Μπορεί και τις 36.000 μονάδες ο Ντάου Τζόουνς

Σύμφωνα με τη θεωρία της εξάλειψης του κινδύνου από την κατοχή μετοχών, ο Ντάου Τζόουνς μπορεί να φτάσει τις 36.000 μονάδες!

Την ώρα που δεκάδες ειδικών προβλέπουν ότι οι τιμές των μετοχών στη Γουώλ
Στρητ είναι έτοιμες να καταρρεύσουν, μια νέα θεωρία υποστηρίζει ότι αντί να
πέσει, ο Ντάου Τζόουνς θα πρέπει να ανατιμηθεί στις 36.000 μονάδες από τις
9.000 που ήταν στην αρχή του χρόνου.

Ο Ντέιβιντ Γκλάσμαν και ο Κέβιν Άσετ, του Αμερικανικού Ινστιτούτου
Επιχειρήσεων ­ των οποίων το βιβλίο «Ντάου 36.000: Η νέα στρατηγική για την
αποκομιδή κερδών από την επερχόμενη άνοδο στο Χρηματιστήριο» («Dow 36.000: The
New Strategy for Profiting from the Coming Rise in the Stock Market») θα
εκδοθεί μέσα στον Σεπτέμβριο ­ πιστεύουν ότι η ιστορία είναι μια… ανοησία.

Υποστηρίζουν ότι γενιές επενδυτών που έζησαν το μεγάλο κραχ του 1929, τα κραχ
του 1974 και του 1987 και την οικονομική επιβράδυνση της δεκαετίας του ’70,
επεδίωκαν μια επιπλέον απόδοση (premium) ως αντιστάθμισμα του κινδύνου να
χάσουν τα χρήματα που έχουν τοποθετήσει στο Χρηματιστήριο από ένα κραχ.

Σύμφωνα με τη θεωρία τους, η πρωτοφανής άνοδος των τιμών των μετοχών ­ ο Ντάου
Τζόουνς βρέθηκε από τις 2.500 στις 10.000 μονάδες μέσα σε 12 χρόνια ­ σημαίνει
ότι ο κίνδυνος της κατοχής μετοχών, αν δεν έχει εκλείψει, έχει
ελαχιστοποιηθεί. Κατά συνέπεια, αν οι μετοχές είναι μηδενικού κινδύνου, όπως
τα κρατικά ομόλογα, οι αναλυτές δεν έχουν πλέον λόγο να ανησυχούν όταν βλέπουν
τις τιμές να απογειώνονται και τις μερισματικές τους αποδόσεις να πέφτουν.

Παράδειγμα

Φανταστείτε ότι είστε ιδιοκτήτης ενός σπιτιού σε μια περιοχή όπου όλοι
πιστεύουν ότι σημειώνονται συχνά σεισμοί. Ο κίνδυνος καταστροφής του σπιτιού
από έναν σεισμό κρατά την αξία του σπιτιού στις 60.000 στερλίνες, ενώ το
αντίστοιχο σπίτι σε μια «ασφαλή» περιοχή έχει αξία 100.000 στερλίνες. Το
ενοίκιο που εισπράττετε ανέρχεται στις 500 στερλίνες τον μήνα ή 6.000
στερλίνες τον χρόνο.

Ξαφνικά, μια σεισμολογική μελέτη δείχνει ότι η περιοχή είναι ασφαλής από
σεισμούς και η αξία του σπιτιού σας εκτινάσσεται στις 100.000 στερλίνες. Παρ’
όλ’ αυτά το ενοίκιο παραμένει το ίδιο. Το αποτέλεσμα είναι η απόδοση από την
ενοικίαση του σπιτιού ­ το ενοίκιο όταν διαιρεθεί με την αξία του σπιτιού ­
μειώνεται απότομα από το 10% στο 6%. Ένα περιουσιακό στοιχείο υψηλού κινδύνου
γίνεται ξαφνικά μηδενικού κινδύνου. Κατά συνέπεια δεν υπάρχει η ανάγκη για την
επιπλέον απόδοση 4% λόγω κινδύνου (risk premium).

