Διαρθρωτικές αλλαγές και σφιχτή οικονομική πολιτική και μετά το 2000

Την πρόθεσή του για εφαρμογή σφιχτής δημοσιονομικής πολιτικής και τολμηρών
διαρθρωτικών αλλαγών θα εκφράσει ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας κ. Γιάννος
Παπαντωνίου στο Συμβούλιο Υπουργών Οικονομίας της 29ης Νοεμβρίου, προκειμένου
να πείσει τους ομολόγους του ότι η Ελλάδα όχι μόνο θα ικανοποιήσει τα κριτήρια
σύγκλισης, αλλά και θα μπορέσει να διατηρήσει τις καλές επιδόσεις της και μετά
την ένταξη στην ΟΝΕ.

Στο Συμβούλιο της 29ης Νοεμβρίου θα ξεκινήσει η επίσημη διαδικασία για την
ένταξη της Ελλάδας στην ΟΝΕ, αφού τότε θα συζητηθεί και θα εγκριθεί η πρόταση
της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να εξαιρεθεί η Ελλάδα από τις χώρες με καθεστώς
υπερβολικού ελλείμματος. Με άλλα λόγια το ECOFIN θα δεχθεί ότι η Ελλάδα
ικανοποιεί ήδη τα δύο πρώτα κριτήρια για την ένταξη στην ΟΝΕ, αυτά του
δημοσιονομικού ελλείμματος και του δημοσίου χρέους.

Με αφορμή αυτό το γεγονός θα γίνει ασφαλώς μια γενικότερη συζήτηση για την
ελληνική υποψηφιότητα και θα δοθεί η ευκαιρία στους ομολόγους του κ.
Παπαντωνίου να θέσουν το θέμα που απασχολεί τους πάντες, είτε το ομολογούν
είτε όχι. Κατά πόσο δηλαδή η Ελλάδα είναι σε θέση, όχι απλώς να ικανοποιήσει
τα κριτήρια ένταξης αλλά και να συμπεριφερθεί ως χώρα της ευρωζώνης στη
συνέχεια, διατηρώντας τις καλές της επιδόσεις, ιδίως στο θέμα του πληθωρισμού.

Πρόκειται για τη συζήτηση της λεγόμενης «διατηρησιμότητας», ενός νέου όρου που
μπήκε στη ζωή των οικονομικών επιτελών και θα μείνει εκεί για πολύ καιρό
ακόμη. Στην πραγματικότητα η ίδια η Συνθήκη του Μάαστριχτ ορίζει ότι δεν αρκεί
η ικανοποίηση των κριτηρίων για μια μεμονωμένη χρονική στιγμή, αλλά απαιτείται
η διαρκής ενάρετη δημοσιονομική συμπεριφορά. Μία επισήμανση στην οποία δεν
δόθηκε ιδιαίτερη σημασία όταν εγκαινιάσθηκε η ΟΝΕ, με τα 11 κράτη, αλλά
απέκτησε ενδιαφέρον και αναδείχθηκε η σημασία της με αφορμή την εκτροπή της
Ιταλίας από τα πρότυπα της ζώνης του ευρώ, με την αύξηση του δημοσιονομικού
της ελλείμματος.

Ο αρμόδιος επίτροπος κ. Π. Σόλμπες αρχικώς και στη συνέχεια ο πρόεδρος της
Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας κ. Β. Ντούιζενμπεργκ έχουν ήδη θέσει το θέμα
αυτό της διατηρησιμότητας για την Ελλάδα. Ο τελευταίος μάλιστα ήταν
παραστατικότατος όταν δήλωνε ότι για τις υποψήφιες χώρες της ΟΝΕ ισχύει ό,τι
και για τους αθλητές: ότι δηλαδή δεν αρκεί να φτάσουν στην κορυφή, αλλά πρέπει
και να μείνουν εκεί. Τώρα, στο ECOFIN της 29ης Νοεμβρίου, το θέμα θα επανέλθει
και ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας ετοιμάζει το οπλοστάσιό του για να απαντήσει
σε ενδεχόμενες αμφισβητήσεις.

Τα ερωτήματα είναι δικαιολογημένα, αν σκεφθεί κανείς όχι μόνο το παρελθόν των
οικονομικών επιδόσεων της Ελλάδας, αλλά και το γεγονός ότι το κριτήριο του
πληθωρισμού δεν έχει ακόμη ικανοποιηθεί και μόνον οριακά θα επιτευχθεί αυτό
στο τέλος Φεβρουαρίου του 2000. Στη συνέχεια, μάλιστα, καθώς θα μειώνονται τα
επιτόκια και θα διολισθαίνει η δραχμή για να προσεγγίσει την κεντρική της
ισοτιμία, θα ασκηθούν νέες πληθωριστικές πιέσεις.

Η απάντηση

Ο κ. Παπαντωνίου θα δώσει την πρώτη απάντηση στις ανησυχίες αυτές, λέγοντας
ότι πρόθεση της κυβέρνησης είναι να εφαρμόσει μία αυστηρή δημοσιονομική
πολιτική και να περιορίσει το έλλειμμα σε βαθμό που να αντισταθμίζει τους
κινδύνους λόγω της νομισματικής χαλάρωσης. Όμως, η απάντηση βασικά θα δοθεί με
το νέο πρόγραμμα σύγκλισης, το οποίο προγραμματίζεται να κατατεθεί στις 10
Δεκεμβρίου. Η απάντηση έχει ως εξής:

1Το πρωτογενές πλεόνασμα του προϋπολογισμού θα διατηρηθεί στο 7% του ΑΕΠ, το
υψηλότερο στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

2Το κατά Μάαστριχτ έλλειμμα θα περιορισθεί στο 1,2% του ΑΕΠ το 2000, επίδοση
που είναι η 5η καλύτερη στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

3Οι δαπάνες για τόκους είναι πολύ συντηρητικά υπολογισμένες. Στην
πραγματικότητα η εξοικονόμηση θα είναι μεγαλύτερη.

4Σε ό,τι αφορά τους μισθούς, εκτιμάται ότι η νέα συλλογική σύμβαση θα κινηθεί
σε μετριοπαθή πλαίσια αυξήσεων, αφού το εισόδημα των μισθωτών θα ενισχυθεί με
τις φορολογικές ελαφρύνσεις.

5Η κυβέρνηση είναι αποφασισμένη να εφαρμόσει ένα γενναίο πρόγραμμα
διαρθρωτικών παρεμβάσεων, το οποίο θα περιλαμβάνει αναμόρφωση του ασφαλιστικού
συστήματος και απελευθερώσεις στις αγορές ενέργειας και τηλεπικοινωνιών.

Σε ό,τι αφορά το θέμα της αλλαγής της κεντρικής ισοτιμίας της δραχμής, οι
πληροφορίες αναφέρουν ότι δεν πρόκειται να τεθεί στο προσεχές ECOFIN.
Πιθανότατα η σχετική συζήτηση θα ανοίξει όταν θα έρθει προς έγκριση στο ECOFIN
το νέο πρόγραμμα σύγκλισης, δηλαδή στις αρχές του επόμενου έτους.