ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Λυσσασμένα σκυλιά

Ο Γιέλτσιν αποκαλεί τους Τσετσένους «λυσσασμένα σκυλιά» και ο πρωθυπουργός
Πούτιν υπόσχεται να τους πυροβολεί ακόμη και μέσα στις τουαλέτες. Χαίρε
υπερήφανη Ρωσία, της ορθοδοξίας και της ευαισθησίας!

«Να ‘μαστε, χαμένοι στο Γκρόζνι…» «Και δεν υπάρχει κανείς να ρωτήσουμε τον δρόμο» (από τη «Λιμπερασιόν»)

«Έπειτα από εντολές του Νικολάου, εκείνο τον Ιανουάριο του 1852 οργανώθηκε
επίθεση κατά της Τσετσενίας (…) Οι στρατιώτες, καταδιώκοντας τους Κοζάκους,
εισέβαλαν στο χωριό. Οι κάτοικοι είχαν γίνει άφαντοι. Οι στρατιώτες είχαν
εντολή να κάψουν τα σπαρτά, τα χόρτα, ακόμα και τις πέτρες. Σε ολόκληρη την
περιοχή είχε απλωθεί ένας υπόξινος καπνός εν μέσω του οποίου δρούσαν οι
στρατιώτες, αρπάζοντας ό,τι έβρισκαν στις καλύβες και σκοτώνοντας τις κότες
που οι αξιωματούχοι δεν μπορούσαν να πάρουν μαζί τους. Οι τελευταίοι,
καθισμένοι στη μέση του καπνού, βάλθηκαν να τρώνε και να πίνουν. Ο επιλοχίας
πρόσφερε κηρήθρες. Όσο για τους Τσετσένους, είχαν εξαφανιστεί».

Από την εποχή που ο Λέων Τολστόι έγραψε τα παραπάνω λόγια στον «Χατζη-Μουράτ»,
έχει περάσει σχεδόν ένας αιώνας. Αλλά οι Τσετσένοι, αυτό το έθνος που
αποδεκατίστηκε από τους τσάρους και εκτοπίστηκε από τον Στάλιν το 1944, αυτός
ο λαός όπου «το πνεύμα της υποταγής δεν κυριάρχησε ποτέ» όπως έγραφε ο
Σολζενίτσιν, εξακολουθούν να καταδιώκουν τους Ρώσους. Οι τελευταίοι,
μαθαίνοντας από τις μεθόδους του ΝΑΤΟ, έχουν εκσυγχρονιστεί. Αντί να μπαίνουν
στα χωριά και να κυνηγούν τις κότες, σαρώνουν τα πάντα βομβαρδίζοντας από
απόσταση ασφαλείας. Η απήχηση των ακροτήτων τους, όπως η σφαγή την περασμένη
εβδομάδα δεκάδων παιδιών που έπαιζαν αμέριμνα στο χωριό Νόβι-Σαρόι, δεν τους
ανησυχεί: οι δυτικές πρωτεύουσες δεν πολυασχολούνται, οι ανθρωπιστικές
οργανώσεις έχουν αποχωρήσει και τους αιώνιους διαφωνούντες (όπως ο Σεργκέι
Κοβάλεφ) δεν τους ακούει κανείς. Το μόνο πρόβλημα της Ρωσίας είναι ότι σε λίγο
δεν θα έχει τι να καταστρέψει.

Στα τρία χρόνια του προηγούμενου πολέμου, το 1994-96, καταστράφηκαν οι
κινηματογράφοι, το Μέγαρο Σαλιάπιν (όπου γίνονταν συναυλίες και μπαλέτα), η
Εθνική Βιβλιοθήκη του Γκρόζνι (τα 2,6 εκατομμύρια βιβλία της παραδόθηκαν στη
στάχτη), το κτίριο των εθνικών αρχείων, το κέντρο Εθνολογίας, το Ινστιτούτο
Πετρελαίου, το ξενοδοχείο Grand Paris που είχε κτιστεί πριν από την Επανάσταση
και τα τελευταία χρόνια στέγαζε το υπουργείο Πολιτισμού. Τα ρωσικά στρατεύματα
πολιορκούν και βομβαρδίζουν μια πόλη-φάντασμα. Που, παρά ταύτα, εξακολουθεί να αντιστέκεται.

Και η σημαντικότερη αντίσταση είναι εκείνη της κουλτούρας. Πρώην ηθοποιός, η
Ζουλεϊχάν Μπαγκάλοβα έζησε στη διάρκεια του προηγούμενου πολέμου πολλές
τραγωδίες, γνώρισε πολύ πόνο, είδε πολλά απανθρακωμένα πτώματα. Κι ένοιωσε ότι
όλη η ζωή που είχε κάνει μέχρι τότε ήταν ένα ψέμα. Το 1996 ίδρυσε με όσους
φίλους της είχαν απομείνει το Κέντρο Ερευνών και Διάδοσης του Τσετσένικου
Πολιτισμού (LAM). Και προσπαθεί να δείξει ότι η Τσετσενία δεν είναι (μόνο) μια
χώρα ληστών και τρομοκρατών, όπως ισχυρίζεται η ρωσική κυβέρνηση, αλλά κι ένας
αρχαίος πολιτισμός. Πριν από λίγους μήνες, το LAM άρχισε να φωτογραφίζει τους
δώδεκα πύργους του 12ου αιώνα που μαρτυρούν την ύπαρξη αρχαίων πόλεων μέσα στα
βουνά. Μα άρχισαν οι βομβαρδισμοί και το έργο έμεινε ατελείωτο.