ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Για λόγους οικονομίας

«Είμαστε η καλύτερη χώρα της Ευρώπης. Στην εποχή μου, όλα τα προβλήματά μας
προήλθαν από την ηπειρωτική Ευρώπη και όλες οι λύσεις προήλθαν από τις
αγγλόφωνες χώρες». Μάργκαρετ Θάτσερ.

Κόπωση και θλίψη. Εξαντλημένα από την περισυλλογή πτωμάτων, τα σωστικά συνεργεία παίρνουν μια ανάσα

Καθώς τα σωστικά συνεργεία μάζευαν τα πτώματα και προσπαθούσαν να
απεγκλωβίσουν τους τραυματίες, εκεί, λίγα χιλιόμετρα έξω από τον σταθμό του
Πάντινγκτον, στην ατμόσφαιρα αιωρούνταν ένα τεράστιο «γιατί». Αυτό δεν ήταν
ένας σεισμός σαν εκείνους που τρομοκράτησαν τους τελευταίους μήνες άλλες,
λιγότερο ανεπτυγμένες από την Αγγλία χώρες, αλλά ένα δυστύχημα ακατανόητο,
απολύτως ασύμβατο με τη μεταμοντέρνα εποχή μας, που επιπλέον σημειώθηκε στο
ασφαλέστερο και πλέον «οικολογικό» μεταφορικό μέσο: το τρένο. Οι διαβεβαιώσεις
των υπευθύνων ότι αν οι σιδηρόδρομοι ήταν παλαιού σχεδιασμού τα θύματα θα ήταν
εκατοντάδες, δεν μπορούν να αποτρέψουν ένα θεμελιώδες ερώτημα: είναι δυνατόν,
λίγο πριν ανατείλει ο 21ος αιώνας, να σκοτώνονται δεκάδες άνθρωποι στην
«καλύτερη χώρα της Ευρώπης» επειδή ο οδηγός ενός τρένου παραβίασε το κόκκινο φανάρι;

Τα ανθρώπινα λάθη είναι βέβαια μέσα στη ζωή. Η τεχνολογία, όμως, προσπαθεί να
τα ελαχιστοποιήσει. Επειδή ακριβώς η παραβίαση του σηματοδότη είναι συχνή
(μόνο στη συγκεκριμένη διασταύρωση έχει συμβεί οκτώ φορές την τελευταία
εξαετία) και πολλές φορές αποβαίνει μοιραία (άλλη μια πολύνεκρη σύγκρουση
έγινε το 1997 στο ίδιο σημείο), έχει κατασκευαστεί ένα σύστημα που λέγεται
«Αυτόματη Προστασία του Τρένου» (ΑΤΡ) και αναγκάζει τον οδηγό να σταματήσει
στο κόκκινο, ακόμη κι αν δεν έχει δώσει σχετική εντολή επειδή είναι πιωμένος,
κοιμήθηκε ή θέλει να αυτοκτονήσει. Με αυτό το σύστημα είναι εφοδιασμένοι όμως
μόνο οι μεγάλοι συρμοί. Μικρότερες αμαξοστοιχίες όπως το Turbo που έκανε την
Τρίτη τη ζημιά, δεν διαθέτουν το σωτήριο αυτό εργαλείο. Για λόγους οικονομίας.
Ή αδιαφορίας. Το αποτέλεσμα είναι το ίδιο.

Οι υπέρμαχοι του ακραίου νεοφιλελευθερισμού υποστηρίζουν ότι οι
ιδιωτικοποιήσεις λύνουν όλα τα προβλήματα επειδή το κυρίαρχο κριτήριο είναι το
κέρδος και όχι η καλή θέληση. Το τραγικό δυστύχημα αυτής της εβδομάδας έρχεται
να τους διαψεύσει. Κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί βέβαια ελαφρά τη καρδία ότι
η τραγωδία ήταν αποτέλεσμα της ιδιωτικοποίησης των σιδηροδρόμων, που
ολοκληρώθηκε πριν από τρία χρόνια. Ατυχήματα γίνονταν και πριν. Οι υπουργοί
αδιαφορούν εξίσου με τους επιχειρηματίες για την ασφάλεια των πολιτών (αν και
οι πρώτοι ελέγχονται). Γενική όμως είναι η διαπίστωση ότι από το 1996 η
κατάσταση έχει επιδεινωθεί. Σύμφωνα με έκθεση που δόθηκε πρόσφατα στη
δημοσιότητα, τα παράπονα των επιβατών αυξήθηκαν την τελευταία διετία κατά
154%. Η εταιρεία Railtrack, που είναι υπεύθυνη για τη συντήρηση των σταθμών
και των γραμμών, παρουσίασε φέτος κέρδη 428 εκατομμυρίων λιρών ­ αλλά ο
αριθμός των προβληματικών σιδηροδρομικών γραμμών αυξήθηκε την ίδια περίοδο
κατά 21%.

Παραφράζοντας την επίθεση του Γκύντερ Γκρας κατά του Λαφονταίν, θα μπορούσε να
πει κανείς στην πρώην πρωθυπουργό της Βρετανίας: «Βούλωσ’ το, Μάργκαρετ, και
γύρνα σπίτι σου. Από σένα ξεκίνησαν όλα».