Με συγχωνεύσεις ετοιμάζουν τις πρώτες ευρωτράπεζες

Στα κεντρικά γραφεία τους στη Φρανκφούρτη, οι Γερμανοί τραπεζίτες κάνουν σχέδια… απογείωσης

Οι Γερμανοί τραπεζίτες αντιπαθούσαν πάντα τα φώτα της δημοσιότητας. Νιώθουν
πολύ πιο άνετα όταν αποτελούν απλώς «ένα μέρος του σκηνικού». Αυτό υποστηρίζει
και ο Μάρτιν Κολχάουζεν, επικεφαλής της γερμανικής τράπεζας Κόμερτσμπανκ
(Commerzbank). Δεν είναι τυχαίο ότι τα μόνα φυτά που διακοσμούν το γραφείο
τους είναι φτέρες: χρειάζονται ελάχιστο νερό και δεν μαραίνονται όταν μένουν
στη σκιά. Οι φτέρες διακοσμούν τα παράθυρα του λιτά επιπλωμένου γραφείου του
στον ουρανοξύστη της Κόμερτσμπανκ στη Φρανκφούρτη ­ το πιο ψηλό κτίριο της Ευρώπης.

Αν και ο Κολχάουζεν προτιμά ­ σύμφωνα με τα λεγόμενά του ­ να διατηρεί ένα
χαμηλό προφίλ, οι ανταγωνιστές του στη Ντόιτσε Μπανκ (Deutsche Bank) και τη
Ντρέσντνερ Μπανκ (Dresdner Bank), και οι δύο μερικά στενά πιο κάτω στο κέντρο
της Φρανκφούρτης, περιπλανώνται στην Ευρώπη παίρνοντας μέρος στο ντελίριο για
διασυνοριακές συγχωνεύσεις, εξαγορές και συνεργασίες που έχει φτάσει πλέον να
χαρακτηρίζει τον ευρωπαϊκό επιχειρηματικό χάρτη.

Τον Μάρτιο η Ντρέσντνερ άρχισε να παίρνει πολύ σοβαρά την ιδέα να καταθέσει
προσφορά για την εξαγορά της γαλλικής Μπανκ Νασιονάλ ντε Παρί (ΒΝΡ), η οποία
είχε κάνει δύο κινήσεις επιθετικής εξαγοράς δυο άλλων γαλλικών τραπεζών, της
Παριμπά (Paribas) και της Σοσιετέ Ζενεράλ (Societe General). Επιπλέον η
Ντρέσντνερ άφησε να γίνει γνωστό το ενδιαφέρον της για την εξαγορά της
προβληματικής γαλλικής τράπεζας Κρεντί Λιονέ, στα πλαίσια του προγράμματός της
για πανευρωπαϊκή επέκταση. Τόσο η Ντόιτσε όσο και η Ντρέσντνερ, έχουν ήδη
κάνει «εκδρομές» στον ιταλικό τραπεζικό χώρο, προκειμένου να διερευνήσουν τις
δυνατότητες ανάπτυξής τους στην Ιταλία. Στη συνέχεια ξεκίνησαν τις επαφές
μεταξύ τους για την πιθανότητα συγχώνευσης του δικτύου των καταστημάτων τους
στη Γερμανία.

Αυτός ο «οργασμός» επιχειρηματικών κινήσεων προκαλεί σύγχυση στους Γερμανούς,
οι οποίοι είναι παραδοσιακά καχύποπτοι απέναντι σε τέτοιου είδους κινήσεις,
ανάγκασε τον Κολχάουζεν να αναλάβει δράση. Ενώ η Ντόιτσε Μπανκ κατέπληξε τις
αγορές με την απόφασή της να συγχωνευθεί με την Μπάνκερς Τραστ των Ηνωμένων
Πολιτειών ­ μια συμφωνία αξίας 6 δισεκατομμυρίων στερλινών-, ο Κολχάουζεν
έκανε γνωστό ότι επιθυμεί τη δημιουργία μιας γιγαντιαίας πανευρωπαϊκής
επενδυτικής τράπεζας, κάτι το οποίο καμιά άλλη τράπεζα δεν έχει σχεδιάσει
μέχρι τώρα.

