ΠΡΟΣΩΠΑ Το «Τσερνόμπιλ της επιστήμης»

Ένας από τους διασημότερους Γερμανούς καρκινολόγους, ο Φρίντχελμ Χέρμαν,
αποδείχθηκε απατεώνας· και γερμανικές εφημερίδες μιλούν για το «Τσερνόμπιλ της επιστήμης».

Φρίντχελμ Χέρμαν. Η απάτη του διασημότερου Γερμανού καρκινολόγου κράτησε 15 ολόκληρα χρόνια

Ο Φρίντχελμ Χέρμαν είχε τουλάχιστον 550 δημοσιεύσεις στις εγκυρότερες
επιστημονικές επιθεωρήσεις. Ήταν καθηγητής στα Πανεπιστήμια του Μάιντς, του
Φράιμπουργκ, της Ουλμ και στο περίφημο κέντρο μοριακής ιατρικής Μαξ-Ντελμπρύκ
του Βερολίνου. Είχε τιμηθεί από πολλούς επιστημονικούς φορείς και συχνά
ζητούσαν τις συμβουλές του για την κατανομή των χρημάτων που διετίθεντο στην
έρευνα για τον καρκίνο. Σήμερα ο σταρ αυτός της επιστήμης βρίσκεται στο
εδώλιο: μια επιτροπή «επιστημονικών ντετέκτιβ», έργο των οποίων είναι να
ανακαλύπτουν απάτες στα εργαστήρια, τον παρουσιάζει στην έκθεσή της ως έναν
αδιόρθωτο απατεώνα, πιθανώς τον μεγαλύτερο στην Ευρώπη.

Ένα μέλος της ερευνητικής ομάδας του Χέρμαν, στην Ουλμ, παρατήρησε για πρώτη
φορά το 1997 πως ο διευθυντής του δημοσίευε στην «Επιθεώρηση Πειραματικής
Ιατρικής» αποτελέσματα πειραμάτων που ουδέποτε είχαν πραγματοποιηθεί. Παρά τις
απειλές του Χέρμαν, ενημέρωσε για το γεγονός άλλους καθηγητές και λίγο
αργότερα μια καθηγήτρια και συνεργάτιδα του Χέρμαν ομολόγησε ότι συμμετέσχε
στην απάτη. Ερευνητές εντόπισαν άλλες σαράντα «ύποπτες» δημοσιεύσεις και
συνέστησαν να εξετασθεί «το σύνολο του έργου του Φρίντχελμ Χέρμαν». Τον
Απρίλιο του 1998, στο Πανεπιστήμιο του Βύρτζμπουργκ, συστάθηκε μια «δύναμη
κρούσης» επιστημονικών ντετέκτιβ ειδικά για την «περίπτωση Χέρμαν».

Οι απάτες του καθηγητή τεκμηριώθηκαν από τους ντετέκτιβ (όλοι τους διδάκτορες
Βιολογίας), οι οποίοι εντόπισαν άρθρα που αναφέρονταν στον κατάλογο των
δημοσιεύσεών του, αλλά ουδέποτε είχαν δημοσιευθεί αποτελέσματα πειραμάτων που
ουδέποτε είχαν πραγματοποιηθεί, ένα γράφημα που είχε χρησιμοποιηθεί τρεις
φορές στο ίδιο άρθρο για να «αποδείξει» τα αποτελέσματα τριών διαφορετικών
πειραμάτων. Συνολικά εντοπίσθηκαν περισσότερες από 80 δημοσιεύσεις-απάτες, οι
παλαιότερες από τις οποίες χρονολογούνται από τα μέσα της δεκαετίας του ’80.

«Δεν μένουν και πολλά πράγματα από το έργο του καθηγητή Χέρμαν», δήλωσε ένας
από τους ντετέκτιβ. «Ήταν ένας τοξικομανής της απάτης». Μιας απάτης που
κράτησε 15 ολόκληρα χρόνια, παρά τις «ασφαλιστικές δικλίδες» που έχει θεσπίσει
η γερμανική επιστημονική κοινότητα ακριβώς για τέτοιες περιπτώσεις. Μάλιστα,
πολλές από τις δημοσιεύσεις-απάτες του Χέρμαν συνυπέγραφαν και άλλοι, όπως ο
διεθνής σταρ της γονιδιακής θεραπείας Ρόλαντ Μέρτελσμαν. Αυτός ο τελευταίος
ομολόγησε μάλιστα ότι… δεν καταλάβαινε και τόσο καλά το περιεχόμενο των
άρθρων που είχε συνυπογράψει ώστε να μπορεί να τα ελέγξει.