Και ξαφνικά πρόκυψε η παγκοσμιοποίηση

Κατά τη διάρκεια της 10ετίας του ’90 ο ελληνικός
λαός βρέθηκε αντιμέτωπος με μια εκστρατεία πλύσης εγκεφάλου που εκπορευόταν
από την πλειοψηφία των πολιτικών κομμάτων και βεβαίως από τους μεγάλους
επιχειρηματίες και τις ενώσεις τους. Κύριο περιεχόμενό της να πεισθούν ή να
πειθαναγκασθούν οι λαοί να συναινέσουν στην προσαρμογή – υποταγή στους στόχους
της «ευρωπαϊκής ενοποίησης». Φθάσαμε μάλιστα στο σημείο να ακούμε ότι
αναγνωριστικό στοιχείο του προοδευτισμού ή του συντηρητισμού είναι η στάση
απέναντι στην ΕΕ, με αντιστροφή, όμως, των όρων και του περιεχομένου τους.
Κάπως έτσι μπερδεύτηκαν οι λαοί για το τι σημαίνει Δεξιά και τι σημαίνει
Αριστερά. Κάπως έτσι ξεκίνησε η πορεία ενδυνάμωσης των ακραίων δεξιών κομμάτων
που δεν κρύβουν τη συμπάθειά τους σε φασιστικές αντιλήψεις.
Εξαπολύθηκε μάλιστα πολυδάπανη διαφημιστική προσπάθεια να πεισθεί ο ελληνικός
λαός ότι τα όποια βάσανα αντιμετωπίζει έχουν εντελώς προσωρινό χαρακτήρα,
καθώς, όπως έλεγαν, «ζούμε το κοιλοπόνημα του καινούργιου». Φυσικά όσοι
πίστεψαν τους διάφορους ταγούς πρέπει να τους ρωτήσουν πώς είναι δυνατό το
κοιλοπόνημα να το υποφέρουν, τόσο βάναυσα, οι εργαζόμενοι και να το
απολαμβάνουν οι απανταχού πλουτοκράτες, οι βιομήχανοι, εφοπλιστές,
μεγαλέμποροι κ.λπ.
Και ξαφνικά τους τελευταίους μήνες «η ευρωπαϊκή ενοποίηση» πέρασε σε δεύτερη
σχετικά μοίρα, με εξαίρεση την «ουρά της» την ΟΝΕ. Σε πρώτο πλάνο τώρα ο λαός
μας βομβαρδίζεται με τη θεωρία της λεγόμενης παγκοσμιοποίησης, η οποία μάλιστα
εμφανίζεται ως το ΝΕΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ της ζωής μας. Όποιος τολμά να αποκαλύπτει τον
ταξικό χαρακτήρα της παγκοσμιοποίησης αντιμετωπίζεται ως άφρων, ουτοπιστής,
δογματικός και ξεπερασμένος, ή ως εθνικιστής, με την έννοια ότι προτάσσει το
λεγόμενο εθνικό συμφέρον στο διεθνικό…
Καλό είναι να θυμόμαστε ότι ο εθνικισμός και ο σοβινισμός στη συντριπτική
πλειοψηφία των περιπτώσεων της παγκόσμιας ιστορίας κάθε άλλο παρά εμφανίσθηκε
με τη μορφή της αναδίπλωσης και εθνικής απομόνωσης εντός συνόρων. Αντίθετα στο
όνομα των εθνικών συμφερόντων (για να είμαστε αληθινοί στο όνομα του
συμφέροντος της κυρίαρχης τάξης του κάθε έθνους) εξαπολύθηκαν πόλεμοι,
επιθέσεις και παρεμβάσεις κατά γειτονικών ή και μακρινών λαών και χωρών.
Ο εθνικισμός βασίζεται στο διαίρει και βασίλευε, είναι δημαγωγός απέναντι στα
λαϊκά στρώματα και απόλυτα εχθρικός απέναντι στον ιστορικό ρόλο της εργατικής
τάξης, τη συμμαχία της με τα μικροαστικά καταπιεζόμενα λαϊκά στρώματα.