Μια πανευρωπαϊκή τράπεζα

Η Κόμερτσμπανκ επιθυμεί να ενώσει τις δυνάμεις της με άλλες τρεις μεγάλες
ευρωπαϊκές τράπεζες ­ τη γαλλική Κρεντί Λιονέ, την ισπανική Μπάνκο Σανταντέρ
και την ιταλική Μπάνκο Κομερτσιάλε Ιταλιάνα. Δεν πρόκειται για μια περίπλοκη
συγχώνευση ­ η οποία θα δημιουργούσε προβλήματα σύμφωνα με τον Κολχάουζεν ­
αλλά περισσότερο για μια μεγάλη συμμαχία. «Θα πρέπει να συνδέσουμε τις
επενδυτικές δραστηριότητες των συνεταίρων μας προκειμένου να δημιουργήσουμε
μια ισχυρή ενιαία μονάδα. Το βασικό όφελος από αυτήν την προσέγγιση είναι ο
πανευρωπαϊκός της χαρακτήρας. Ελπίζουμε ότι θα προχωρήσουμε την επόμενη χρονιά
προς αυτήν την κατεύθυνση», είπε πρόσφατα σε μια συνέντευξή του σε γερμανική εφημερίδα.

Ωστόσο, τα σχόλιά του δεν αφορούσαν μόνο επενδυτικές δραστηριότητες. Ο
Κολχάουζεν είπε ότι ήταν ανοιχτός στην ιδέα μιας ευρωπαϊκής επενδυτικής
τράπεζας σαν το πρώτο βήμα μιας νέας ευρωπαϊκής τράπεζας, έναν συνδυασμό
επενδυτικών τραπεζικών υπηρεσιών και λιανικής τραπεζικής εξυπηρέτησης σε όλη
τη ζώνη ευρώ. «Στην πορεία εξευρωπαϊσμού θα υπάρξει μια πανευρωπαική τράπεζα
που θα φέρει αυτούς του δυο κλάδους κάτω από την ίδια στέγη. Αυτό μπορεί να
είναι το δεύτερο βήμα», είπε ο Κολχάουζεν. «Δεν θέλω να αποκλείσω τίποτε, αλλά
αυτή τη στιγμή δεν υπάρχουν σχέδια για κάτι τέτοιο».

Η γνωστοποίηση τέτοιου είδους σχεδίων αποτελεί προτεραιότητα για τα διοικητικά
συμβούλιο των γερμανικών επενδυτικών τραπεζών, τα οποία βλέπουν τους
ισολογισμούς τους να φουσκώνουν από κέρδη, αλλά τις τιμές των μετοχών τους να
μην αντανακλούν αυτήν την εντυπωσιακή κερδοφορία. Η Κόμερτσμπανκ, για
παράδειγμα, διαθέτει έναν ισολογισμό που ξεπερνά τα 230 δισεκατομμύρια
στερλίνες. Ωστόσο, η χαμηλή απόδοση της μετοχής της την κάνει ευάλωτη σε
προσπάθειες επιθετικής εξαγοράς της από ξένες τράπεζες.

Η έλευση του ευρώ

Από την άλλη, υπάρχει η πραγματικότητα του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος. Καθώς
οι ευρωπαϊκές τράπεζες προχωρούν σε συμμαχίες πριν το ευρώ κυκλοφορήσει σε
φυσική μορφή, η ανάγκη της υιοθέτησης ενός κοινού συστήματος διακανονισμών και
συμβατού λογισμικού γίνεται ολοένα και περισσότερο αναπόφευκτη.

