Με τα μάτια στραμμένα στην Αθήνα

Πόσο Ευρωπαίος αισθάνεστε, όταν η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει απαγορεύσει το
κοκορέτσι; Η κάμερα δείχνει έναν εστιάτορα στο μεγάλο παζάρι της
Κωνσταντινούπολης περιτριγυρισμένο από σούβλες με κοκορέτσι.

Βασικός πρωταγωνιστής της ευρωπαϊκής προσπάθειας της Τουρκίας είναι ο υπουργός Εξωτερικών Ισμαήλ Τζεμ

Με το ρεπορτάζ αυτό ξεκίνησε η τηλεόραση NTV την κάλυψη του γεγονότος που
απασχολεί εδώ και μέρες ως πρώτο και κύριο θέμα τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης,
τη διάσκεψη του Ελσίνκι. Τα δύο κυριότερα ειδησεογραφικά τηλεοπτικά κανάλια
της Τουρκίας, το NTV και το CNN-Turk, προβάλλουν συνεχώς ρεπορτάζ για τη
διάσκεψη. Πρωταγωνιστής στα περισσότερα ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Ισμαήλ
Τζεμ, που κουβαλάει στους ώμους του την προσπάθεια αποδοχής της χώρας του ως
υποψήφιας προς ένταξη από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ο Ισμαήλ Τζεμ εμφανίζεται επίσης ως ο κυματοθραύστης των κατηγοριών που
εξαπολύονται εναντίον της σκληρής ελληνικής στάσης. «Αυτό που ενδεχομένως θα
συμβεί, δεν θα πρέπει να δημιουργήσει μείζον πρόβλημα στις σχέσεις Ελλάδας –
Τουρκίας», δήλωσε απαντώντας στις επίμονες ερωτήσεις των δημοσιογράφων ο
Τούρκος υπουργός Εξωτερικών. Αποφεύγει όμως να σχολιάσει τις πρόσφατες σκληρές
δηλώσεις Ντεμιρέλ. Στην Τουρκία, οι Ντεμιρέλ και Τζεμ θεωρούνται οι
πρωταγωνιστές της ευρωπαϊκής προσπάθειας της Τουρκίας. Και αυτό επειδή λόγω
της ασθένειάς του (πάσχει από πάρκινσον) ο πρωθυπουργός Μπουλέντ Ετζεβίτ έχει
περάσει σε δεύτερη μοίρα, όπως υποστηρίζουν δημοσιογραφικοί κύκλοι στην Κωνσταντινούπολη.

Κέρδος

Η άποψη της τουρκικής ιντελιγκέντσιας είναι πως η Ευρώπη πρέπει να σταματήσει
να είναι αποκλειστικά ένα κλειστό χριστιανικό κλαμπ. Και η επέκταση της
Ευρωπαϊκής Ένωσης προς Ανατολάς θα σημάνει κέρδος από στρατηγική άποψη. Για το
λόγο αυτό, η Ε.Ε. είχε προκαλέσει μεγάλη δυσαρέσκεια στους Τούρκους όταν το
Λουξεμβούργο είχε αφήσει την Τουρκία εκτός των θυρών.

Η τουρκική άποψη για την εισδοχή στην Ένωση συνοψίζεται στη φράση: «Γνωρίζουμε
ότι έχουμε προβλήματα, ότι δεν έχουμε δημοκρατία. Διατηρώντας μας όμως εκτός,
ενισχύετε τις θέσεις των φασιστών και των αντιευρωπαϊστών, στους οποίους
περιλαμβάνονται και πολλοί από τους Τούρκους αξιωματικούς, που επιθυμούν τη
συνέχιση του ελέγχου των πολιτικών δομών.

Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Ισμαήλ Τζεμ δήλωσε χτες το πρωί στο NTV πως η
Τουρκία δεν έχει τίποτε άλλο να κάνει παρά να περιμένει. «Έχουμε δεσμευτεί
γραπτώς. Αποδεχτήκαμε την ατζέντα 2000. Αυτό διαβεβαίωσα όλους τους υπουργούς
που έχω συναντήσει. Θα πρέπει να αποδεχτούμε με γενναιοδωρία τις αποφάσεις της
Ελλάδας. Γνωρίζουμε πως θα είναι δύσκολη η απόφαση που θα ληφθεί. Αλλά όρους
που να διαφοροποιούν την τουρκική υποψηφιότητα από τα άλλα προς ένταξη κράτη
δεν αποδεχόμαστε».

Ποια είναι η άποψη των άλλων τουρκικών κομμάτων στην αίτηση να αναγνωριστεί
από την Ευρώπη η Τουρκία ως υποψήφια προς ένταξη χώρα στην Ε.Ε.;

Η Τανσού Τσιλέρ δηλώνει: «Εμείς είχαμε βάλει την Τουρκία σε καλό δρόμο με την
τελωνειακή ένωση. Προσέξτε το Κυπριακό».

Ο Μεσούτ Γιλμάζ συμφωνεί απόλυτα με την κυβερνητική γραμμή, μια και συμμετέχει
στον κυβερνητικό συνασπισμό. Ο ακροδεξιός Μπαχτσελί, που επίσης συμμετέχει,
δεν έχει περιθώρια να ελιχθεί τώρα που έχασε τη μάχη της μαντίλας. Ούτε θέλει
να τα βάλει και με τους ευρωπαϊστές. Η μόνη επιμονή του πλέον βρίσκεται στο
θέμα της εκτέλεσης του Οτζαλάν. «Θα τον κρεμάσουμε οπωσδήποτε», έχει
διακηρύξει. Οι ισλαμιστές του Κουτάν βλέπουν την Ευρώπη ως σύμμαχό τους,
ιδιαίτερα μετά την απόφαση που καταδικάζει την απαγόρευση της δράσης του
προηγούμενου ισλαμικού Κόμματος Ρεφάχ από την τουρκική Δικαιοσύνη.