Οι συγγραφείς του βιβλίου τονίζουν ότι οι μικροεπενδυτές έχουν απορρίψει το
συμβατικό μοντέλο που υποθέτει ότι οι μετοχές είναι υπερτιμημένες όταν ο λόγος
μεταξύ της τιμής και των κερδών της επιχείρησης (Ρ/Ε) αυξάνεται πολύ σε σχέση
με τα ιστορικά δεδομένα.

Παραδοσιακά, η μερισματική απόδοση συν την πρόβλεψη για τη μακροπρόθεσμη
πραγματική αύξηση των μερισμάτων πρέπει να ισούται με το πραγματικό επιτόκιο
συν την επιπλέον απόδοση λόγω ανάληψης κινδύνου (risk premium) εξαιτίας της
κατοχής μετοχών, σε αντίθεση με την κατοχή ομολόγων ή μετρητών.

Ωστόσο οι συγγραφείς τονίζουν: «Ο όρος “πολύ υψηλό” σχετίζεται μόνο με την
ιστορία και όχι με την πραγματικότητα. Για να πιστεύει κάποιος ότι η αγορά
είναι υπερτιμημένη, πρέπει κατ’ αρχάς να πιστεύει ότι η επιπλέον απόδοση λόγω
της ανάληψης κινδύνου έχει σημειώσει υπερβολική αύξηση».

Κατ’ αρχάς υποστηρίζουν ότι ενώ οι μετοχές είναι ένα επικίνδυνο στοίχημα για
ένα χρόνο, σε ένα 30ετή ορίζοντα ο κίνδυνος είναι μικρότερος από αυτόν των
ομολόγων ή ακόμη και των εντόκων γραμματίων του Δημοσίου. Δεύτερον, θεωρούν ως
δεδομένο ότι η αύξηση της μερισματικής απόδοσης θα συνεχίσει να είναι 6% και
ταυτόχρονα θα διατηρηθεί η «όρεξη» των επενδυτών για μετοχές που δεν πληρώνουν
μερίσματα, αλλά επιτυγχάνουν μεγάλη αύξηση της τιμής τους. Με αυτές τις
προϋποθέσεις, υποστηρίζουν, η μερισματική απόδοση μπορεί να μειωθεί μέχρι και
τρεις φορές ­ από 1,5% στο 0,4% ­ επιτρέποντας όμως να έχουν «μια λογική
τιμή». Με άλλα λόγια η αξία του Ντάου Τζόουνς μπορεί να τετραπλασιαστεί ­ να
φτάσει τις 36.000 μονάδες ­ χωρίς οι τιμές των μετοχών να είναι υπερτιμημένες.

Αύξηση απόδοσης

Η έρευνα του Τζέρεμι Σίγκελ, οικονομολόγου του Πανεπιστημίου της Πενσυλβανίας,
δείχνει ότι τα τελευταία 100 χρόνια, σε πολλά διαφορετικά Χρηματιστήρια του
κόσμου, η μέση ετήσια απόδοση των μετοχών τείνει προς το 7%. Με δεδομένο ότι η
μέση ετήσια απόδοση των μετοχών της Γουώλ Στρητ από το 1982 έως σήμερα είναι
12%, τότε ένα από τα δύο πρέπει να ισχύει: έχει σημειωθεί μια διαρθρωτική
μεταβολή στην οικονομία και τη χρηματιστηριακή αγορά ή πρόκειται να
αντιμετωπίσουμε ένα κραχ.

Ο Στίβεν Κινγκ, γενικός διευθυντής του επενδυτικού οίκου HSBC, υποστηρίζει με
σθένος το δεύτερο. Αναφέρει μια σειρά από δείκτες της αμερικανικής οικονομίας
που σκιαγραφούν την εικόνα μιας «φούσκας» στη Γουώλ Στρητ που πρόκειται να σκάσει.

