Ένα… τέρας στην κατσαρόλα

Καμιά φορά συμβαίνουν στη ζωή μας ορισμένα πράγματα πολύ περίεργα. Διάφορες
καταστάσεις που εάν τις βλέπαμε στον κινηματογράφο, θα λέγαμε ότι είναι
παρατραβηγμένες. Το Σάββατο το πρωί, γυρίζοντας από το σούπερ μάρκετ, βρήκα
τον άνδρα μου να αντιγράφει τους δίσκους τού βινυλίου στο καινούργιο του
παιχνίδι, έναν αντιγραφέα για CD. Εκείνη την ώρα αντέγραφε τους Beatles και
ασυναίσθητα άρχισα και εγώ να τραγουδάω αυτά τα καταπληκτικά τραγούδια με τα
οποία μεγαλώσαμε: «I’d like to be under the sea, in the octopus’ garden in the
shade…». Ο κήπος των χταποδιών, ένα τραγούδι επηρεασμένο από τη χρήση
ουσιών, τις οποίες οι μεγάλοι Beatles κατανάλωναν τότε που ήταν στις δόξες
τους. Ε, λοιπόν, εκείνη τη στιγμή ακριβώς, καθώς από τα ηχεία ακουγόταν ο
Χταποδόκηπος, το τηλέφωνο χτύπησε και έτρεξα να το προλάβω πριν από τον
τηλεφωνητή. Ήταν η καλή μου φίλη και συνάδελφος η Ελεάνα, η οποία μου είπε ότι
ένας γνωστός της τής έδωσε δύο τεράστια χταπόδια, τα οποία φυσικά η ίδια
αδυνατούσε να μαγειρέψει και αν ήθελα το ένα. «Είναι έξι κιλά και κάτι», μου
είπε. Εκείνη τη στιγμή, ενώ ο Χταποδόκηπος τελείωνε, για να αρχίσει το «Lucy
in the Sky with Diamonds», της είπα «φέρτο, θα το μαγειρέψουμε απόψε και θα
πιούμε κάνα κρασάκι».

Όταν ήλθε ύστερα από λίγο, βαστούσε μία σακούλα η οποία ήταν σαν να είχε μέσα
μια μπάλα του μπάσκετ, αλλά με δεκαπλάσιο βάρος. Το χταπόδι αυτό ήταν
κατεψυγμένο και είχε ψαρευτεί κάπου στα ανοικτά των ακτών της Βορειοδυτικής
Αφρικής. Δεν διέφερε σε τίποτε από τα δικά μας χταπόδια, αλλά αν το έβλεπε
αυτό ο ψαροντουφεκάς μέσα στη θάλασσα μάλλον θα την κοπανούσε από τον φόβο
του. Μιλάμε για θηρίο. Αυτό το πλάσμα δεν πρέπει να ήταν απλώς ένα μεγάλο
χταπόδι, αλλά μάλλον ένα μωρό γιγαντιαίο χταπόδι από εκείνα που περιγράφει ο
Ιούλιος Βερν ότι αντιμετώπισε ο πλοίαρχος Νέμο με τον «Ναυτίλο» του στα
ταξίδια του 20.000 λεύγες κάτω από τη θάλασσα. Να σκεφθείτε, οι μεγάλες του
βεντούζες είχαν διάμετρο γύρω στους 3-4 πόντους σαν τις βεντούζες, δηλαδή, που
κολλάμε στα τζάμια και στα πλακάκια. Φυσικά είχε και τα οκτώ πλοκάμια του,
γιατί ποιο άλλο ζωντανό θα τολμούσε να τα βάλει με αυτό το τέρας, στα σκοτεινά
βάθη τού Ατλαντικού.

