Και πλαστικό από μεταλλαγμένα φυτά

Η διαμάχη γύρω από τις γενετικώς μεταλλαγμένες τροφές ­ τα τρόφιμα –
Φρανκενστάιν, όπως τα αποκαλούν στην Ευρώπη όπου η αντίδραση είναι έντονη ­
έχει ανησυχήσει τις εταιρείες βιοτεχνολογίας, οι οποίες αντεπιτίθενται με την
εξαγγελία νέων σχεδίων για την παραγωγή νέων προϊόντων που σέβονται το περιβάλλον.

Μεταλλαγμένο πλαστικό. Σε εργοστάσια παραγωγής πλαστικού θα μετατρέψουν τα φυτά οι εταιρείες βιοτεχνολογίας στο μέλλον

Η κολοσσιαία αμερικανική εταιρεία Monsanto ανακοίνωσε ότι δημιούργησε
γενετικώς μεταλλαγμένα φυτά, τα οποία μπορούν να παράγουν πλαστικό. Ένα είδος
πλαστικού μάλιστα, το οποίο δεν είναι μόνο βιοδιασπώμενο αλλά και κατάλληλο
για ευρεία εμπορική χρήση. Χάρη στη γενετική μηχανική, οι επιστήμονες της
Monsanto καυχώνται ότι δημιούργησαν ένα υλικό που μπορεί να αποτελέσει την
εναλλακτική λύση στο παραδοσιακό πλαστικό από πετρέλαιο, το οποίο διασπάται
δύσκολα και, επομένως, ρυπαίνει το περιβάλλον.

Βιολογικά εργοστάσια

Όπως ανακοίνωσαν με άρθρο τους το οποίο δημοσιεύτηκε στην επιστημονική
επιθεώρηση «Nature Biotechnology», οι ερευνητές της Monsanto χρησιμοποίησαν τη
γενετική μηχανική για να μετατρέψουν φυτά σε βιολογικά εργοστάσια παραγωγής
πλαστικού. Με την ανακοίνωση των σχεδίων της να επεκταθεί στην παραγωγή
πλαστικών υλών μέσω των γενετικώς μεταλλαγμένων καλλιεργειών, η Monsanto
διευρύνει τους ορίζοντες των δραστηριοτήτων της και σε άλλον τομέα της
βιοτεχνολογίας, μετά την αντίδραση που έχει προκαλέσει η επέκταση των
γενετικώς μεταλλαγμένων καλλιεργειών.

Πρωταθλητές

Οι Αμερικανοί, οι οποίοι έχουν αποδειχθεί πρωταθλητές στην παραγωγή γενετικώς
μεταλλαγμένων αγροτικών προϊόντων, δεν φαίνεται να συμμερίζονται τις αγωνίες
των Ευρωπαίων για το αν τα νέα αυτά τρόφιμα ­ προϊόντα της βιοτεχνολογίας ­
είναι ασφαλή για τους καταναλωτές. Οι πολέμιοι των τροφίμων – Φρανκενστάιν,
όπως τα αποκαλούν, δεν πείθονται από τις διαβεβαιώσεις περί της ασφάλειάς τους
και επικεντρώνουν την πολεμική τους στο γεγονός ότι δεν έχουν διεξαχθεί
επαρκείς έρευνες για τις συνέπειες των τροφίμων αυτών στον ανθρώπινο
οργανισμό, πριν κυκλοφορήσουν ευρέως στην αγορά.

Στη Βρετανία ιδιαίτερα, το θέμα των γενετικώς μεταλλαγμένων τροφίμων έφερε σε
δύσκολη θέση την κυβέρνηση του Τόνι Μπλερ που έχει ταχθεί υπέρ των προϊόντων
της βιοτεχνολογίας. Μετά τις πιέσεις και την κατακραυγή μιας κοινής γνώμης που
ακόμα δεν έχει συνέλθει από τον πανικό της νόσου των τρελών αγελάδων, η
βρετανική κυβέρνηση αναγκάστηκε να δεχθεί να αναγράφονται στις ετικέτες των
προϊόντων ότι περιέχουν γενετικώς μεταλλαγμένα συστατικά. Και η Ευρωπαϊκή
Ένωση διστάζει να εγκρίνει την εισαγωγή νέων γενετικώς μεταλλαγμένων
προϊόντων, προκαλώντας την μήνιν της Ουάσιγκτον που δεν ανέχεται νέους
περιορισμούς στις εισαγωγές και απειλεί με νέο εμπορικό πόλεμο.