Τα χρηματιστηριακά κραχ συνήθως σημειώνονται ύστερα από ένα εξωτερικό σοκ στην
οικονομία ή την εφαρμογή οικονομικών πολιτικών που απέτυχαν να ελέγξουν την
υπερβολή στην οικονομία.

Ο κ. Κινγκ υποστηρίζει ότι οι θεωρίες που επιχειρούν να επανεφεύρουν τον τροχό
εμφανίζονται συνήθως σε περιόδους μαζικής ανατίμησης των μετοχών. «Κανείς δεν
διατύπωνε αυτές τις θεωρίες πριν από τρία χρόνια. Τώρα είναι που η πορεία του
Χρηματιστηρίου δεν μπορεί να εξηγηθεί και όλοι ψάχνουν για εξηγήσεις», λέει ο Κινγκ.

Γυρίζει πίσω και θυμίζει τον μεγάλο αριθμό των άρθρων στον Τύπο την εποχή που
το ιαπωνικό Χρηματιστήριο είχε απογειωθεί ­ κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του
’80. Μια τράπεζα είχε φτάσει στο σημείο να προβλέπει ότι ο δείκτης Nikkei θα
συνέχιζε την υπεραπόδοσή του για πολλά χρόνια και να προτείνει στους επενδυτές
να μη μείνουν έξω από την κούρσα. Ακόμη και στη Βρετανία της δεκαετίας του ’80
οι αναλυτές περιέγραφαν τη διαρκή απογείωση των μετοχών. Ώσπου η αύξηση των
τιμών των κατοικιών κατά 30% και το τεράστιο έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών
συναλλαγών άρχισαν να δημιουργούν προβλήματα.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες το καμπανάκι του συναγερμού είναι το έλλειμμα του
ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, το οποίο έκανε πρόσφατα ρεκόρ όλων των εποχών.
Αυτό δεν αποτελεί πρόβλημα όσο η αμερικανική οικονομία συνεχίζει να προσελκύει
ξένες επενδύσεις. Παρ’ όλ’ αυτά, με το δολάριο να πιέζεται, τις αμφιβολίες
σχετικά με τη «νέα οικονομία» της χαμηλής ανεργίας να αυξάνονται, τους υψηλούς
ρυθμούς ανάπτυξης και τον χαμηλό πληθωρισμό, η φούσκα μπορεί να είναι έτοιμη
να σκάσει.

Ο κ. Κινγκ υποστηρίζει ότι δεν έχει καμία ένσταση για τη θεωρία που λέει ότι
ότι οι τιμές των μετοχών έχουν μακροπρόθεσμα ανοδική τάση και αναφέρει την
παραδοσιακά καλύτερη απόδοση των μετοχών σε σχέση με το χρήμα ή τα ομόλογα.

Τονίζει όμως ότι «υπάρχει ένα θεμελιώδες σφάλμα». Η ανάλυση συγχέει ένα εκ των
προτέρων risk premium και μια εκ των υστέρων επεξήγησή του.

«Οι αποδόσεις είναι υψηλότερες στις μετοχές σε σχέση με τα κρατικά ομόλογα,
αλλά αυτό φαίνεται να συνδέεται με τους κινδύνους που αναλαμβάνεις όταν
αγοράζεις μετοχές και όταν αγοράζεις ομόλογα. Αν κρατήσεις ένα ομόλογο, θα
πάρεις τα χρήματά σου όταν ωριμάσει. Αν όμως κρατήσεις μετοχές, υπάρχει μια
πιθανότητα να χάσεις όλα σου τα χρήματα».

Αυτό μπορεί να ειπωθεί και με τα λόγια ενός άλλου οικονομολόγου: «Προσέξτε
οποιονδήποτε προσπαθεί να σας εξηγήσει γιατί το Χρηματιστήριο θα συνεχίσει να
ανεβαίνει ­ πιθανόν προσπαθεί κάτι να σας πουλήσει…».