ΑΦΙΕΡΩΜΑ Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ 20ος ΑΙΩΝΑΣ ΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ 1928

Το Σάββατο, 4 Αυγούστου 1928, ο Ελευθέριος Βενιζέλος γίνεται θριαμβευτικά
δεκτός από τον λαό των Ιωαννίνων. Δύο μόλις εβδομάδες εναπομένουν για τις
εκλογές και η προεκλογική κίνηση βρίσκεται στην κορύφωσή της.Την ευδαιμονία,
όμως, που προκαλούσαν οι εκδηλώσεις του ηπειρωτικού λαού στην «ακρόπολη του
Βενιζελισμού», ήρθε να ταράξει η συνταρακτική είδηση: ο πρώην υπουργός
Αλέξανδρος Μυλωνάς και ο πρώην βουλευτής Αλ. Μελάς, υποψήφιοι και οι δύο του
κόμματος του Γ. Καφαντάρη ­ του μόνου βενιζελογενούς παράγοντα, που αρνήθηκε
να συμπράξει με το Κόμμα των Φιλελευθέρων ­ αιχμαλωτίστηκαν από τη
ληστοσυμμορία των Κουμπαίων. Μεταφέρθηκαν σε απόκρημνη περιοχή στο Μιτσικέλι
και οι ληστές ζητούν 6 εκατομμύρια δραχμές, για να τους απελευθερώσουν.Η
είδηση προβάλλεται σε πρώτο πλάνο στον αθηναϊκό Τύπο και ο συντάκτης του
«Ελεύθερου Βήματος», Ελευθέριος Κοτσαρίδας, που συνοδεύει τον αρχηγό των
Φιλελευθέρων στην προεκλογική περιοδεία του, τηλεγραφεί στην εφημερίδα.

«Καταπληκτική είδησις εγνώσθη ενταύθα περί την 9ην εσπερινήν προκαλέσασα, ως
ήτο επόμενον, κολοσσιαίαν εντύπωσιν. Ούτω, κατά ληφθείσας πληροφορίας δέκα
χιλιόμετρα έξω της πόλεως των Ιωαννίνων και ακριβώς εις το χωρίον Ραψίστα οι
υποψήφιοι του προοδευτικού κόμματος κ.κ. Μυλωνάς, τέως υφυπουργός των
Οικονομικών και Αλ. Μελάς, τέως βουλευτής, ηχμαλωτίσθησαν υπό ληστών, ενώ
επεχείρουν προεκλογικήν περιοδείαν εις την περιφέρειαν ταύτην.

Αι λεπτομέρειαι της αιχμαλωσίας

Ληφθείσαι νεώτεραι απολύτως εξηκριβωμέναι πληροφορίαι αναφορικώς με την υπό
των ληστών αιχμαλωσίαν των κ.κ. Μυλωνά και Μελά αναφέρουν τα εξής:

Οι κ.κ. Μυλωνάς και Μελάς συνοδευόμενοι από τον κ. Χασιώτην, πρώην βουλευτήν
και ήδη υποψήφιον του Καφανταρικού συνδυασμού Αθηνών και τον κ. Μαρκόπουλον,
ιδιαίτερον γραμματέα του κ. Μελά, ανεχώρησαν σήμερον την εβδόμην πρωινήν εξ
Ιωαννίνων δι’ αυτοκινήτου, ίνα μεταβούν εις το χωρίον Πρωτοπαπά.

Ο Βενιζέλος, και εξ αφορμής της αιχμαλωσίας των Μυλωνά και Μελά, δεσμεύθηκε ρητά στο εκλογικό σώμα, να εξοντώσει τη ληστεία. Μία μάστιγα που στοίχισε ακόμα και εθνικές ταπεινώσεις στη χώρα. Εντός ελαχίστου χρόνου από τις εκλογές του 1928 η ληστεία εξοντώθηκε. Όλοι οι «διάσημοι» λήσταρχοι, Ρετζαίοι, Κουμπαίοι, Μπαμπάνης, Τζατζάς, Λαμπροστάθης κ.α. ή συνελήφθησαν ή εξοντώθηκαν