Ο αποκαλούμενος ευρωπαϊκός ή διεθνής προσανατολισμός δεν είναι από χέρι
διεθνιστικός – φιλολαϊκός ούτε καν φιλειρηνικός με την πραγματική σημασία του
όρου. Μπορεί να είναι φιλοϊμπεριαλιστικός, φιλομονοπωλιακός, μπορεί να είναι
και αντιιμπεριαλιστικός, αντικαπιταλιστικός, υπέρ του σοσιαλισμού.
Επομένως είναι εντελώς ψευδεπίγραφο το επιχείρημα ότι όποιος, όπως το ΚΚΕ,
αντιστρατεύεται και αντιπαλεύει την ΕΕ ή το ΝΑΤΟ, την Παγκόσμια Τράπεζα και
τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΕ) είναι κατά της συνεργασίας, της
ενότητας σε διεθνές ή περιφερειακό επίπεδο.
Αλήθεια, πόση σχέση έχει με την πραγματικότητα ότι ο Ντε Γκολ και ο Αντενάουερ
ήταν οι μεγάλοι «οραματιστές» της ένωσης της Ευρώπης ως τα Ουράλια; Όχι μόνο
δεν έκρυψαν τη διάθεσή τους να γίνει η ενοποίηση υπό την κηδεμονία της
γερμανικής ή γαλλικής αστικής τάξης, αλλά ούτε ότι ήθελαν την Ευρώπη ενωμένη
όσο υπήρχε το σοσιαλιστικό σύστημα. Και το σοσιαλιστικό σύστημα το ήθελαν σε
καθεστώς πλήρους απομόνωσης ακόμα και σε θέματα ανταλλαγής και συνεργασίας
στον τομέα των νέων τεχνολογιών, της επιστημονικής έρευνας. Η ιστορία της ΕΟΚ
και της ΕΕ, στη συνέχεια, είναι γεμάτη από αποδείξεις ότι ανάμεσα στις
χώρες-μέλη υπήρξε σύμπνοια στην επίθεση κατά των λαϊκών στρωμάτων, όταν όμως
επρόκειτο να κριθεί ποια χώρα θα ασκούσε την ηγεμονία, εκεί οι αντιθέσεις δεν
μπορούσαν να κρυφθούν. Ο χορός των ανταγωνισμών και των εσωτερικών χτυπημάτων
κάτω από το τραπέζι για τη διανομή της λείας καλά κρατεί και σήμερα στην ΕΕ,
ανάμεσα στην ΕΕ και τις ΗΠΑ, την Ιαπωνία. Και αυτό λέγεται παγκοσμιοποίηση-ενοποίηση!
Μήπως χρειάζεται να θυμηθούμε τη στάση που κράτησε
ο μεγάλος «οραματιστής» της ενωμένης Ευρώπης Ντε Γκολ απέναντι στην Αλγερία
και τον αλγερινό λαό, ή μήπως πρέπει να ξεχάσουμε ότι την ώρα που
διακηρυσσόταν η ενότητα της Ευρώπης (και το μίσος προς τις σοσιαλιστικές
χώρες, προς τα κινήματα εθνικής απελευθέρωσης) διεξαγόταν ο πόλεμος της Ινδοκίνας;
Αυτά για να υπογραμμίσουμε ότι το θέμα της «ενοποίησης» δεν είναι κάτι το
εντελώς καινούργιο, συνεπώς κάτι το άγνωστο, που δεν μπορούμε να το αντιμετωπίσουμε.
