ΔΡΟΜΟΙ

Στη σύντομη…

… παρουσία του πάνω στη Γη, ο άνθρωπος αναζητούσε πάντα να ξεδιαλύνει τις
ιδιοτροπίες της φύσης. Σε μια περίοδο που ολόκληρος ο κόσμος προσπαθεί ακόμη
να συνέλθει από ένα καταστροφικό κύμα σεισμών, τυφώνων και πλημμυρών, ένα
επίμονο και βασανιστικό ερώτημα προβάλλει: Είναι άραγε στα αλήθεια όλες αυτές
οι θεομηνίες τόσο σπάνιες όσο νομίζουμε; Όχι και τόσο, λέει ο Ντόναλντ Τάρκοτ,
γεωφυσικός στο Πανεπιστήμιο Κορνέλ της Νέας Υόρκης. Κι αν τράβηξε ξαφνικά την
προσοχή των μέσων ενημέρωσης, είναι γιατί πιστεύει πως έχει βρει μια πολύ πιο
έγκυρη μέθοδο για να προβλέπει τη συχνότητα ορισμένων φυσικών φαινομένων
(σεισμοί, πυρκαγιές δασών και πλημμύρες). Και σαν να μην έφτανε αυτό, η
ανάλυση των σπάνιων φαινομένων που προτείνει ο Τάρκοτ φαίνεται να είναι
εφαρμόσιμη και σε πολλούς άλλους χώρους, από την κατανομή των ειδών στα δάση
μέχρι τον μαγνητισμό και τις ατμοσφαιρικές αναταράξεις.

Το σύστημα…

… του Τάρκοτ χρησιμοποιεί τη θεωρία του χάους και συγκεκριμένα τα fractals
(γεωμετρικό σύνολο ή φυσικό αντικείμενο που τα μέρη του έχουν την ίδια δομή με
το σύνολο αλλά σε διαφορετική κλίμακα) για να αποδείξει ότι οι θεομηνίες
συμβαίνουν πολύ συχνότερα από όσο νομίζουμε. Υποστηρίζει, ας πούμε, ο Τάρκοτ
ότι σεισμοί που υπολογίζεται ότι συμβαίνουν κάθε 1.000 χρόνια στην
πραγματικότητα θα πρέπει σήμερα να αναμένονται κάθε εκατό χρόνια. (Όταν ένας
σεισμός συμβαίνει με συχνότητα 100 ετών, αυτό σημαίνει ότι έχει μία στις 100
πιθανότητες να συμβεί σε ένα συγκεκριμένο έτος). «Βλέπουμε πλημμύρες με
θεωρητική πιθανότητα μία στις εκατό να συμβαίνουν με πολύ μεγαλύτερη
συχνότητα, πράγμα που σημαίνει ότι είτε η στατιστική θεωρία είναι λανθασμένη
είτε το φαινόμενο του θερμοκηπίου προκαλεί πολύ περισσότερες πλημμύρες», λέει
ο Τάρκοτ. «Δεν μπορεί να ισχύουν και τα δύο. Οι ασφαλιστικές εταιρείες δίνουν
έμφαση στο φαινόμενο του θερμοκηπίου γιατί δεν θέλουν να παραδεχτούν ότι οι
στατιστικές τους είναι λανθασμένες».

Η πρόβλεψη…

… είναι ατελής, παραδέχονται επιστήμονες του αμερικανικού Ινστιτούτου
Γεωλογικών Ερευνών. «Μελετώντας την πρόσφατη θεομηνία στη Βόρεια Καρολίνα, στο
Ντέλαγουερ και το Νιου Τζέρσεϊ, λέγαμε πως ίσως επρόκειτο για έναν από
εκείνους τους τυφώνες που συμβαίνουν κάθε 500 χρόνια», λέει ο υδρολόγος Μπομπ
Χιρς. «Όμως δεν είναι έτσι. Ίσως είναι ένα φαινόμενο πολύ πιο συχνό, ένα
φαινόμενο που οι θεωρίες μας δεν μπορούν να μας δείξουν την πραγματική του
συχνότητα». Η πρόβλεψη της συχνότητας των μεγάλων πλημμυρών γινόταν με βάση
την «καμπύλη Πίρσον τύπου 3», που όμως με τα χρόνια έχει πάψει να είναι
ακριβής, γράφει η αμερικανική εφημερίδα «Κρίστιαν Σάιενς Μόνιτορ».

Η συχνότητα…

… ορισμένων «σπάνιων» φυσικών φαινομένων αυξάνεται, λοιπόν, ολοένα και αυτό
ανησυχεί ιδιαίτερα τις αμερικανικές ασφαλιστικές εταιρείες που βλέπουν να
μεγαλώνει το ρίσκο τους, καθώς ανατρέπονται οι θεωρίες τους. Μετά τον τυφώνα
Άντριου τον Αύγουστο του 1992, που προκάλεσε ασφαλιστικές απαιτήσεις 16 δισ.
δολαρίων, η αμερικανική ασφαλιστική βιομηχανία διαπίστωσε ότι βρίσκεται
εκτεθειμένη και έκτοτε επενδύει μαζικά σε νέα θεωρητικά μοντέλα για την
πρόβλεψη των θεομηνιών. Γιατί, ανεξάρτητα από τη «θεωρητική συχνότητά» τους,
συμβαίνουν ολοένα και πιο συχνά και εκθέτουν σε κίνδυνο ολοένα και
περισσότερους ανθρώπους.