Διά του αυτοκινήτου έφθασαν εις θέσιν Πετσάλη, εκείθεν δε εξηκολούθησαν
έφιπποι φθάσαντες τελικώς εις το χωρίον Πρωτοπαπά. Εκεί εις την πλατείαν
παρέμειναν επί μίαν περίπου ώραν συνομιλούντες με τους χωρικούς, μεθ’ ο
ανεχώρησαν συνοδευόμενοι μέχρι τινός υπό ομάδος εντοπίων. Φθάσαντες πάλιν εις
την αμαξιτήν οδόν παρέλαβον το αυτοκίνητόν των και εξεκίνησαν ίνα επανέλθουν
εις Ιωάννινα. Εις ολίγην απόστασιν απ’ αυτών και ακριβώς εις το 13ον
χιλιόμετρον επί της γεφύρας Περίβλεπτη δύο άγνωστοι κεκρυμμένοι εις τας δύο
γωνίας της γεφύρας ενδεδυμένοι δε με χακί εσταμάτησαν, έχοντες προτεταμένα τα
όπλα, το αυτοκίνητον και διέταξαν τους επιβαίνοντες αυτού να καταβούν
υψώνοντες τας χείρας.

Οι επιβάται πράγματι άνευ ουδεμιάς αντιστάσεως υπήκουσαν και κατήλθον του
αυτοκινήτου. Μετά ταύτα, οι λησταί διέταξαν και τον σωφέρ να τους ακολουθήση,
αφού προηγουμένως οδηγήση το αυτοκίνητον παράμερα έξω της οδού. Εκ της γεφύρας
οι αιχμάλωτοι ωδηγήθηκαν εις μίαν χαράδραν, όπου ευρίσκοντο άλλοι πέντε λησταί
κρυπτόμενοι εκεί πίσω και έχοντες επίσης προτεταμένα τα όπλα. Εκ των επτά εν
συνόλω ληστών οι τρεις παρέλαβον τους αιχμαλώτους, οι δε τέσσαρες άλλοι
έμειναν ως οπισθοφυλακή εις απόστασιν 400 περίπου μέτρων από της πρώτης
ομάδος. Οι αιχμάλωτοι εβάδισαν επί μίαν περίπου ώραν φθάσαντες εις τοποθεσίαν
τινά επί του όρους Μιτσικέλι.

Ζητούν 5-10 εκατομμύρια

Εκεί εκλήθη υπό των ληστών ο κ. Μελάς, από τον οποίον εζήτησαν ως λύτρα πέντε
εκατομμύρια δραχμών με την απειλήν ότι θα αυξηθή η αξίωσις εις δέκα
εκατομμύρια εις περίπτωσιν καθ’ ην ήθελεν αναφερθή εις τας αρχάς. Οι κ.κ.
Χασιώτης και Μαρκόπουλος ανέλαβον να ειδοποιήσουν τους συγγενείς των κ.κ. Μελά
και Μυλωνά, προς τούτο δε αφέθησαν ελεύθεροι και ήλθον εις Ιωάννινα, όπου και
ανεκοίνωσαν τα της ληστείας. Αργά την νύκτα είδον τον κ. Χασιώτην, παρά του
οποίου εζήτησαν και άλλας λεπτομερείας της αιχμαλωσίας. Ο κ. Χασιώτης, αφού
επιβεβαίωσεν απολύτως τας ανωτέρω λεπτομερείας, μου προσέθεσε τα εξής:

­ Όταν εφθάσαμεν εις την απόκρυφον τοποθεσίαν εις την οποίαν ωδηγήθημεν υπό
των ληστών, οι αρχηγοί της συμμορίας, δύο ξανθοί ηλικίας 20-22 ετών, παρέλαβον
ιδιαιτέρως τον κ. Μελάν, με τον οποίον ωμίλησαν επί τινα χρόνον.

«Οι αιχμαλωτισθέντες υπό των ληστών εις την Ήπειρον κ. κ. Ι. Μυλωνάς τέως υπουργός και Αλ. Μελάς τέως βουλευτής»

Επιστρέψας ούτος εις ημάς, μας είπεν, ότι του ζητούν πέντε εκατομμύρια,
διεμαρτύρετο δε ζωηρώς λέγων ότι του είνε αδύνατον να τα εξοικονομήση εις τα
Ιωάννινα και μάλιστα προχείρως. Τότε επενέβην εγώ και είπον εις τους ληστάς να
ζητήσουν ολιγώτερα, υπομνήσας εις αυτούς, ότι εις Ιωάννινα ευρίσκεται ο κ.
Βενιζέλος, αποφασισμένος με κάθε τρόπον ν’ αποκαταστήση την τάξιν και να
συλλάβη τους ληστάς, αδιαφορών εν ανάγκη διά την ζωήν των ομήρων.

Εις τας παρατηρήσεις μου αυτάς οι λησταί έμειναν εντελώς αδιάφοροι
επαναλαβόντες με επιμονήν ότι ζητούν πέντε εκατομμύρια, τα οποία θα αυξηθούν
εις δέκα, εάν ειδοποιηθούν αι αρχαί.