Ο αείμνηστος Γιάννης Ιμβριώτης υπογράμμιζε σε άρθρο του, που συμπεριλήφθη στις
συλλογές άρθρων του Νίκου Κιτσίκη, πολύ χαρακτηριστικά: «Ούτε η πορεία προς
τις μεγάλες ενότητες είναι πάντοτε προαγωγική, ούτε πάλι το πλήθος των
ανεξαρτήτων εθνών σημαίνει έναν αντιπροοδευτικό κατακερματισμό. Δεν υπάρχει
αμφιβολία ότι τα ελεύθερα πνεύματα ποθούν και ζητούν μεγαλύτερη, την
οικουμενική ενότητα της ανθρωπότητας. Πρέπει όμως να λογαριάζει κανείς κάθε
φορά τη συγκεκριμένη κατάσταση, τον πραγματικό χαρακτήρα που έχει ο κάθε
ορισμένος κοινωνικός και πολιτικός σχηματισμός. Δίχως άλλο, η εθνική ενότητα
της θρυμματισμένης σε άπειρα φέουδα Γαλλίας ήταν ένα τεράστιο άλμα προς τα
εμπρός, πραγματοποιούσε το επιτακτικό ιστορικό αίτημα που πρόβαλλε η
ανερχόμενη αστική τάξη (σημείωση ΑΠ: σήμερα δεν είναι ούτε ανερχόμενη άρα ούτε
και προοδευτική). Δίχως άλλο μια πολυεθνική ενότητα που υποστηρίζει την
ισότιμη συμβίωση, την ελεύθερη ανάπτυξη και την προαγωγή όλων των συστατικών
μερών της, βρίσκεται πάνω σε ανοδική γραμμή. Και το αντίθετο, οι
αποικιοκρατικές μεγάλες ενότητες και η σημερινή Ένωση της Ευρώπης, με τη μορφή
που πραγματώνεται, αντιστρατεύονται την παραπέρα ανάπτυξη της ανθρωπότητας. Η
Κοινή Ευρωπαϊκή Αγορά δεν ενώνει, αλλά διαιρεί. Ουσιαστικά έχει σκοπό μια πιο
μεθοδική από πριν εκμετάλλευση των εργαζομένων λαών και την πολεμοκαπηλεία.
Από το άλλο μέρος πάλι, τα εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα που θρυμματίζουν τους
αποικιοκρατικούς σχηματισμούς δεν εναντιώνονται σε κανένα ιστορικό αίτημα»…
Αντίσταση στην ψυχολογία του δέους απέναντι στην «παγκοσμιοποίηση»
Ακόμα πιο προκλητική κατά τη γνώμη μας είναι η άποψη ότι η παγκοσμιοποίηση
αποτελεί τη σύγχρονη πρόκληση του 20ού αιώνα, που απαιτεί από τους λαούς να
ξεχάσουν τι και πώς κατάχτησαν, τι και γιατί δεν κατάχτησαν παρά το αίμα και
τις θυσίες που κατέβαλαν. Το θέμα είναι αν η λεγόμενη παγκοσμιοποίηση κάνει
ξεπερασμένο τον αγώνα σε εθνικό επίπεδο, αν η ταξική πάλη είναι παρωχημένη.
Είναι φανερό ποιες απαντήσεις δίνει το ΚΚΕ στα μεγάλα ερωτήματα.
Η «παγκοσμιοποίηση» δεν είναι ούτε νέα, ούτε παλιά. Εκφράζει την ιστορική
εξέλιξη ενός συγκεκριμένου κοινωνικοοικονομικού συστήματος, του
καπιταλιστικού. Ο Μαρξ και ο Ένγκελς στο Κομμουνιστικό Μανιφέστο κάνουν λόγο
για παγκόσμια αγορά που φτιάχθηκε αρχικά από τη μεγάλη βιομηχανία και η οποία
με τη σειρά της έδωσε ώθηση στο παγκόσμιο εμπόριο. Αναφέρονται στην αστική
τάξη που εκμεταλλεύεται την παγκόσμια αγορά και επιδιώκει να διαμορφώσει
κοσμοπολιτικά τόσο την παραγωγή όσο και την κατανάλωση. Στον πρώτο τόμο του
Κεφαλαίου ο Μαρξ υπογραμμίζει ότι ο καπιταλισμός νοείται ως διεθνής κυκλοφορία
των εμπορευμάτων, ως παγκόσμια αγορά.
