Στο Δαφνί ο σεισμός πλήγωσε τις ψυχές…

Τέτοιες φυσικές καταστροφές αναστατώνουν τη ζωή των ψυχασθενών, επισημαίνει
η ψυχίατρος Κατερίνα Μάτσα.

Ο Γιάννης, ασθενής του Δημόσιου Ψυχιατρείου, από την ημέρα του σεισμού και
μετά δεν έχει προσπαθήσει να επικοινωνήσει με κανέναν από τους συγγενείς του,
όπως άλλωστε δεν προσπάθησαν και αυτοί. Αυτό όμως, όπως λέει, δεν τον έχει
πειράξει, αφού έτσι κι αλλιώς δεν έχουν τακτική επικοινωνία.

Αλλά και να ήθελε να τηλεφωνήσει σε κάποιον, δεν μπορεί γιατί έχει αφήσει την
τηλεκάρτα του στο επικίνδυνο πια δωμάτιο του νοσοκομείου και δεν μπορεί να
πάει να την πάρει. Ούτε λεφτά έχει όμως για να τα δώσει μέσα από τα κάγκελα
και να ψωνίσει από το περίπτερο που βρίσκεται έξω από το Ψυχιατρείο, και
σκέφτεται πως πρέπει να «κάνει ανάληψη από την “τράπεζα”», δηλαδή, από τον
υπεύθυνο που έχει αναλάβει να κρατά τα χρήματα των ασθενών. Το κτίριο του
ψυχιατρείου έχει υποστεί ζημιές. Έτσι, οι ασθενείς κοιμούνται στον περίβολο,
σε σκηνές. Ο σεισμός πιθανόν να έφερε κοντά τους γείτονες που μέχρι χθες δεν
μιλούσε ο ένας στον άλλον, δεν κατάφερε όμως να φέρει κοντά αυτούς που ζουν
πίσω από τα κάγκελα με τους έξω, έστω κι αν μεταξύ τους υπήρχαν δεσμοί
αίματος. Η πρόεδρος του Ψυχιατρείου κ. Αποστόλου είναι κατηγορηματική: «Το
βράδυ του σεισμού ήρθαν στο νοσοκομείο μόνο οι συγγενείς τριών ασθενών από
τους 1.700 που φροντίζουμε συνολικά εδώ. Επιπλέον ελάχιστοι ήταν αυτοί που
τηλεφώνησαν απλά και μόνο για να ρωτήσουν. Την επόμενη μέρα, μάλιστα, οι
γιατροί προσπάθησαν να βρουν κάποιους συγγενείς και να δώσουν εξιτήρια σε
ανθρώπους που, έτσι κι αλλιώς, επρόκειτο να βγουν σε μια εβδομάδα και επομένως
δεν χρειαζόταν να υποβληθούν στην ταλαιπωρία της διαμονής σε σκηνή. Τελικά
ήρθαν περί τα δέκα άτομα για να παραλάβουν τους ανθρώπους τους», προσθέτει
αφοπλιστικά η ίδια.

Στο Δαφνί. Οι σκηνές που στήθηκαν για να καλύψουν τις στεγαστικές ανάγκες ορισμένων από τους τρόφιμους

Υπάρχουν όμως και χειρότερα. Οι περιπτώσεις των οικογενειών που μετά το σεισμό
προσπάθησαν να ξαναστείλουν μέσα τους ανθρώπους τους. «Υπήρχαν ασθενείς σε
καλή κατάσταση που είχαν πάρει εξιτήριο και έμεναν στα σπίτια τους. Οι δικοί
τους, ίσως επειδή βρέθηκαν σε δεινή θέση, μας ειδοποίησαν πως ο άρρωστος
υποτροπίασε και θα έπρεπε να μπει ξανά μέσα. Το Ψυχιατρείο αποτελούσε μέχρι
πρόσφατα πολύ εύκολη λύση για τα κοινωνικά προβλήματα. Όμως ο Θεός το
σταμάτησε αυτό μια μέρα. Και εννοώ την ημέρα που έγινε ο σεισμός. Τα κτίρια
καταστράφηκαν και τώρα πια ούτε καν τα ιατρικά προβλήματα δεν μπορούμε να
λύσουμε, γι’ αυτό και ανεστάλη η εφημερία», τονίζει ο διευθυντής της Ιατρικής
Υπηρεσίας του Ψυχιατρείου κ. Λεοντόπουλος.

