Στρατιωτικό υλικό στη χούντα

Φαινομενικά οι Αμερικανοί, ύστερα από τη διαμαρτυρία γερουσιαστών, αλλά και
αποφάσεις των νομοθετικών σωμάτων, φάνηκε να «παγώνουν» προσωρινά την πώληση
στρατιωτικού υλικού στην Ελλάδα, π.χ. των αρμάτων Μ-47.

Οι μπίζνες… Μπορεί η δικτατορία να συνεχιζόταν στην Ελλάδα, ωστόσο η Μ. Βρετανία δεν σταμάτησε την προμήθεια στρατιωτικού υλικού στη χούντα της Αθήνας. Ο Μίκαελ Στιούαρτ (φωτό πάνω), υπουργός Εξωτερικών, ήταν πάντα γνώστης πολλών… μυστικών

Αντιθέτως, όπως προκύπτει και από τον Φάκελο FCO/9 893 των αρχείων του Φόρεϊν
Όφις ­ του 1969 ­ στοιχεία από τον οποίο δημοσιεύουν σήμερα «ΤΑ ΝΕΑ» ­ η
πώληση αγγλικού στρατιωτικού υλικού προς την Ελλάδα συνεχίσθηκε.

Εκείνο που πρόσεχε το Λονδίνο ήταν άλλο. Απλώς, υπήρχε πάντοτε η αγωνία μήπως
και κάποια απόφαση της αγγλικής κυβέρνησης δυσκόλευε τις σχέσεις με τη
δικτατορία, οπότε μπορεί σε αντίποινα να πάγωνε η Αθήνα τις σχετικές αγορές
οπλικών συστημάτων από την Αγγλία.

«Επιθυμώ να σας γνωρίσω», αναφέρει αγγλική έκθεση, «ότι το Φόρεϊν Όφις μόλις
έδωσε άδεια στο υπουργείο Άμυνας να ενεργεί ως πράκτορας των Βίκερς για την
αγορά διπλού εκτοξευτή ρουκετών τύπου Μποφόρς, ο οποίος περιλαμβάνεται στις
προδιαγραφές των φρεγατών, που πρόκειται να αγοράσει η Ελλάδα».

Στην περίπτωση αυτή το υπουργείο Άμυνας της Βρετανίας έπαιξε τον ρόλο του
ενδιαμέσου για την αγορά του εκτοξευτή ρουκετών διότι τα Μποφόρς
κατασκευάζονταν στη Σουηδία, σε χώρα η οποία είχε κηρύξει τον «πόλεμο» στη
χούντα των Αθηνών.

Και το πλέον «σοβαρό»: Το Φόρεϊν Όφις σε σημείωμά του προς τον δικό του
άνθρωπο στη Στοκχόλμη ανέφερε ­ σύμφωνα πάντα με τα επίσημα βρετανικά αρχεία ­
ότι όλα θα γίνουν και το βρετανικό υπουργείο Άμυνας θα αγοράσει τα Μποφόρς,
ασφαλώς και μόνον στην περίπτωση που κερδίσει την παραγγελία από την ελληνική
χούντα.

Ανοχή

Έτσι, η Εργατική βρετανική κυβέρνηση του Ουίλσον κρατούσε μία στάση ανοχής
απέναντι στη χούντα των Αθηνών.

Και μ’ αυτό τον τρόπο διευκόλυνε την πώληση τορπιλακάτων και άλλου εξοπλισμού.

Όλα αυτά συνοδεύονταν πάντοτε ­ φυσικά ­ από εκθέσεις ότι τα όπλα αυτά δεν θα
χρησιμοποιούνταν εις βάρος του ελληνικού λαού, αλλά ότι προορίζονταν καθαρά
για την άμυνα της χώρας.

Την ίδια εποχή, όταν αποδεικνυόταν άλλη μια φορά ότι για τους Βρετανούς
Εργατικούς «πάνω απ’ όλα είναι μπίζνες» και μετά έρχονται ζητήματα
δημοκρατίας, η χούντα αντιμετώπιζε προβλήματα.

Ξένοι παράγοντες επεδίωκαν την απομάκρυνση του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως
και τη μεταφορά του στην Πάτμο ή ακόμη και στη Χαλκιδική.

Όλες αυτές οι διεργασίες που γίνονταν, αλλά και το πρόβλημα με τη συνεχή
μετανάστευση Ελλήνων από την Κωνσταντινούπολη, καταγράφηκαν στα αρχεία του
Φόρεϊν Όφις.

«Το κλειδί είναι οι επιδοτήσεις της ελληνικής μειονότητας της
Κωνσταντινούπολης», αναφέρει βρετανική έκθεση που εμπεριέχεται στα βρετανικά
αρχεία. «Εάν συνεχισθούν αυτές οι επιδοτήσεις, η ελληνική κοινότητα παραμένει
στην Κωνσταντινούπολη.

Το Πατριαρχείο

Εάν κοπούν, τότε μπορεί μετά τον θάνατο του Πατριάρχη Αθηναγόρα να φύγει και
το Πατριαρχείο. Για το πού, υπάρχουν πολλές εικασίες.

Αλλά για την περίπτωση της Πάτμου, το Πατριαρχείο δεν διατηρεί καλές σχέσεις
με την εκεί Μονή. Ανάλογα προβλήματα υπάρχουν και με τη Χαλκιδική, όπου οι
καλόγηροι του Αγίου Όρους είναι άκρως συντηρητικοί για να μπορούν να
συμβιώσουν με το Πατριαρχείο, την ώρα μάλιστα που ο Αθηναγόρας ετοιμάζει την
εισαγωγή νέων και μορφωμένων ιερωμένων στη Σύνοδο…

Ο αιδεσιμώτατος Σάδεργουέιτ προβλέπει μετακίνηση του Πατριαρχείου στην…
Ελβετία, ώστε να είναι εκτός ελληνικής επικρατείας.