Το 84%

Η στάση της Ε.Ε. μπορεί να προκαλέσει την καταστροφή των Αμερικανών αγροτών,
οι οποίοι στράφηκαν μαζικώς στις γενετικώς μεταλλαγμένες καλλιέργειες, επειδή
πίστεψαν τις υποσχέσεις των εταιρειών βιοτεχνολογίας ότι η «νέα πράσινη
επανάσταση» θα βελτιώσει τη σοδειά τους και θα περιορίσει τη χρήση των
φυτοφαρμάκων. Έτσι, στις Ηνωμένες Πολιτείες υπάρχει σήμερα το 84% των
καλλιεργημένων επιφανειών με γενετικώς μεταλλαγμένα προϊόντα που υπάρχουν στον κόσμο.

Οι προσδοκίες τους, όμως, για καλύτερη και περισσότερη σοδειά και για αισθητή
μείωση της χρήσης εντομοκτόνων διαψεύστηκαν. Το διαβεβαίωσε άλλωστε και η ίδια
η αμερικανική κυβέρνηση με έρευνα του υπουργείου Γεωργίας, σύμφωνα με την
οποία ούτε η συγκομιδή ήταν βελτιωμένη ούτε η χρήση φυτοφαρμάκων μειωμένη στις
περιοχές όπου καλλιεργούνται γενετικώς μεταλλαγμένες ποικιλίες από βαμβάκι,
καλαμπόκι και σόγια. «Θα μου ήταν τρομερά δύσκολο να αποδώσω οποιουδήποτε
είδους αύξηση και βελτίωση της σοδειάς στη βιοτεχνολογία», επισημαίνει ο Μπιλ
Μακ Μπράιντ, οικονομολόγος στο αμερικανικό υπουργείο Γεωργίας, ο οποίος
συμμετείχε στην έρευνα.

30 ποικιλίες

Από το 1994, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν εγκρίνει περισσότερες από τριάντα
ποικιλίες γενετικώς μεταλλαγμένων αγροτικών προϊόντων, μεταξύ των οποίων
τομάτες, καλαμπόκι, πατάτες και σόγια. Όμως, με την επεξεργασία των προϊόντων
αυτών για την παρασκευή φυτικών ελαίων, τοματοχυμών και πατατοπουρέ, πολύ
περισσότερα τρόφιμα καταλήγουν να περιέχουν γενετικώς μεταλλαγμένα συστατικά.

«Σήμερα, παραπάνω από το 60% των τροφίμων που βρίσκονται στα ράφια των
αμερικανικών σούπερ-μάρκετ περιλαμβάνουν γενετικώς μεταλλαγμένους
οργανισμούς», λέει η Λόρα Τιτσιάνι της οργάνωσης των Μητέρων για τον Φυσικό
Νόμο, η οποία αντιτίθεται στα προϊόντα της βιοτεχνολογίας. «Και η βιομηχανία
της βιοτεχνολογίας σχεδιάζει να παράγει με γενετικές μεθόδους όλα τα τρόφιμα
σε πέντε-δέκα χρόνια». Τα μέλη της οργάνωσης Μητέρες για τον Φυσικό Νόμο
διεκδικούν το δικαίωμα να γνωρίζουν τι τρώνε όσο η αμερικανική κυβέρνηση δεν
απαιτεί από τους βιομηχάνους να ενημερώνουν το καταναλωτικό κοινό για το ποια
προϊόντα περιέχουν γενετικώς μεταλλαγμένα συστατικά. Ένα δικαίωμα που, προς το
παρόν τουλάχιστον, διατηρούν οι καταναλωτές.