ΔΡΟΜΟΙ

Μια σειρά…

… από σενάρια για το μέλλον της Σερβίας και του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς
δημοσιοποιεί η ειδησεογραφική υπηρεσία «Le Courrier des Balkans», που
μεταδίδει επιλεγμένα άρθρα από τον Τύπο των Βαλκανίων. Υποστηρίζει πως άλλα
εξαρτώνται από εξωτερικούς παράγοντες και άλλα από τις εξελίξεις στην ίδια τη
Σερβία. Το πρώτο σενάριο, που έχει ήδη δρομολογηθεί, σχετίζεται με τις
εξελίξεις στο Μαυροβούνιο. Εδώ και δύο χρόνια, οι αρχές του Βελιγραδίου και
της Ποντγκόριτσα βρίσκονται σε ανοιχτή σύγκρουση και η κυβέρνηση του
Μαυροβουνίου ετοιμάζει ένα δημοψήφισμα με μοναδικό ερώτημα την
ανεξαρτητοποίηση της χώρας. Στην περίπτωση που νικήσει το «Ναι» (κάτι πολύ
πιθανό), η Σερβία θα απομονωθεί τελείως, αφού θα είναι περικυκλωμένη από
φιλοδυτικούς γείτονες. Η απόσχιση του Μαυροβουνίου θα ολοκληρώσει επίσης την
αποτυχία της πολιτικής που αποσκοπούσε στην ένωση όλων των σερβικών εδαφών. Τη
σκυτάλη είναι πιθανό να πάρει κατόπιν η Βοϊβοντίνα, όπου ήδη έχουν εκδηλωθεί
αυτονομιστικές τάσεις τόσο από τους Ούγγρους όσο και από πολλούς Σέρβους που
δεν ανέχονται τον έλεγχο του Βελιγραδίου στις περιουσίες τους. Τυχόν απόφαση
του Μαυροβουνίου να αποχωρήσει από τη Γιουγκοσλαβία θα προκαλούσε νέες
αντιδράσεις εναντίον του Μιλόσεβιτς, ιδίως μάλιστα στην περίπτωση που η Σερβία
θα προσπαθούσε χωρίς επιτυχία να εμποδίσει την εξέλιξη αυτή.

Λιγότερο πιθανά…

… είναι τα σενάρια για το μέλλον της Σερβίας που εξαρτώνται από εσωτερικούς
παράγοντες: Η ενωμένη αντιπολίτευση κερδίζει τις εκλογές που γίνονται με
δημοκρατικό τρόπο και το καθεστώς παραδέχεται την ήττα του. Κάτι τέτοιο, όμως,
είναι πολύ δύσκολο, αφού η αντιπολίτευση είναι διασπασμένη, οι ηγέτες της
ανταγωνίζονται ο ένας τον άλλον και ο Μιλόσεβιτς (φωτ.) κάνει ό,τι μπορεί για
να τους υπονομεύσει ακόμη περισσότερο. Ο πληθυσμός εξαντλημένος και
απογοητευμένος, κατεβαίνει αυθόρμητα και μαζικά στους δρόμους για να εκδηλώσει
τη δυσαρέσκειά του. Δεδομένου όμως ότι οι Σέρβοι, με ή χωρίς τη θέλησή τους,
έχουν υπομείνει τα δέκα τελευταία χρόνια πολλές δυσκολίες χάριν του εθνικού
συμφέροντος, το πιθανότερο είναι οι περισσότεροι απ’ αυτούς να περιμένουν το
φρούτο να πέσει μόνο του.

Το τελευταίο…

… σενάριο και εκείνο που φαίνεται να επιθυμεί ο ίδιος ο Μιλόσεβιτς: πρώτα
προκηρύσσονται εκλογές, έχοντας στην αντιπολίτευση εθνικιστές πολιτικούς (όπως
ο Σέσελι) στους οποίους μπορεί να διοχετευθούν οι πιο εθνικιστές ψηφοφόροι.
Βέβαιος ότι θα κερδίσει τουλάχιστον τη σχετική πλειοψηφία, ο Μιλόσεβιτς
ξεκαθαρίζει το τοπίο και κτίζει καινούργιες συμμαχίες. Στην τελική φάση, και
εφόσον επαληθευτούν οι προβλέψεις του, ο Γιουγκοσλάβος πρόεδρος σχηματίζει μια
«μεταρρυθμιστική» κυβέρνηση και προτείνει στη Δύση ιδιαίτερα ευνοϊκούς όρους
για επενδύσεις στη χώρα με αντάλλαγμα την αναγνώρισή της νομιμότητάς του.

Αν λοιπόν…

… βάλουν και οι δύο πλευρές νερό στο κρασί τους, όλοι θα μείνουν
ευχαριστημένοι. Και πρώτα απ’ όλα ο σερβικός λαός, που πληρώνει το βαρύτερο
τίμημα. Στο κάτω – κάτω, χώρες σαν τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία όπου υπήρξε
πολιτική εναλλαγή δεν κατάφεραν τα δέκα τελευταία χρόνια καμιά σπουδαία
ανάπτυξη της δημοκρατίας και της οικονομίας τους. Είτε δεξιοί είτε αριστεροί,
οι πολιτικοί που πέρασαν από την κυβέρνηση έδειξαν ότι δεν τρέφουν ιδιαίτερο
σεβασμό για τα ανθρώπινα δικαιώματα, ενώ συχνά κατηγορήθηκαν ότι κάνουν τα
στραβά μάτια απέναντι στη διαφθορά.