Τι να το κάνω αυτό το κεφαλόποδο μαλάκιο; Έτσι μεγάλο που ήταν θα μπορούσα να
μαγειρέψω κάθε πλοκάμι με διαφορετικό τρόπο, ή τουλάχιστον ανά δύο. Το άφησα
να ξεπαγώσει και ανέβηκα κατ’ ευθείαν στο γραφείο μου για να ψάξω για καμιά
μυστήρια συνταγή. Ψάχνοντας στη βιβλιοθήκη κοίταξα στα γιαπωνέζικα βιβλία μου
για σούσι, μια που οι Ιάπωνες είναι οι μεγαλύτεροι χταποδοφάγοι του κόσμου,
χτυπώντας ασύλληπτα ρεκόρ με 75.000 τόνους τον χρόνο και κατά κανόνα το τρώνε
ωμό! Αν και πολλές φορές το κάνουν καπνιστό ή ακόμα και βραστό και διατηρημένο
στο ξίδι. Και οι Κορεάτες το τρώνε ωμό, μόνο που εκείνοι το «δαμάζουν» μέσα σε
μια τρομερά καυτερή σάλτσα, που ακόμα και εγώ αδυνατώ να ακουμπήσω. Αποφάσισα
να πάω προς κάτι πιο μεσογειακό, γιατί δύσκολα οι φίλοι μας θα δοκίμαζαν κάτι
τέτοιο. Πέρασα λίγο από τα ισπανικά και τα ιταλικά βιβλία, από τα
πορτογαλέζικα και τα βορειοαφρικάνικα. Σκεπτόμουν για κάποια τυνησιακή συνταγή
με κύμινο και κρεμμύδια ή για μια απλή ιταλική για μαγειρευτό χταπόδι, κομμένο
σε ροδέλες και καρυκευμένο με μαϊντανό.

Καλά όλα αυτά, αλλά σκέφθηκα για ποιο λόγο να υποστηρίξουμε τους ξένους, αφού
και εμείς έχουμε εξίσου καταπληκτικές συνταγές; Και έτσι μπήκα στα αρχεία του
κομπιούτερ μου και βρήκα τουλάχιστον 16 διαφορετικές τοπικές ελληνικές
συνταγές. Θυμήθηκα τα καταπληκτικά χταπόδια σχάρας που φάγαμε μια φορά στη
Νεάπολη της Πελοποννήσου, αλλά πού να ανάψω το μπάρμπεκιου, αφού δυστυχώς
έβρεχε. Τις περισσότερες και ίσως πιο νόστιμες συνταγές για χταπόδι τις
βρίσκουμε στα Επτάνησα. Το χταπόδι εκεί γίνεται και σούπα και πίτα. Στην
Ιθάκη, ένας εκλεκτός μεζές είναι για τηγανητό χταπόδι, σερβιρισμένο πάνω σε
ψημένο ψωμί, με λίγο μαϊντανό για γαρνιτούρα. Το κερκυραίικο μπουρδέτο,
συνήθως με διάφορα ψάρια, πάπρικα και κρεμμύδια, γίνεται και με χταπόδι, όπως
και ο καπαμάς, ο οποίος γίνεται στην Ιθάκη με χταπόδι, σέλινο, κρεμμύδια και τομάτα.

Η επτανησιακή σκορδαλιά με χταποδόζουμο είναι επίσης εξαιρετική. Αλλά ας μη
σταματάμε εκεί. Στα Δωδεκάνησα, και κυρίως στην Κάλυμνο, φτιάχνουν
χταποδοκεφτέδες. Κάτι άλλο που κάνουν εκεί, αφού ψηθεί στη σχάρα το τερατάκι
αυτό, είναι το ουζοχτάποδο ­ ψημένα πλοκάμια βουτηγμένα στο ούζο, δηλαδή. Στη
Μακεδονία, βρίσκουμε χταπόδι μαγειρεμένο με τα εκεί δεδομένα, με πράσα και
ρύζι ή με κυδώνια. Και στην άλλη άκρη της χώρας, στην Κρήτη, το χταπόδι
συνοδεύεται από πολλά και διάφορα λαχανικά, όπως τα σπαράγγια, οι οβριές και ο μάραθος.

Ανίκανη να αποφασίσω για κάτι συγκεκριμένο, κατέληξα σε μια υβριδική ιδέα,
μάλλον εμπνευσμένη από τη Μεγαλόνησο. Να λοιπόν μια συνταγή για χταποδάρα με
φινόκιο (αδύνατον να βρω μάραθο τώρα), πράσινες ελιές και πορτοκάλια και άλλη
μία για να χρησιμοποιήσετε και το ζουμί του.

