Περίοδος σταθεροποίησης για τις τιμές των μετοχών

Στην έλλειψη χρηματιστηριακής παιδείας αλλά και στην πραγματοποίηση σημαντικών
κερδών από την αρχή του έτους αποδίδει ο πρόεδρος της Διεθνικής ΑΕΔΑΚ κ. Νίκος
Μπέρτσος τη νευρικότητα και την πίεση στις τιμές των μετοχών κατά το τελευταίο διάστημα.

Σε συνέντευξή του στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ο κ. Μπέρτσος επισημαίνει ότι «κατ’ αρχήν,
το Χρηματιστήριο δεν μπορεί να ανεβαίνει συνεχώς. Εξάλλου, για ορισμένους
επενδυτές, οι οποίοι είχαν τοποθετηθεί σε χαμηλότερα επίπεδα, η μέχρι τώρα
άνοδος των τιμών των μετοχών δικαιολογεί ρευστοποιήσεις κερδών. Υπάρχουν όμως
και ορισμένοι επενδυτές, οι οποίοι τοποθετήθηκαν πρόσφατα στο Χρηματιστήριο
και μάλλον απογοητεύτηκαν από την πρόσφατη πορεία του. Κι αυτό διότι είχαν την
εντύπωση ότι η Σοφοκλέους θα προσφέρει καθημερινά αποδόσεις 5% και 8%».

Αναλυτές της αγοράς υποστηρίζουν ότι ένας παράγοντας που οδήγησε το
Χρηματιστήριο σε σταθερότητα ή ακόμη και σε πτώση ήταν η διατήρηση ρευστότητας
από την πλευρά των θεσμικών επενδυτών. Τη ρευστότητα αυτή την αποκτούσαν είτε
μέσω των εισροών που είχαν χωρίς να προχωρούν σε αντίστοιχες αγορές μετοχών,
είτε μέσω πωλήσεων μετοχών από τα χαρτοφυλάκιά τους. Αυτό το έκαναν για να
διασφαλίσουν αφενός τα υψηλά κέρδη του 1999 και αφετέρου να αναδιαρθρώσουν τα
χαρτοφυλάκιά τους με χαμηλότερες τιμές, ώστε να εμφανίσουν υψηλότερα κέρδη το 2000.

Ο κ. Μπέρτσος, απαντώντας σε σχετική ερώτηση, τόνισε ότι «αυτό που συμφέρει
τις ΑΕΔΑΚ είναι η αύξηση των διαχειριζομένων κεφαλαίων για να επιτευχθεί έτσι
η αύξηση της κερδοφορίας τους. Είναι προφανές ότι κινήσεις που απομακρύνουν το
επενδυτικό κοινό από την κεφαλαιαγορά στρέφεται κατά των συμφερόντων των ιδίων
των θεσμικών. Άλλωστε ο σταθεροποιητικός ρόλος των θεσμικών είναι κοινός
τόπος. Οποιεσδήποτε μικρές εξαιρέσεις και αν υπάρξουν δεν μπορούν να
ανατρέψουν τον κανόνα. Εξάλλου, όταν πραγματοποιούνται εισροές στα μετοχικά
Αμοιβαία Κεφάλαια σημαίνει ότι οι επενδυτές – μεριδιούχοι θέλουν να
τοποθετηθούν στο Χρηματιστήριο. Από την πλευρά της, η εταιρεία διαχείρισης
Αμοιβαίων Κεφαλαίων προχωρεί σε αγορές μετοχών. Βέβαια, η αντιστοιχία μεταξύ
εισροών και αγορών μετοχών από το θεσμικό δεν είναι ένα προς ένα, διότι ο
διαχειριστής έχει και τη δική του εκτίμηση για την πορεία της αγοράς. Σε αυτή
τη φάση τουλάχιστον, οι εισροές με τις εκροές είναι περίπου ίσες.
Παρουσιάζεται μια μείωση του ενεργητικού των μετοχικών Αμοιβαίων Κεφαλαίων που
αποδίδεται σε μείωση των αποτιμήσεων λόγω της πτώσης των τιμών των μετοχών,
ενώ στα μερίδια παρουσιάζεται μικρή άνοδος».