«Οι μόνοι που έχουν επωφεληθεί από αυτόν τον απομονωτισμό ήταν οι εταιρείες
συμβούλων επιχειρήσεων. Επενδύουμε τεράστια ποσά σε συστήματα που δεν είναι
συμβατά. Αυτό πρέπει να αλλάξει», είπε ο Κολχάουζεν.

Αν επιτευχθεί αυτή η συμβατότητα τότε η ιδέα ενός πλήρως αναδιαρθρωμένου
λιανικού τραπεζικού συστήματος γίνεται εξαιρετικά ελκυστική. Αυτή είναι η
προοπτική που κάνει τις συνομιλίες μεταξύ Ντόιτσε και Ντρέσντνερ Μπανκ τόσο σημαντικές.

Το μέρος όπου θα μπορούσε να ξεκινήσει αυτή η «επανάσταση» θα μπορούσε να
είναι η ίδια η Γερμανία, της οποίας το λιανικό τραπεζικό δίκτυο υστερεί σε
σχέση με το βρετανικό. Το γερμανικό τραπεζικό σύστημα κυριαρχείται από τις
κρατικές και συνεταιριστικές τράπεζες. Ελέγχουν το 50% της λιανικής αγοράς και
λατρεύονται από όλους τους Γερμανούς σαν τα φιλικά τοπικά χρηματοπιστωτικά
τους ιδρύματα. Πρόκειται για έναν οικείο κόσμο, όλοι γνωρίζονται με όλους. Οι
τοπικοί πολιτικοί μετέχουν στα διοικητικά συμβούλια των τραπεζών, οι τράπεζες
δίνουν άφθονο χρήμα για τοπικά επενδυτικά προγράμματα και όλα αυτά βρίσκονται
κάτω από την εγγύηση του χρήματος των φορολογουμένων.

Διαχειρίζονται τεράστια διαθέσιμα, τα οποία είτε δίνουν στις τοπικές κεντρικές
τράπεζες ή τα χρησιμοποιούν για να αγοράζουν κρατικά ομόλογα. «Είναι το
κλασικό γερμανικό κοινωνικό μοντέλο, τελείως ξένο σε οποιονδήποτε σκέπτεται με
τη λογική της ελεύθερης αγοράς», λέει ο Άντολφ Ρόζενστοκ, οικονομολόγος της
διεθνούς επενδυτικής τράπεζας Νομούρα. Πρόκειται όμως για ένα σύστημα ευάλωτο
στην κακοποίηση. Ο Σοσιαλδημοκράτης υποψήφιος για τη δημαρχία της Κολωνίας
οδηγήθηκε σε παραίτηση από τον εκλογικό αγώνα όταν παραδέχθηκε ότι κέρδισε
περίπου 25.000 στερλίνες από αγοραπωλησία μετοχών βασιζόμενος σε εσωτερική πληροφόρηση.

Πηγή του κακού

Ενώ οι μεγάλες τράπεζες λατρεύονται από τους Γερμανούς, βρίσκονταν πάντα στο
στόχαστρο των εργατικών συνδικάτων τα οποία τους επέδιδαν όλα τα οικονομικά
προβλήματα της χώρας. Πριν από τρία χρόνια συνδικάτα οργάνωσαν μια διαδήλωση
έξω από τα γραφεία της Ντόιτσε με βασικό σύνθημα «συντρίψτε του πλούσιους».

Οι γερμανικές τράπεζες βρίσκονται πάντως σε μια φάση «πολέμου» ανάπτυξης.
Ισχυρά συμφέροντα, συνηθισμένα στον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το τραπεζικό
σύστημα, να εμφανιστούν ως προστάτες του παραδοσιακού μικρού πελάτη. Οι
πολιτικοί που θα δουν την επιρροή τους να μειώνεται δεν θα αργήσουν να
υποστηρίξουν ότι έχουν την αποκλειστικότητα της διαφύλαξης της κοινωνικής δικαιοσύνης.