυχης Ελένης Πίσχου αντιδρούν έντονα. Τον
κατηγορούν για ανθρωποκτονία από πρόθεση. Επιμένουν πως της αφαίρεσε τη ζωή
για να απαλλαγεί από την παρουσία της. Οι δίκες του είναι επεισοδιακές. Το
γεγονός ότι ο κατηγορούμενος είναι γνωστό πρόσωπο της αθηναϊκής κοινωνίας
προβάλλεται και από τις δύο αντίδικες πλευρές για διαφορετικούς λόγους. Η
πολιτική αγωγή, η μητέρα και ο αδελφός της κοπέλας δηλαδή, διαμαρτύρονται για
ευνοϊκή μεταχείριση του κατηγορουμένου, ενώ ο ίδιος τονίζει πως αν στη θέση
του καθόταν ένας άγνωστος το δικαστήριο θα τον αντιμετώπιζε διαφορετικά.
Πρωτοδίκως ο Ιωσήφ Βαγιωνής καταδικάστηκε σε κάθειρξη 21 χρόνων. Στο Εφετείο
του επιβλήθηκε κάθειρξη 17 ετών για ανθρωποκτονία από πρόθεση με ενδεχόμενο
δόλο, καθώς και για παράνομη οπλοφορία και οπλοχρησία, ενώ του αναγνωρίστηκε
το ελαφρυντικό της καλής συμπεριφοράς μετά την πράξη, επειδή φρόντισε για την
άμεση μεταφορά της Ελένης Πίσχου στο νοσοκομείο. Τώρα εκτίει την ποινή του
στις φυλακές Κορυδαλλού.

ΣΑΤΑΝΙΣΤΕΣ

Μια παρέα νέων παιδιών συγκλονίζει την κοινή γνώμη με τα… δολοφονικά
παιχνίδια της. Δηλώνουν ­ όχι όλοι βέβαια ­ λάτρεις του Σατανά, για χάρη του
οποίου θυσιάζουν ανθρώπινες ζωές. Τη 14χρονη Δώρα Συροπούλου, που υπέφερε στα
χέρια τους πριν αφήσει την τελευταία της πνοή, και την 28χρονη Γαρυφαλλιά
Γιούργα. Αρχηγός της παρέας ο Ασημάκης Κατσούλας. Υπαρχηγός ο Μανώλης
Δημητροκάλης. Συνδετικός… κρίκος η 17χρονη τότε Δήμητρα Μαργέτη που βρέθηκε
μαζί τους για λόγους μάλλον αισθηματικούς και όχι «ιδεολογικούς». Πρώτος
«έσπασε» ο Δημητροκάλης. Δεν άντεξε το βάρος των εγκλημάτων και τα αποκάλυψε
όλα. Από τη στιγμή εκείνη και μετά η σύλληψη των υπολοίπων ήταν εύκολη
υπόθεση. Όπως και η καταδίκη τους. Οι δύο άλλοτε φίλοι, ο Κατσούλας και ο
Δημητροκάλης, εκτίουν ποινή δις ισοβίων. Η Δήμητρα Μαργέτη αντιμετωπίστηκε με
επιείκεια. Εκτίει ποινή 17χρονης κάθειρξης, ενώ ήδη της χορηγούνται πενθήμερες
άδειες. Και οι τρεις δηλώνουν μετανιωμένοι. Δείχνουν να έχουν καταλάβει τα…
θανάσιμα λάθη της μετεφηβικής τους ηλικίας.Ο… Άρχων του Σκότους δεν τους
καθοδηγεί πια. Αλλά «να ζητήσω συγγνώμη;», έλεγε στη δίκη ο Ασημάκης
Κατσούλας, «νιώθω ότι κοροϊδεύω εσάς, τις οικογένειες των θυμάτων και τον Θεό
αν το κάνω». Και είχε δίκιο…

Τον γνωρίσαμε όταν αναζητούσε με αγωνία την εξαφανισμένη του μνηστή. Τον
μάθαμε όταν συνελήφθη για τη δολοφονία της όμορφης Αμερικανίδας Τζούλι-Μαρί
Σκάλι. «Σήμερα δικάζετε έναν άνθρωπο που αγάπησε με πάθος και αντέδρασε με
λάθος τρόπο…», είπε στους δικαστές του Κακουργιοδικείου Δράμας λίγο πριν
ακούσει την ετυμηγορία τους. Ισόβια. «Αιφνιδιάστηκα όταν μου είπε ότι θα
έφευγε. Με τύφλωσε ένας καταραμένος θυμός. Της έσφιξα τον λαιμό για να την
ταρακουνήσω, όχι για να την πνίξω». Το κεφάλι της κοπέλας δεν βρέθηκε ποτέ. Ο
Γ. Σκιαδόπουλος δεν θέλησε να αναφερθεί σ’ αυτό το θέμα. Ήθελε, είπε, να δώσει
τέλος στη ζωή του όταν κατάλαβε ότι η Τζούλι ήταν νεκρή.«Αλλά φαίνεται πως δεν
είχα το κουράγιο ή δεν ήξερα να αυτοκτονήσω…», πρόσθεσε.