«Το κλίμα αλλάζει από μόνο του με αναστροφή της ψυχολογίας. Κι αυτό διότι
έχουμε παρατηρήσει περιόδους με μεγάλες ανόδους, χωρίς να υπάρχουν ουσιαστικά
θετικές ειδήσεις. Όπως επίσης παρατηρήθηκαν περίοδοι πτώσης, χωρίς να υπάρχουν
σημαντικά αρνητικά νέα. Μάλιστα μπορεί να υπήρχαν και θετικές εξελίξεις. Μια
παρόμοια περίοδος είναι αυτή που διανύσαμε τις τελευταίες ημέρες, όταν το
ελληνικό Χρηματιστήριο αγνόησε το θετικό κλίμα των ξένων αγορών. Ταυτόχρονα,
στο εσωτερικό δεν υπήρξε καμία ιδιαίτερη αρνητική εξέλιξη».

Χρηματιστηριακή παιδεία

Ένας από τους λόγους της νευρικότητας που επικρατεί στην αγορά, σύμφωνα με τον
κ. Μπέρτσο, είναι η έλλειψη χρηματιστηριακής παιδείας. «Αυτό που με ανησυχεί
είναι οι νευρικές κινήσεις», τονίζει ο κ. Μπέρτσος και διευκρινίζει λέγοντας
ότι «πραγματικά είναι δύσκολο να εξηγήσει κανείς τις έντονες διακυμάνσεις στις
τιμές των μετοχών και στον Γενικό Δείκτη χωρίς να έχει αλλάξει κάτι σημαντικό.
Αυτό ισχύει τόσο για τις περιόδους έντονης ανόδου όσο και για τις περιόδους
έντονης πτώσης. Βέβαια, σιγά-σιγά οι επενδυτές με την εμπειρία που αποκτούν
ωριμάζουν. Εξάλλου, ας μην ξεχνάμε ότι μεγάλο μέρος των επενδυτών
τοποθετήθηκαν φέτος και ίσως να έχουν εσφαλμένη εντύπωση για το τι είναι
Χρηματιστήριο. Όσο η αγορά και οι επενδυτές θα γίνονται ωριμότεροι, οι
διακυμάνσεις θα είναι πιο μικρές και ομαλές».

Πληθωρισμός και επιτόκια

Όσον αφορά την αύξηση του πληθωρισμού, ο κ. Μπέρτσος ανέφερε ότι πρόκειται για
μια αρνητική εξέλιξη, αλλά όχι σε βαθμό που να επηρεάσει τόσο αρνητικά το
Χρηματιστήριο, αφού το επίπεδο του 2,6% είχε προβλεφθεί και είχε σχεδόν
προεξοφληθεί καιρό πριν. Επίσης, θα πρέπει να σημειωθεί και η αντίστοιχη
αυξητική τάση του πληθωρισμού και σε άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες, όπως για
παράδειγμα στην Ιταλία και πρόσφατα στην Ισπανία. Για τα επιτόκια που
«αντιστέκονται» ο κ. Μπέρτσος επισημαίνει ότι «από τη στιγμή που θέλει η
ελληνική οικονομία να επιτύχει το κριτήριο του πληθωρισμού για την ένταξή της
στην ΟΝΕ, είναι λογικό να εκμεταλλευτεί τα όπλα που της δίνει η νομισματική
πολιτική. Δεν μπορεί να ακολουθηθεί χαλαρή νομισματική πολιτική με μεγάλες και
γρήγορες μειώσεις επιτοκίων, όταν η ελληνική οικονομία προσπαθεί να
ικανοποιήσει το κριτήριο του πληθωρισμού».

Προοπτικές

Ο πρόεδρος της Διεθνικής ΑΕΔΑΚ πιστεύει ότι «τα δυσκολότερα έχουν περάσει».
Όταν το επιτρέψουν οι συνθήκες, τα επιτόκια θα μειωθούν, ενώ η τιμή του
πετρελαίου, η οποία ενίσχυσε τις πληθωριστικές πιέσεις, φαίνεται ότι έχει
φτάσει στο ανώτατο επίπεδο. «Εκτιμώ ότι βρισκόμαστε σήμερα σε μια φάση
σταθεροποίησης. Βέβαια αυτό που απομένει είναι να επιβεβαιωθεί η εκτίμηση αυτή
και στην πράξη», λέει χαρακτηριστικά ο κ. Μπέρτσος.