Όσο για τα προβλήματα με την Ελλάδα (τα οποία και η αντίπερα πλευρά
αναγνωρίζει πως είναι πολλά), η πρόταση είναι πως θα επιλυθούν πιο εύκολα σε
ευρωπαϊκό επίπεδο.

Η «Χουριέτ»

Ο τίτλος της χτεσινής «Χουριέτ» ήταν: «Η Ελλάδα πιο κοντά στο ΝΑΙ».

Με συγκρατημένη αισιοδοξία αντιμετωπίζει ο χτεσινός τουρκικός Τύπος τη
συνάντηση κορυφής στο Ελσίνκι. Πολιτικοί σχολιαστές επισημαίνουν ότι «οι
δυσκολίες θα αρχίσουν μετά τις 11 Δεκεμβρίου». «Αλλά, το Ελσίνκι θα δώσει
κουράγιο και ελπίδα στον τουρκικό λαό», γράφει η «Σαχμπάχ».

«Το πρόβλημά μας δεν είναι με το Ελσίνκι, αλλά με την Άγκυρα», υποστηρίζει ο
αρθρογράφος Γκουνγκόρ Μενγκί που επικρίνει τις τουρκικές κυβερνήσεις για την
ακινησία που έδειξαν στην αντιμετώπιση των ευρωπαϊκών προκλήσεων. «Η
(τουρκική) κοινωνική συνείδηση ανακάλυψε τον υπουργό Εξωτερικών Ισμαήλ Τζεμ,
και στο εξής θα βρει περισσότερες ευκαιρίες να εκλέγει σύγχρονους και
αποτελεσματικούς ηγέτες», γράφει ο αρθρογράφος.

Η «κοινωνική βούληση» για την προσχώρηση της Τουρκίας στην Ε.Ε. υπήρχε
ανέκαθεν», υποστηρίζει η εφημερίδα «Χουριέτ» και σημειώνει ότι αυτό που άλλαξε
τώρα είναι η «πολιτική βούληση», που χαρακτηρίζεται πλέον από μια πολύ πιο
σοβαρή προσέγγιση των αρχών της Ε.Ε. Η σημερινή κυβέρνηση δεν αντιμετωπίζει
την ένταξη στην Ε.Ε. «ως διαφημιστικό προεκλογικό υλικό», γράφει η εφημερίδα
υπενθυμίζοντας έτσι έμμεσα την πολιτική της κυβέρνησης Τανσού Τσιλέρ και την
ολοκλήρωση της τελωνειακής ένωσης τον Δεκέμβριο του 1995.

«Η θετική στάση της ελληνικής κυβέρνησης στην υποψηφιότητα της Τουρκίας θα
είναι ένα βήμα ιστορικής σημασίας για να ξεπερασθούν τα αμοιβαία προβλήματα
και για την καλλιέργεια ειλικρινούς συνεργασίας και φιλίας», δήλωσε ο πρόεδρος
της συντονιστικής επιτροπής των μη κυβερνητικών οργανώσεων που συμμετέχουν
στις επιχειρήσεις ανακούφισης των σεισμοπαθών της Τουρκίας.

«Ελπίζουμε ότι η Ελλάδα θα κάνει μία πραγματικά ιστορική χειρονομία, στη
συγκυρία αυτή που η υποψηφιότητα της Τουρκίας στην Ε.Ε. εξαρτάται από την
ελληνική κυβέρνηση», αναφέρει σε ανακοίνωσή του ο Γιουκσέλ Σεκέλ.

«Οι αλλαγές που σημειώθηκαν με αφορμή τους σεισμούς μάς έδωσαν ελπίδες για το
μέλλον», τονίζει και προσθέτει: «Πιστεύουμε ειλικρινά ότι η ελπίδα μας δεν θα
εξαντληθεί μέσα σε στερεότυπες προκαταλήψεις και στους βραχυπρόθεσμους
πολιτικούς υπολογισμούς».

Ο Ορχάν Παμούκ

«Η ύφεση που δημιουργήθηκε στις ελληνοτουρκικές σχέσεις μετά τους σεισμούς
είναι για όλους μας ένα θαύμα και μία ευκαιρία», τονίζει ο πιο γνωστός
σύγχρονος Τούρκος συγγραφέας Ορχάν Παμούκ, για να συμπληρώσει: «Απευθύνω
έκκληση στους οπαδούς της φιλίας και της ειρήνης στην Ελλάδα να μη δώσουν
ευκαιρία στους οπαδούς της εχθρότητας και της σύγκρουσης στην Τουρκία. Αν δεν
αναγνωρισθεί η Τουρκία ως υποψήφια, λόγω του βέτο της Ελλάδας, θα είναι πρώτα
απ’ όλα βεβαίως κακό για την Τουρκία. Θα μας λυπήσει και θα μείνει στη μνήμη
μας για μεγάλο διάστημα ως ένας λεκές στις σχέσεις μας», υποστηρίζει ο Ορχάν
Παμούκ, τα έργα του οποίου έχουν μεταφρασθεί στις περισσότερες γλώσσες του
κόσμου και στα ελληνικά. Καταλήγει πάντως, ότι «διατηρεί μεγάλο σεβασμό για τα
αισθήματα του ελληνικού λαού, με ή χωρίς το βέτο».