Επειδή οι συγκυρίες, λοιπόν, δεν σταματάνε, καθώς κατέβαινα κάτω με τη συνταγή
τυπωμένη ανά χείρας, από το στέρεο ακουγόταν το «Ι Like My Orange Crush» των
R.Ε.Μ. Το θεώρησα σαν τον δεύτερο καλό οιωνό και όντως το βράδυ οκτώ άνθρωποι
γύρω από το τραπέζι μας φάγανε του σκασμού και περίσσεψε για τουλάχιστον οκτώ άτομα.

Χταπόδι με φινόκιο, πορτοκάλι και ελιές

(εμπνευσμένο από το χταπόδι με μάραθο της Κρήτης)

Για 4-6 άτομα

1 μεγάλο χταπόδι (2 1/2 – 3 κιλά), καθαρισμένο

1/4 της κούπας ελαιόλαδο

2 τεμάχια φινόκιο, καθαρισμένα και κομμένα σε λεπτές φέτες

2 μέτρια κρεμμύδια κομμένα σε λεπτές φέτες

2 σκελίδες σκόρδο καθαρισμένες και κομμένες σε λεπτές φέτες

1 μεγάλο πορτοκάλι κομμένο σε 8 φέτες

1 φύλλο δάφνης

Φρέσκο χυμό από ένα πορτοκάλι

1/4 της κούπας ούζο

1/2-1 κουταλάκι του γλυκού κόκκους από κόκκινο πιπέρι

1 κούπα πράσινες ελιές, τα κουκούτσια βγαλμένα

1. Τοποθετούμε το χταπόδι σε μια μεγάλη κατσαρόλα. Σκεπάζουμε την κατσαρόλα
και αφήνουμε το χταπόδι να βράσει σε πολύ σιγανή φωτιά. Το αφήνουμε έτσι για
30-45 λεπτά, αναλόγως το μέγεθός του, μέχρι να βγάλει τη θάλασσά του και να
μαλακώσει. Το μυστικό είναι να είναι πάρα πολύ χαμηλή η φωτιά.

2. Βγάζουμε το χταπόδι και κρατάμε το ζουμί του. Στην ίδια κατσαρόλα,
ζεσταίνουμε το λάδι και τσιγαρίζουμε το φινόκιο, το κρεμμύδι και το σκόρδο για
λίγα λεπτά μέχρι να μαλακώσουν. Εν τω μεταξύ, κόβουμε το χταπόδι σε 8
κομμάτια, τα οποία ξαναρίχνουμε στην κατσαρόλα, πάνω από τα κρεμμύδια κ.λπ.
Αυξάνουμε τη θερμοκρασία και σβήνουμε το χταπόδι με το ούζο. Κατόπιν
τοποθετούμε τη δάφνη και τις φέτες του πορτοκαλιού πάνω από το χταπόδι,
ρίχνουμε τον χυμό και λίγο, περίπου μία κούπα, από το ζουμί του. Προσθέτουμε
επίσης και το πιπέρι. Σκεπάζουμε την κατσαρόλα, χαμηλώνουμε πάλι τη φωτιά, και
αφήνουμε το χταπόδι να σιγοβράσει για καμιά ώρα ακόμα έως ότου γίνει μαλακό.
Το κατεβάζουμε και σερβίρουμε.

Σκορδαλιά με χταποδόζουμο

2-3 μέτριες πατάτες

4-6 σκελίδες σκόρδο

1/3-2/3 της κούπας ελαιόλαδο

1/3-1 κούπα χταποδόζουμο

3-4 κουταλιές της σούπας ξίδι

Αλάτι

1. Πλένουμε, ξεφλουδίζουμε και βράζουμε τις πατάτες μέχρι να μαλακώσουν πολύ.

2. Καθαρίζουμε τα σκόρδα και τα ρίχνουμε στο γουδί μαζί με λίγο αλάτι και
λίγο λάδι. Τα λιώνουμε με το γουδοχέρι. Λίγο-λίγο προσθέτουμε τις πατάτες,
δουλεύοντάς τες και ρίχνοντας εναλλάξ το λάδι, το ζουμί και το ξίδι. Τα
χτυπάμε όλα μαζί μέχρι να γίνει μία λεία μάζα. Καθώς χτυπάμε, ρίχνουμε και
λίγο αλάτι παραπάνω.

Σερβίρουμε τη σκορδαλιά, η οποία θα έχει αποκτήσει ένα ελαφρώς μοβ χρώμα
από το ζουμί του χταποδιού.