Επίσης, ένα από τα βασικότερα, ίσως, γεγονότα που περιμένει η αγορά κατά το
2000 είναι η μείωση των επιτοκίων, η οποία είναι αναπόφευκτη. «Αναμένεται
μείωση των βραχυπρόθεσμων επιτοκίων γύρω στις 5 ποσοστιαίες μονάδες.
Σημαντικό, όμως, ρόλο θα παίξει και η πορεία των επιτοκίων στην Ευρώπη». Για
την πορεία του Χρηματιστηρίου το 2000, ο κ. Μπέρτσος διατύπωσε την εκτίμηση
ότι «το πιθανότερο είναι να κυμανθούν οι αποδόσεις γύρω στο 20% ή και λίγο
παρά πάνω. Πάντως, πιστεύω ότι θα έχει περισσότερα χαρακτηριστικά ώριμων
αγορών και ότι οι διακυμάνσεις που θα παρουσιάζονται θα είναι πιο ομαλές».
Στις αρχές του 2000 αναμένεται η αναβάθμιση του ελληνικού Χρηματιστηρίου και η
κατάταξή του στις ώριμες αγορές. Το γεγονός αυτό θα οδηγήσει τόσο σε εισροές
ξένων κεφαλαίων όσο και σε εκροές. «Γεγονός είναι ότι η αναβάθμιση, αλλά και η
πραγματοποίηση της ΟΝΕ θα συμβάλουν στην αύξηση της κίνησης κεφαλαίων. Βέβαια,
τα κεφάλαια που επενδύονται σε αναπτυγμένες αγορές είναι πολύ περισσότερα από
αυτά που τοποθετούνται σε αναδυόμενες. Ταυτόχρονα, μεγάλη βαρύτητα στη
διαμόρφωση των χαρτοφυλακίων θα δοθεί στην ανάλυση των κλάδων τόσο σε ελληνικό
όσο και σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Ένας από τους κλάδους, ο οποίος εμφανίζεται
σήμερα ελκυστικός, με βάση την αναμενόμενη κερδοφορία για το 1999 και τα
επόμενα χρόνια, αλλά και με βάση το λόγο τιμής προς κέρδη, είναι εκείνος των Τραπεζών».

Η «καταστροφή» του Μαρτίου

Λαμβάνοντας υπόψη την πορεία άλλων ευρωπαϊκών Χρηματιστηρίων, παρατηρήθηκε
σημαντική διόρθωση στις τιμές των μετοχών κατά την υποβολή της αίτησής τους
για την ένταξη στην ΟΝΕ. Ενδεικτικά αναφέρεται η περίπτωση του Χρηματιστηρίου
της Πορτογαλίας, όπου με την υποβολή της αίτησης, ο Γενικός Δείκτης έχασε
σχεδόν όλα τα κέρδη που είχαν πραγματοποιηθεί από την προσδοκία της ένταξης
στην ΟΝΕ.

Η αντίστοιχη κίνηση από την Ελλάδα αναμένεται ότι θα γίνει τον Μάρτιο του
2000. Τότε, σύμφωνα με εκτιμήσεις αναλυτών, αναμένεται μεγάλη διόρθωση στις
τιμές των μετοχών στη Σοφοκλέους. «Δεν μπορούμε να σκεφτόμαστε ισοπεδωτικά»,
απαντά σε σχετική ερώτηση ο κ. Μπέρτσος, τονίζοντας ότι «δεν μπορούμε να
βγάλουμε συμπεράσματα για τη μελλοντική κίνηση του ελληνικού Χρηματιστηρίου
παρακολουθώντας το παρελθόν άλλων αγορών. Σημαντικό ρόλο παίζει το τι έχει
γίνει μέχρι τη συγκεκριμένη στιγμή της υποβολής της αίτησης για την ένταξη.
Εάν, για παράδειγμα, αυξηθούν μέχρι τότε οι τιμές των μετοχών πολύ, μπορεί να
δικαιολογείται διόρθωση».

Ποιος είναι ο Νίκος Μπέρτσος

Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1951. Σπούδασε στο Οικονομικό Τμήμα του Πανεπιστημίου
Αθηνών και έκανε μεταπτυχιακές σπουδές (Μ.Α.) στο Πανεπιστήμιο του Essex της
Αγγλίας, με εξειδίκευση σε νομισματικά και δημοσιονομικά θέματα.

Τον Φεβρουάριο του 1994 διετέλεσε Α’ αντιπρόεδρος της Επιτροπής
Κεφαλαιαγοράς και υποδιοικητής της Εθνικής Κτηματικής Τράπεζας της Ελλάδας.

Από τον Σεπτέμβριο του 1998 ανέλαβε πρόεδρος της Διεθνικής ΑΕΔΑΚ, πρόεδρος
των Αμοιβαίων Κεφαλαίων της Εθνικής Τράπεζας, διευθύνων σύμβουλος της Εθνικής
Εταιρείας Επενδύσεων Χαρτοφυλακίου Α.Ε. (ΕΘΝΕΧ Α.Ε.) και μέλος του Διοικητικού
Συμβουλίου της Εθνικής Ανωνύμου Εταιρείας Διοικήσεως & Οργανώσεως (ΕΘΝΟΚΑΡΤΑ).