Το ζήτημα της παγκόσμιας αγοράς, της παγκόσμιας καπιταλιστικής οικονομίας
ερευνήθηκε ακόμα πιο ολοκληρωμένα από τον Λένιν, ο οποίος μίλησε για μια νέα
βαθμίδα της παγκόσμιας συγκέντρωσης του κεφαλαίου και της παραγωγής, μια
βαθμίδα ασύγκριτα ψηλότερη από την περίοδο που γράφθηκε το Κεφάλαιο. Ο
σεβασμός μάλιστα στην ιστορία απαιτεί να θυμίσουμε ότι τα πρώτα βήματα της
παγκόσμιας αγοράς συνδέονται με την ανακάλυψη της Αμερικής, με τους παράγοντες
και τα κίνητρα που οδήγησαν στην ανακάλυψή της. Δεν είναι καθόλου άσχετο με
την αντικειμενική ανάγκη του κεφαλαίου να διευρύνει τη δράση του, να ξεπερνά
τα στενά όρια της εθνικής αγοράς, της περιφερειακής ακόμα αγοράς.
Αναφερόμαστε στην ιστορία όχι για να δημιουργήσουμε
την εντύπωση ότι υπάρχει μια απλή εξελικτική πορεία ανάμεσα στο 1789 και το
1868, ανάμεσα στο 1917 και το 1949, ανάμεσα στο 1949 και το 1990 ή το 1999.
Αντίθετα έχουν συμβεί και συμβαίνουν σημαντικές αλλαγές, ποσοτικού και
ποιοτικού χαρακτήρα και μέσα στα πλαίσια της καπιταλιστικής κοινωνίας, ενώ την
τελευταία 10ετία έχει επέλθει αρνητική μεταβολή του διεθνούς συσχετισμού δυνάμεων.
Το μεγάλο ερώτημα κατά τη γνώμη μας
Το ερώτημα ή το δίλημμα που πρέπει να απαντηθεί είναι αν η λεγόμενη
παγκοσμιοποίηση πρέπει να οδηγήσει στην παραίτηση των λαών και στην ενσωμάτωση
των κινημάτων ή μπορεί και πρέπει να οδηγήσει στην ανασύνταξη και ρήξη με τα
μονοπώλια και τον ιμπεριαλισμό.
Εδώ βρίσκεται η σύγχρονη πρόκληση για να χρησιμοποιήσω τη δημοφιλή για τους
περισσότερους πολιτικούς λέξη.
Είναι γεγονός ότι στην Ευρώπη, ιδιαίτερα σε επίπεδο ΕΕ, σημειώνεται μια ισχυρή
συναίνεση ανάμεσα στα φιλελεύθερα κόμματα και τη σοσιαλδημοκρατία.
Επεκτείνεται ευρύτερα και αγκαλιάζει ένα πολύ μεγάλο μέρος πολιτικών δυνάμεων
που εντάσσουν την πολιτική τους στον χώρο της Αριστεράς. Στη χώρα μας λόγου
χάρη είναι διάχυτη η αντίληψη ότι δεν υπάρχουν διαφορές στρατηγικής ανάμεσα
στην πολιτική του ΠΑΣΟΚ και της Ν.Δ. Πολύ εύστοχα γράφτηκε ότι τελικά αυτό που
θα μετρήσει ποιο από τα δύο κόμματα θα είναι πρώτο ή δεύτερο στις επόμενες
εκλογές είναι το κριτήριο ποιος είναι ο καλύτερος διαχειριστής της ίδιας
πολιτικής, θέμα βεβαίως που καθορίζεται ως ένα βαθμό και από τη στάση του
«ξένου παράγοντα»…
Ταυτόχρονα διάχυτη είναι η αντίληψη ότι η συναίνεση στην Ευρώπη και στη χώρα
μας είναι πολύ ευρύτερη, περιλαμβάνει τους υποστηριχτές της ευρωπαϊκής
καπιταλιστικής ενοποίησης, αλλά και εκείνους που στέκονται μοιρολατρικά σε
τέτοιες εξελίξεις.
