ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Ούτε καραγκιόζηδες ούτε μαριονέτες

Αυτό ήταν όλο, λοιπόν; Όλη η φασαρία με τους κατασκόπους έγινε για να
«αποκαλυφθεί» ότι ο Αρμάντο Κοσούτα αποτελούσε έμπιστο άνθρωπο των Σοβιετικών;

Αρμάντο Κοσούτα: «Εγώ, να κουβεντιάζω με τους ανθυποπράκτορες;»

Η δημοσιοποίηση την περασμένη Δευτέρα των 645 σελίδων από τα «αρχεία Μιτρόχιν»
που αφορούν την Ιταλία προκάλεσε αίσθηση στη χώρα και αμηχανία στην κυβέρνηση.
Ο λόγος; Ότι ανάμεσα στους φερόμενους ως άλλοτε πράκτορες της Σοβιετικής
Ένωσης περιλαμβάνεται ο 73χρονος Κοσούτα, ηγέτης ενός από τα κόμματα που
στηρίζουν την κυβέρνηση Ντ’ Αλέμα. «Είσαι προδότης της πατρίδας», του είπε ο
μετα-φασίστας Τζανφράνκο Φίνι. «Μη γίνεστε γελοίοι», απάντησε εκείνος. «Εγώ,
πληροφοριοδότης και κατάσκοπος; Εγώ που είχα επαφές με τον Μπρέζνιεφ, τον
Αντρόπωφ, τον Γκρομύκο, τον Γκορμπατσώφ, θα καθόμουν να κουβεντιάζω με τους
ανθυποπράκτορες της KGB;»

Ανάμεσα στα 260 ονόματα που αναφέρονται σ’ αυτές τις σελίδες (και χωρίζονται
στους πραγματικούς πράκτορες, τις επίσημες επαφές και τους «καλλιεργήσιμους»)
υπάρχουν βέβαια διπλωμάτες, γραμματείς πρεσβειών, δημοσιογράφοι, ακόμη κι ένας
μοναχός! Τρία κεφάλαια παρουσιάζουν ενδιαφέρον: η υπονόμευση του Ενρίκο
Μπερλινγκουέρ από την KGB (αλλά και η χρηματοδότηση του Κομμουνιστικού
Κόμματος από το 1970 έως το 1977), η προετοιμασία των Σοβιετικών το 1967 να
βοηθήσουν το PCI σε περίπτωση που γινόταν πραξικόπημα ανάλογο μ’ εκείνο στην
Ελλάδα και η προσπάθεια της KGB να εμπλέξει την Ουάσιγκτον στην απαγωγή και τη
δολοφονία του Άλντο Μόρο. Η έκθεση αναφέρει ακόμη ότι ένας δημοσιογράφος του
Ασοσιέιτεντ Πρες έπαιρνε 240 ρούβλια τον μήνα για να παρακολουθεί τους
Αμερικανούς που ζούσαν στην Ιταλία και ότι δύο χημικοί μηχανικοί έδιναν
πληροφορίες για μια βιομηχανική κόλλα χάρις τις οποίες το Κρεμλίνο
εξοικονόμησε 16 εκατομμύρια ρούβλια. Όλα αυτά συνιστούν όμως τροφή για τους
ιστορικούς, όχι απειλή για την κυβέρνηση.

Οι σελίδες αυτές αποτελούν ένα μικρό κομμάτι από ένα σύνθετο μωσαϊκό και κατά
συνέπεια δεν περιγράφουν την πραγματικότητα ούτε της Ιταλίας ούτε της ΕΣΣΔ,
σημειώνει ο Τζουλιέτο Κιέζα, επί σειρά ετών ανταποκριτής στη Μόσχα πρώτα για
την «Ουνιτά» και στη συνέχεια για τη «Στάμπα». Δεν πρόκειται καν για «τα»
αρχεία Μιτρόχιν, αλλά μια έκθεση πάνω στα αρχεία αυτά, γραμμένη από διάφορους
ανθρώπους με διάφορα συμφέροντα, που κατά συνέπεια παραπληροφορεί και
αποπροσανατολίζει. Η ανάλυση των πηγών και η διασταύρωση στοιχείων αποτελούν
έργο των ιστορικών. Δεν είναι δυνατόν να ανακατεύουμε την πολιτική, την
ιστορία και τη δικαιοσύνη. Αλλοιώς, ο καθένας μπορεί να χαρακτηριστεί
κατάσκοπος. Και κάτι ακόμη για τους αμετανόητους ή όσους κάνουν πως δεν
καταλαβαίνουν: οι άνθρωποι που πέρασαν από την ηγεσία του PCI, ο
Μπερλινγκουέρ, η Κιαρομόντε, ακόμη κι ο Κοσούτα, έκαναν πολιτική και πίστευαν
σ’ αυτήν. Δεν ήταν καραγκιόζηδες ούτε μαριονέτες.

Και τότε προς τι ο θόρυβος; Μα επειδή είμαστε μια χώρα που τρελαίνεται για
σκάνδαλα, λέει ο βετεράνος δημοσιογράφος Ίντρο Μοντανέλλι. Κι επειδή το εθνικό
μας σπορ είναι το κυνήγι μαγισσών. Άλλοτε κυνηγούσαν τους δεξιούς, τώρα
κυνηγούν τους αριστερούς.