Επιπροσθέτως, οι λησταί ηπείλησαν ότι θα φονεύσουν χωρίς κανένα δισταγμόν τους
ομήρους των, εάν αντιληφθούν έστω και εξ αποστάσεως ότι τους παρακολουθεί
απόσπασμα. Κατόπιν προχείρου συνεννοήσεως ανέλαβα εγώ με τον κ. Μαρκόπουλον να
μεταφέρωμεν τας σχετικάς επιστολάς των κ.κ. Μυλωνά και Μελά προς τους
συγγενείς των. Ούτω δε ημείς και ο σωφέρ αφέθημεν ελεύθεροι. Μόλις εφθάσαμεν
εις Ιωάννινα έστειλα εις τον κ. Καλεύραν επιστολήν, την οποίαν ούτος έλαβε εις
την θέσιν Πλατάνια, ερχόμενος με τον κ. Βενιζέλον εκ Πρεβέζης.

Ο κ. Καλεύρας κατάπληκτος προ του αγγέλματος ανεκοίνωσεν αμέσως τούτο εις τον
κ. Βενιζέλον. Η κρατούσα εντύπωσις εις τους αρμοδίους κύκλους είνε ότι η
ληστεία διεπράχθη υπό των ληστών Κουμπή. Ο κ. Βενιζέλος εξαιρετικά δύσθυμος
καθ’ όλην την εσπέραν συνωμίλησε με τας πολιτικάς και στρατιωτικάς αρχάς επί
της αιχμαλωσίας.

Ανακοινώσεις του κ. Βενιζέλου

Την νύκτα παρετέθη μέγα γεύμα προς τον κ. Βενιζέλον. Ο κ. Μπότσαρης
προσεφώνησε καταλλήλως, απήντησε δε ο κ. Βενιζέλος υποσχεθείς ταχείαν μέριμναν
δι’ οδοποιίαν και αποξήρανσιν των ελών της Ηπείρου. Ακολούθως, ο κ. Βενιζέλος
είπε τα εξής επί τη αγγελθείση αιχμαλωσία των κ.κ. Μυλωνά και Μελά.

“Κατά την αρχήν του γεύματος πέπλος μελαγχολίας εκάλυψε πάντας ημάς διά την
γνωσθείσαν αιχμαλωσίαν δύο υποψηφίων βουλευτών. Τούτο αποτελεί στίγμα.
Βεβαίως, το έγκλημα αυτό με θίγει ως κυβερνήτην υπεύθυνον διά την κανονικήν
λειτουργίαν των υπηρεσιών της χώρας. Δεν με θίγει, όμως, νομίζω ως αρχηγόν
κόμματος, διότι το Κόμμα των Φιλελευθέρων έχει εις την αρχήν μόλις τέσσαρας
εβδομάδας και δεν ηδύνατο να επανορθώση τα σφάλματα τα οποία εγένοντο επί των
προκατόχων του.

Πολύ πριν γίνη το σημερινόν έγκλημα, είχα ήδη λάβη μέτρα διά την δημοσίαν
ασφάλειαν της Ηπείρου. Και εν πρώτοις διώρισα γενικόν διοικητήν εις την
Ήπειρον, η οποία είχεν εγκαταληφθή χωρίς διοικητήν επ’ αρκετούς μήνας. Επίσης,
η κυβέρνησίς μου ανέθεσεν εις τον αρχηγόν της Χωροφυλακής την λήψιν των
καταλλήλων μέτρων διά την δημοσίαν ασφάλειαν της Ηπείρου και προέβην εις την
δήλωσιν ότι δεν θα φεισθώ ουδεμιάς δαπάνης διά την εξασφάλισιν της τάξεως εν αυτή.

Εγώ, λοιπόν, πολύ πριν συμβή η ληστεία, είχα λάβει όλα τα προσήκοντα μέτρα.
Και τώρα δηλώ με τον πλέον κατηγορηματικόν τρόπον ότι εντός της απαραιτήτου
πιστώσεως χρόνου την οποίαν ζητώ, θα επιφέρω ριζικήν θεραπείαν εις την
κατάστασιν της δημοσίας ασφαλείας εν Ηπείρω. Και αν δεν το επιτύχω, θα θεωρήσω
το πρόγραμμά μου αποτυχόν, έστω και αν επιτύχω εις όλα τα άλλα σημεία αυτού
και θα υποστώ τας συνεπείας της αποτυχίας μου αυτής, δηλαδή θα παραιτηθώ”».