Δεν ισοπεδώνουμε τις όποιες διαφορές που εκδηλώνονται στο πεδίο της
συναίνεσης, όμως το ζητούμενο είναι να πολεμηθεί η συναίνεση, να
συνειδητοποιηθεί ότι υπάρχει και άλλος δρόμος για την ελληνική κοινωνία, για
τους λαούς της, για την παγκόσμια κοινότητα των λαών. Παρακολουθώντας από τον
Τύπο τη συζήτηση που έγινε κατά τη διάρκεια του αφιερωμένου στον Νίκο
Πουλαντζά συνεδρίου, κάποιοι ομιλητές μίλησαν με πολύ πιο γλαφυρό
περιφρονητικό τρόπο για το γεγονός ότι με μοχλό τη σοσιαλδημοκρατία έχει
σημειωθεί γενική ιδεολογική και πολιτική υποχώρηση από κάθε ριζοσπαστική ιδέα
και διάθεση δράσης. Ακούστηκαν για την ευρωπαϊκή Αριστερά πολύ σκληρά λόγια,
κατηγορήθηκαν αριστερές δυνάμεις ότι έχουν συμφιλιωθεί πλήρως με τον
καπιταλισμό, ότι δίνουν χέρι βοήθειας ακόμα και στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο
κ.λπ. Ότι με άλλοθι την παγκοσμιοποίηση βολεύτηκαν στη διαχείριση, έφτασαν στο
σημείο να χαράζουν τεχνητές γραμμές ή να εφευρίσκουν εχθρό μόνο και μόνο για
να αφήσουν ήσυχο τον πραγματικό.
Εμείς δεν έχουμε λόγο να αντιμετωπίσουμε τέτοιες αλήθειες μόνο από την ηθική
πλευρά του προβλήματος, αφού εκείνο που ενδιαφέρει δεν είναι τόσο να
καταγράψουμε μια πραγματικότητα, αλλά να αναδείξουμε τις αναγκαιότητες και τις
δυνατότητες που υπάρχουν για να την πολεμήσουμε και να την ανατρέψουμε.
Είναι άδικο έως και μη έντιμο «τη δική μας υποχώρηση», «τον δικό μας
συμβιβασμό» να τον φορτώνουμε «στην ανανέωση ή τον εκσυγχρονισμό», να
αποδίδουμε «τις δικές μας αντιλήψεις και κυρίως πρακτικές» στην κούραση και
την απογοήτευση του λαού.
Για το ΚΚΕ επίκαιρο ερώτημα παραμένει: με τα μονοπώλια, τον ιμπεριαλισμό ή
με τον λαό; Ενσωμάτωση στη διαχείριση ή ρήξη;
Η απάντηση στο ερώτημα αυτό δεν καθορίζεται από τον συσχετισμό δύναμης, αλλά
από τη στάση του κάθε κόμματος, της κάθε οργανωμένης κίνησης απέναντι στην
ίδια την αντικειμενική πραγματικότητα, τις εξελίξεις. Είναι θέμα πολιτικής
επιλογής. Άλλο πράγμα είναι πώς και με ποιους τρόπους, με ποια στρατηγική θα
αντιμετωπίσεις τον αρνητικό συσχετισμό. Απάντηση μπορεί να δοθεί στο υπαρκτό
αυτό πρόβλημα όταν δεν έχεις ξεχάσει ότι κάθε βήμα προς τα εμπρός, προς την
πρόοδο, σχετίζεται με τον πρωταγωνιστικό ρόλο του λαού, τον αγώνα, την
ανειρήνευτη πάλη.