Η χούντα το θέλει στην Αθήνα για λόγους γοήτρου.

Ο Αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπουρι εξομολογείται ότι του εμπιστεύθηκαν ένα
μεγάλο μυστικό: Όταν αποθάνει ο Αθηναγόρας, το Πατριαρχείο θα εγκατασταθεί
στην Αθήνα, κάτι που είναι ήδη συμφωνημένο ανάμεσα στην Ελλάδα και στην Τουρκία.

Υπάρχει και η εκδοχή, όπως αναφέρει ο Κουσμέικερ, να πάει στη Νέα Υόρκη, όπου
κατ’ αυτόν είναι ιδανικός τόπος μετεγκατάστασης του Πατριαρχείου».

«Συμβουλές» προς Έλληνες αντιστασιακούς

Το ΦόρεΪν Όφις και η Ντάουνινγκ Στριτ δεν δέχθηκαν τον Ανδρέα Παπανδρέου τον
Ιούνιο και τον Δεκέμβριο του 1969, παρ’ ότι το είχε ζητήσει.

Σύμφωνα με τις εκθέσεις που υπάρχουν στα βρετανικά αρχεία, εθεωρείτο
«εξτρεμιστής», εν αντιθέσει με άλλους Έλληνες πολιτικούς, για τους οποίους οι
πόρτες ήταν ανοιχτές. (Επρόκειτο για πολιτικούς που προέρχονταν από τη
συντηρητική πτέρυγα της Ένωσης Κέντρου και από την ΕΡΕ). Έτσι, τον Νοέμβριο
του 1969 έφτασε στο Λονδίνο ο Νικήτας Βενιζέλος, ο οποίος ως εγγονός του
μεγάλου πολιτικού θεωρούσε τον εαυτό του κληρονόμο του Κόμματος των
Φιλελευθέρων. Ο Νικήτας Βενιζέλος είχε αναπτύξει αντιστασιακή δράση και
σκέφθηκε ότι θα μπορούσε να μεταπείσει τους Βρετανούς, με τους οποίους η
οικογένειά του είχε παραδοσιακές σχέσεις και φιλία.

Γι’ αυτό, λίγες ημέρες μετά την άφιξή του στο Λονδίνο, επισκέφθηκε τον υπουργό
Εξωτερικών Στιούαρτ, ο οποίος και τον έκανε αμέσως δεκτό. Και φυσικά, όπως
είχε υποσχεθεί σε φίλους του αντιστασιακούς στην Ελλάδα, το πρώτο πράγμα που
έκανε ήταν να ζητήσει ­ σύμφωνα πάντα με τα βρετανικά αρχεία ­ να πράξει ό,τι
μπορεί η βρετανική κυβέρνηση για την απομόνωση της ελληνικής χούντας. Ο
Νικήτας Βενιζέλος το είχε ζητήσει αυτό κυρίως γιατί πολλές ευρωπαϊκές
πρωτεύουσες, παρά τις αποδοκιμασίες της χούντας από τους ευρωπαϊκούς λαούς,
όχι απλώς ανέχονταν το δικτατορικό καθεστώς των Αθηνών, αλλά διευκόλυναν
ποικιλοτρόπως τους συνταγματάρχες (οικονομικά, και κυρίως με τη στήριξη μέσω
μυστικών υπηρεσιών). Ακόμη, ο Νικήτας Βενιζέλος ανακοίνωσε στον Βρετανό
υπουργό Εξωτερικών ότι θα ήθελε να αναπτύξει ένοπλη αντίσταση κατά της
δικτατορίας. Διατύπωσε μάλιστα πολλές ελπίδες ότι θα αποκτούσε την υποστήριξη
του τότε βασιλιά Κωνσταντίνου, με τον οποίο ήταν φίλοι, αλλά και του
Κωνσταντίνου Καραμανλή. Ο Στιούαρτ πάντως δεν έδειξε να συγκινείται από τις
προτάσεις του Νικήτα Βενιζέλου, παρ’ ότι ­ όπως του είπε ­ είχε πάρει κάποτε
αυτόγραφο από τον Ελευθέριο Βενιζέλο, όταν ήταν στο Δημοτικό. Του είπε πολλά
και όταν κατάλαβε ότι ο συνομιλητής του έδειχνε πολύ ένθερμος του
αντιδικτατορικού αγώνα σκέφθηκε έναν έξυπνο τρόπο να τον αποθαρρύνει. Γι’ αυτό
­ για να του περάσει το μήνυμα ­ του αφηγήθηκε έναν αρχαίο ελληνικό μύθο που
είχε μάθει στο σχολείο…. Σύμφωνα λοιπόν με την αφήγηση του Στιούαρτ, όπως
καταγράφεται στα βρετανικά αρχεία, το… μήνυμα δόθηκε ως εξής: «Του ανέφερε
τον μύθο του Θησέα που ήθελε να ανακτήσει τη θέση του πατέρα του, ανατρέποντας
τη βασιλεία των Παλλαντιδών. Αλλά του παρεσχέθη σοφή συμβουλή να μην
επιχειρήσει την ανατροπή τους διά της βίας, παρά μόνον όταν είχε τις δυνάμεις
να σηκώσει τη βαρύτατη πέτρα κάτω από την οποία ήταν κρυμμένο το ξίφος, με το
οποίο ο γεννήτωρ του ξεκαθάριζε τους λογαριασμούς του».