Η καταδίκη της Μicrosoft

Πριν από περίπου μία εβδομάδα, την περασμένη Παρασκευή 5 Νοεμβρίου 1999, ένας
Αμερικανός δικαστής, ο Τόμας Πένφιλντ Τζάκσον, εξέδωσε μια απόφαση που
καταδίκαζε τη μονοπωλιακή πολιτική της Μάικροσοφτ. Η καταδίκη αυτή αποτελεί
μια σημαντική εξέλιξη στους δριμείς δικαστικούς αγώνες εναντίον τού τραστ της
Μάικροσοφτ, οι οποίοι εκδηλώθηκαν τα τελευταία χρόνια. Με την απόφαση του
δικαστή Τζάκσον, το δικαστήριο έκρινε παράνομη τη συσσώρευση δύναμης στα χέρια
της γιγαντιαίας αυτής επιχείρησης, που γίνεται εις βάρος των ανταγωνιστών της.
Επιπλέον, το δικαστήριο κατήγγειλε τις μεθοδεύσεις της Μάικροσοφτ στον
σχεδιασμό, την παραγωγή και τη διανομή του λειτουργικού της συστήματος, που
γινόταν έτσι ώστε να περιορίζεται ή και να αποκλείεται κατά το δυνατόν η χρήση
ανταγωνιστικών προγραμμάτων και λογισμικού. Ένα φανταχτερό παράδειγμα μιας
τέτοιας μεροληπτικής επιλογής είναι η προτίμηση του Internet Explorer αντί του
Netscape στα Windows της Μάικροσοφτ.

Αδιαφιλονίκητα η καταδίκη αυτή μπορεί να θεωρηθεί επιτυχία, αφ’ ενός της
σχετικά ανεξάρτητης δικαιοσύνης και αφ’ ετέρου του αντιμονοπωλιακού πολιτικού
αγώνα την εποχή της παγκοσμιοποίησης. Σίγουρα είναι μια απρόσμενη έκπληξη η
δικαστική αυτή πρωτοβουλία, όταν οι επιταγές της επιβαλλόμενης
παγκοσμιοποιημένης διεθνούς αγοράς πιέζουν τα εθνικά θεσμικά πολιτειακά όργανα
όχι μόνο προς την κατεύθυνση της ομογενοποίησής τους αλλά και στον συγχρονισμό
τους με την παγκοσμιοποιημένη οικονομική δυναμική. Μια οικονομική δυναμική που
στο πρόσωπο της Μάικροσοφτ καταδικάζεται τώρα από τη δικαιοσύνη σαν ιδιαίτερα
αμαρτωλή. Από την άλλη μεριά, τα συμφέροντα του πολίτη, ο οποίος είναι
αναγκασμένος να καταναλώνει τα προσφερόμενα προϊόντα της πληροφοριακής εποχής,
διαφυλάσσονται με την απόφαση αυτή, γιατί έτσι περιορίζεται η ασυδοσία των
διεθνών μονοπωλιακών τραστ. Βέβαια, όλα αυτά είναι από παλιά γνωστά και θα
μπορούσε να αναρωτηθεί κάποιος γιατί έπρεπε να βγει μια απόφαση από ένα
αμερικανικό δικαστήριο για να θυμηθούμε ότι ο καπιταλισμός της
παγκοσμιοποίησης και η πληροφοριακή εμπορευματοποίηση συνιστούν τις δυο
πλευρές του ίδιου νομίσματος.

Σίγουρα όμως τώρα ανοίγεται κάπως ο δρόμος για τον ελεύθερο ανταγωνισμό των
επιχειρήσεων της πληροφορικής, με την προσδοκία να ωφεληθεί ο απλός
καταναλωτής των προϊόντων τους. Το δικαστικό ράπισμα της Μάικροσοφτ είναι
βέβαιο πως θα επηρεάσει την αγορά του λογισμικού και αυτό με τη σειρά του τον
μηχανικό εξοπλισμό αλλά και το σύνολο σχεδόν των εφαρμογών των τεχνολογιών της
πληροφορίας και της επικοινωνίας. Από την τροπή που παίρνουν τα πράγματα,
τρεις φαίνονται να είναι οι κύριες κατηγορίες των κερδισμένων. Πρώτα από όλα
είναι οι ανταγωνιστές της Μάικροσοφτ, όσοι τουλάχιστον επιβίωσαν από την
καταβρόχθισή τους από το επιχειρηματικό αυτό μεγαθήριο. Μετά είναι μια σειρά
από προϊόντα που στηρίζονται στο παλιό καλό πνεύμα της «πληροφοριακής
κοινοκτημοσύνης» με πρώτο και καλύτερο παράδειγμα το λειτουργικό σύστημα
Linux. Τέλος, με τις εξελίξεις αυτές μπορούν να ωφεληθούν επιχειρηματικές
δραστηριότητες που εδρεύουν σε περιφερειακές χώρες, αν επιλέξουν να
αντισταθούν στις πιέσεις απορρόφησης από διάφορα παγκόσμια κέντρα και
κατορθώσουν να αξιοποιήσουν τις δικές τους δυνατότητες για έρευνα και
καινοτομία. Να μια πρόκληση για την Ελλάδα.

Ο Μωυσής Α. Μπουντουρίδης είναι αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πατρών.