Διαφορετικά κάθε κριτική προς την πολιτική της
κυβέρνησης ή της ΕΕ ακόμα και αν στο συγκεκριμένο ζήτημα είναι αληθινή ή έστω
γίνεται κάτω από την πίεση της κοινής γνώμης, δεν έχει πρακτικό αποτέλεσμα,
από τη στιγμή που δεν θέτει σε αμφισβήτηση και γενικευμένη κριτική τον
πραγματικό χαρακτήρα της ενοποίησης και παγκοσμιοποίησης. Η παραίτηση στο
όνομα τω δυσκολιών, δεν οδηγεί πουθενά, παρά μόνο στον πολλαπλασιασμό των
εμποδίων αύριο. Με τη λογική αυτή δεν υπάρχει παρά μόνο τέλμα και αδιέξοδο,
κάτι που είναι ψέμα κόντρα στην ιστορία και τους νόμους της εξέλιξης.
Οι προτάσεις για νέας μορφής κρατικές ρυθμίσεις, χωρίς όμως να μπαίνουν
αυτές εμπόδιο στην «ενοποίηση»
Τον τελευταίο καιρό αναπτύσσεται μια συζήτηση και στη χώρα μας, για το αν
είναι δυνατό χωρίς πολιτική γενικευμένης αντίθεσης και ρήξης να
αντιμετωπισθούν ορισμένα μεγάλα λαϊκά προβλήματα, όπως είναι η ανεργία, η
φτώχεια, η στασιμότητα σε ορισμένους κλάδους παραγωγής, αλλά και τα εμπορικά
ελλείμματα. Γίνεται έντονη κριτική στο γεγονός ότι σε ορισμένους δείκτες που
αφορούν τη ζωή του λαού μας η χώρα μας βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις της
ΕΕ, το χάσμα αυξάνει ανάμεσα στις χώρες. Λίγο πολύ όλα τα κόμματα έχουν
αναγάγει σε ζήτημα πρώτο τον στόχο να καλύψει η Ελλάδα τα κενά της και να
βρεθεί ανάμεσα στον σκληρό πυρήνα, στον πρώτο κύκλο χωρών, να αλλάξει δηλαδή
σειρά στην κλίμακα της ΕΕ. Έτσι εξηγείται γιατί και εκείνοι οι πολιτικοί και
κοινωνικοί παράγοντες που βλέπουν τον ταξικό χαρακτήρα της ΟΝΕ, σπεύδουν να
δηλώσουν ότι δεν είναι γενικά αντίθετοι με αυτήν αλλά με τον τρόπο που
υλοποιείται. Λες και μια πολιτική στρατηγικού χαρακτήρα μπορεί να διαιρεθεί σε
μορφή και περιεχόμενο, σε στόχο και σε μέσα. Μα η ίδια η ΕΕ έχει δώσει
ολοκληρωμένη μορφή και περιεχόμενο στην ΟΝΕ, καθορίζει τι εννοεί ενοποίηση και
με ποια μέσα. Ο σκοπός σε μεγάλο βαθμό καθορίζει και τα μέσα και όχι το
αντίστροφο. Το πακέτο των λεγόμενων αναδιαρθρώσεων είναι πολύ συγκεκριμένο
όσον αφορά τις ιδιωτικοποιήσεις και στην ανατροπή των εργασιακών σχέσεων. Πώς
μπορεί να διαχωρίσει κανείς τον σκοπό των μέτρων αυτών από τον τρόπο που
προωθούνται; Να γιατί και εμείς μιλάμε για διαφορές στη διαχείριση, αν και
σήμερα και αυτές έχουν σημαντικά ελαχιστοποιηθεί σε σχέση με το παρελθόν.