Η βραδιά του σεισμού στο Δαφνί ήταν εφιαλτική, σύμφωνα με την κ. Κατερίνα
Μάτσα, ψυχίατρο και μέλος της ΕΙΝΑΠ, που το βράδυ του σεισμού βρέθηκε στο
νοσοκομείο. Η κ. Μάτσα μίλησε για ανθρώπους «απελπισμένους που τραβούσαν τα
μαλλιά τους και φώναζαν γιατί να τύχει αυτό». «Τέτοιες φυσικές καταστροφές,
όπως ο σεισμός και η πυρκαγιά, που αναστατώνουν τη ζωή των ανθρώπων, έχουν
σοβαρότατες επιπτώσεις στην ψυχική κατάσταση των ήδη ψυχικά διαταραγμένων
ανθρώπων, πολύ μεγαλύτερης έκτασης και βαρύτητας απ’ ό,τι στον υπόλοιπο
πληθυσμό» εξηγεί η κ. Μάτσα.

«Κι αυτό γιατί αυτοί οι άνθρωποι με μεγάλη δυσκολία διατηρούν μια κάποια
ψυχική ισορροπία μέσα από τη θεραπευτική τους αντιμετώπιση, την ήδη
επιβαρημένη από τον εγκλεισμό τους στο ψυχιατρικό άσυλο. Η αβεβαιότητα και οι
ανασφάλειες μεγαλώνουν μέσα τους, αρχαϊκοί φόβοι έρχονται στην επιφάνεια και
το άγχος τους μεγαλώνει. Έτσι οι άνθρωποι αυτοί μπορεί να σταματήσουν να
παίρνουν τα φάρμακά τους, να συνεργάζονται με τους θεραπευτές τους, να γίνουν
και πάλι βίαιοι, να φουντώσουν τα παραληρήματα, να γεννηθούν τάσεις
αυτοκαταστροφής, ακριβώς γιατί αισθάνονται τα ελάχιστα στηρίγματά τους να
καταρρέουν». Ο κ. Λεοντόπουλος, πάντως, αντιθέτως, θεωρεί τον φόβο των ασθενών
το βράδυ του σεισμού φυσιολογικό και τονίζει πως «οι αντιδράσεις τους ήταν
καλύτερες από αυτές του πληθυσμού που δεν νοσούσε».

Αλλά και οι ίδιοι οι ασθενείς κατά τη διάρκεια του σεισμού έδειξαν μεγάλη
αλληλεγγύη μεταξύ τους. Σύμφωνα με τις μαρτυρίες των ίδιων αλλά και του
νοσηλευτικού προσωπικού, βοήθησαν όσους αντιμετώπιζαν κινητικά προβλήματα να
κατεβούν, αψηφώντας τον κίνδυνο αναζήτησαν τους φίλους τους, και το βράδυ
πολλοί κοιμήθηκαν στο ίδιο στρώμα για να μοιραστούν τους φόβους τους. Το
ενδιαφέρον τους όμως δεν περιορίστηκε αποκλειστικά στο μικρόκοσμο του
νοσοκομείου τους, και παρ’ ότι ο έξω κόσμος τούς έχει ξεχάσει, αυτοί δεν τον
ξέχασαν.

Χαρακτηριστική, εξάλλου, είναι η περίπτωση ενός τροφίμου που όταν του
προσέφεραν φαγητό από την Ολύμπικ Κέτεριγκ ρώτησε τη νοσοκόμα του:
«Επιτρέπεται εγώ να τρώω τώρα ένα τόσο πολυτελές γεύμα, και έξω να μην μπορούν
να βρουν φαγητό;».