Δικαστικός πονοκέφαλος ο χρόνος παραγραφής

Το ζήτημα της παραγραφής των ποινικών αδικημάτων που σχετίζονται με τις
κακοτεχνίες των κτιρίων που κατέρρευσαν από τον φονικό σεισμό απασχολεί τις
εισαγγελικές αρχές. Και η άποψη που επικρατεί είναι ότι η νομοθετική ρύθμιση
που ψηφίστηκε το 1995 και συνδέει τον χρόνο παραγραφής με το αποτέλεσμα της
κακοτεχνίας (δηλαδή την κατάρρευση) και όχι με τη χρονολογία ανέγερσης μιας
οικοδομής δεν μπορεί να εφαρμοστεί για κτίρια που κτίστηκαν προ του 1995.

Βάσει αυτής της θέσης, από τα κτίρια που βρίσκονται αυτή τη στιγμή στο
εισαγγελικό μικροσκόπιο μόνον για τις εγκαταστάσεις της Ρικομέξ δεν μπορεί να
τεθεί θέμα παραγραφής, καθώς στη συγκεκριμένη βιομηχανία που κατέρρευσε σαν
χάρτινος πύργος είχαν γίνει προ διετίας οικοδομικές προσθήκες, ύστερα από
πυρκαγιά. Για όλα τα άλλα κτίρια που θεωρούνται παλαιότερης κατασκευής, από
εισαγγελικής πλευράς εκτιμάται ότι η παραγραφή θα είναι «ανυπέρβλητο εμπόδιο»
για την απόδοση ποινικών ευθυνών στους υπευθύνους.

«Για το ελληνικό δίκαιο η παραγραφή δεν αποτελεί δικονομικό κώλυμα επιβολής
της ποινής, αλλά ουσιαστικό λόγο εξάλειψης του αξιόποινου. Και η αξιόποινη
πράξη τελέστηκε με την παράδοση της οικοδομής και δεν μπορεί να θεσπιστεί με
νόμο αναδρομική παραγραφή…», ανέφερε στα «ΝΕΑ» ανώτερος εισαγγελικός λειτουργός.

Το ζήτημα, πάντως, έχει ανοίξει ακόμη ένα πεδίο νομικής διαμάχης. Ο υπουργός
Δικαιοσύνης Ευάγγ. Γιαννόπουλος σημειώνει, όπως είναι γνωστό, ότι με την
τροποποίηση που έγινε το 1995 στο άρθρο 286 του Ποινικού Κώδικα ο χρόνος
παραγραφής (πενταετία) αρχίζει να μετρά από τη στιγμή που επήλθε το αποτέλεσμα
της κακοτεχνίας. Κατά τον υπουργό, η νομοθετική διάταξη είναι ρητή και ισχύει
για κάθε κακοτεχνία σε οικοδομή που οδήγησε σε θανάτους και τραυματισμούς μετά
το 1995, έστω και αν η επίμαχη οικοδομή είχε αναγερθεί προγενέστερα.

Αντίστοιχη άποψη εκφράζει και ο πρόεδρος της Ένωσης Δικαστών και Εισαγγελέων,
αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου Κωνστ. Λυμπερόπουλος, ο οποίος επισημαίνει ότι
«σε κάθε περίπτωση που καταγράφονται νεκροί και τραυματίες ο χρόνος παραγραφής
μετρά από την έλευση του αποτελέσματος».

Ανοιχτός ο δρόμος για αγωγές

Για αρκετές περιπτώσεις κακοτεχνιών, πάντως, παραμένει ανοικτός ο δρόμος των
αγωγών για την καταβολή αποζημιώσεων προς τα θύματα του σεισμού, αφού σε
αστικό επίπεδο ο χρόνος παραγραφής ανέρχεται έως τα 20 χρόνια.

Οι αγωγές μπορεί να αφορούν είτε την περίπτωση νεκρών και τραυματιών, οπότε θα
απαιτηθεί χρηματική ικανοποίηση για ψυχική οδύνη, είτε την περίπτωση φθορών σε
κτίρια, οικοσκευές και εμπορεύματα, οπότε θα απαιτηθεί αποζημίωση για την
αντικατάστασή τους.

Βασική προϋπόθεση για να ευδοκιμήσουν αντίστοιχες αγωγές είναι να συνδεθεί η
κατάρρευση ενός κτιρίου και η καταστροφή που επήλθε με κακοτεχνίες στην
οικοδομή. Και αυτές οι αγωγές θα υποβληθούν:

*Στα πολιτικά δικαστήρια όταν στρέφονται εναντίον ιδιωτών κατασκευαστών,
εργολάβων, μηχανικών κ.ά.

* Στα διοικητικά δικαστήρια όταν η βλάβη προήλθε από δημόσιο κτίριο που είχε
κακοτεχνίες ή όταν διαπιστώνεται και ευθύνη του Δημοσίου για την κατάρρευση
ενός ιδιωτικού κτίσματος (με τον πλημμελή έλεγχο των αρμόδιων υπαλλήλων της
Πολεοδομίας, την παράνομη έκδοση μιας οικοδομικής άδειας κ.ά.).