Στις απόπειρες να υπάρξει μια οριοθέτηση από τους δύο στυλοβάτες της
καπιταλιστικής ενοποίησης, τη σοσιαλδημοκρατία με τους εταίρους της και τους
φιλελεύθερους με τους εταίρους τους, εντοπίζεται το πρόβλημα ως πρόβλημα
αναδιανομής, μιας ορισμένης άμβλυνσης του χάσματος ανάμεσα στον πλούτο και τη
φτώχεια. Ας μας επιτραπεί να σχολιάσουμε ότι πρόκειται «για περσινά ξινά
σταφύλια» που δυστυχώς σήμερα δεν προσφέρονται ούτε για μια απλή βελτίωση του
βιοτικού επιπέδου των εργαζομένων. Ανακαλύπτεται η «δημοκρατική φορολογική
μεταρρύθμιση», που δυστυχώς σήμερα ακόμα και αν γίνει λιγότερο άδικη, δεν
μπορεί να προσφέρει τίποτε το ουσιαστικό για τους λαούς, από μόνη της, ως
εναλλακτική λύση.
Ο πανευρωπαϊκός διάλογος ανάμεσα σε κάποιους που προβληματίζονται για την
ακραία φτώχεια δεν ξεπερνάει τα όρια μιας συζήτησης που θυμίζει λίγο έως πολύ
προπολεμική περίοδο, όταν ο Κέυνς έριξε το βάρος του να υπερασπίσει το
καπιταλιστικό σύστημα, με αποδέκτη μάλιστα των προτάσεών του το ίδιο το
ναζιστικό καθεστώς της Γερμανίας, που δεν δίστασε να υιοθετήσει προτάσεις ενός
μη ναζιστή. Καλός ο Κέυνς για το μονοπωλιακό κεφάλαιο εκείνη την εποχή, αλλά ο
κεϋνσιανισμός δεν μπορεί να δίνει τα όποια έστω περιορισμένα αποτελέσματα σε
όλες τις εποχές και φάσεις.
Μια πρώτη διαπίστωσή μας είναι ότι βολεύει να χρησιμοποιείται η πείρα του
παρελθόντος, σε μια στιγμή που είναι ανάγκη ακριβώς να αναδειχθούν όλα τα νέα
στοιχεία που συνοδεύουν την ευρωπαϊκή καπιταλιστική ενοποίηση.
Είναι γεγονός ότι, μέχρι τα μέσα της 10ετίας του ’80 και ως ένα βαθμό ως τη
Συνθήκη του Μάαστριχ, η κάθε χώρα-μέλος είχε στα χέρια της (για την ακρίβεια
το κράτος και όχι ο λαός) ορισμένους μοχλούς παρέμβασης που επέτρεπαν σε κάθε
χωριστή κυβέρνηση, και ανάλογα βεβαίως με τη θέση της στην πυραμίδα, να τους
χρησιμοποιεί όχι σε αντίθεση με τη στρατηγική και τους σκοπούς του
μονοπωλιακού κεφαλαίου, αλλά με ένα, λίγο πολύ, πιο ευέλικτο τρόπο: Ώστε από
τη μια μεριά να ενσωματώνει τη λαϊκή δυσαρέσκεια και από την άλλη να
προετοιμάζει όσο γινόταν πιο ομαλά το επόμενο βήμα, δηλαδή το σήμερα που είναι
συνώνυμο με την επίθεση για πλήρη υποταγή και χειραγώγηση των λαών,
μεγιστοποίηση των κερδών, και επίσης κάποιον έλεγχο στην αντιμετώπιση των
κύκλων της οικονομικής κρίσης που σημειωτέον δεν εμφανίζονται ταυτόχρονα σε
όλες τις χώρες, με την ίδια συχνότητα ή το βάθος.
Η σχετική ευελιξία σε ορισμένες παροχές στους εργαζόμενους πάντα κατώτερες
και πάντα υπό προθεσμία υπαγορευόταν και από τον φόβο συγκρίσεων με τον
κόσμο του σοσιαλισμού, που παρά το γεγονός ότι οικοδομούσε ένα καινούργιο
σύστημα εν μέσω περικύκλωσης, χωρίς προηγούμενη πείρα, απέδειξε ότι μπορεί να
δώσει λύση σε βασικά κοινωνικά προβλήματα.
Η ανάμνηση της πολιτικής που επέτρεπε μια λιγότερο ή περισσότερο σταθερή
προσπάθεια μερικής αναδιανομής ανάμεσα στον πλούτο και τη φτώχεια, παραμένει
πολύ ισχυρή σε πολιτικές δυνάμεις στην Ευρώπη και στην Ελλάδα. Με λίγα λόγια η
εναλλακτική λύση στηρίζεται εν πολλοίς στη σύγχρονη εφαρμογή συνταγών του παρελθόντος.
Δεν είναι δυνατό σήμερα να θεωρείται φιλολαϊκή πολιτική εκείνη που
στρογγυλεύει τις πολύ οξείες γωνίες της ακραίας φτώχειας, χωρίς να φιλοδοξεί
να την καταργήσει γενικά, έστω ως απώτερο στόχο. Τέτοιες προτάσεις επιτρέπουν
να ισχυροποιείται η άποψη ότι αυτά τα προβλήματα έτσι και αλλιώς υπάρχουν και
θα υπάρχουν.
Είναι γεγονός ότι και σήμερα η ΕΕ, ο σύγχρονος
καπιταλιστικός κόσμος, διαθέτει την ικανότητα, έχει ακόμα και τα μέσα παρ’ ότι
η κρίση του είναι πιο βαθιά, να κάνει τέτοιους κοινωνικούς ελιγμούς αφού όμως
προηγουμένως έχει πάρει πίσω όλες τις παραχωρήσεις που έχει κάνει. Ακριβώς γι’
αυτό τέτοιες προτάσεις και λύσεις που ακούμε, δεν συνιστούν άλλη πολιτική, δεν
συνιστούν άλλο δρόμο, σε τελευταία ανάλυση δυσκολεύουν την ευρύτερη συσπείρωση
και συμμαχία όλων των δυνάμεων που έστω και με κάποια ταλάντευση σήμερα
νιώθουν ότι πρέπει να ακολουθήσουν μια πολιτική αντεπίθεσης και ρήξης
γενικευμένης. Η ιστορία έχει δείξει ότι σε περιόδους – καμπές, δύσκολα μπορεί
κανείς να ξεχωρίσει αυτόν που υπερασπίζεται μια κατάσταση, από αυτόν που
δυσκολεύει και παρεμποδίζει την αντιμετώπισή της.
Και αν στις προθέσεις ή τις επιθυμίες υπάρχουν διαφορές και υπάρχουν σε
κρίσιμες στιγμές που γίνονται θετικές διεργασίες στον λαό, αυτές περισσότερο
έχουν αξία να τις ψάξουμε αργότερα όταν θα γράφουμε την ιστορία, και όχι τόσο
σήμερα που ο λαός έχει ανάγκη να δει φως και όχι θολά οράματα. Αυτό που σήμερα
κατά την γνώμη μας έχει αξία, τόσο στο εθνικό όσο και στο διεθνικό επίπεδο,
είναι η ανασύνταξη και η συσπείρωση γύρω από άξονες και στόχους που μας
βγάζουν μέσω της πάλης και της λαϊκής πρωτοβουλίας, από τα σημερινά πλαίσια.
Πάλη που θα δώσει αποτελέσματα όταν αντιμετωπιστεί το βασικό ζήτημα: Της
εξουσίας. Γιατί σε τελευταία ανάλυση αυτό που μετράει είναι ποιες κοινωνικές –
ταξικές δυνάμεις βρίσκονται στην εξουσία. Δεν είναι δυνατό να κυβερνά η
πλουτοκρατία και ο λαός να περιμένει ότι θα υπάρχει λύση στην ανεργία, στη
φτώχεια, στν μιζέρια της ζωής, ότι θα υπάρξει ειρήνη και σεβασμός των συνόρων,
του δικαιώματος κάθε λαού να αποφασίζει για το παρόν και το μέλλον του.













