ΔΡΟΜΟΙ

Εξαρτάται…

… από τη θέση του παρατηρητή. Όταν κοιτάζει κανείς την Αμερική από την
Ευρώπη ­ την Αμερική μετά το Κόσοβο ­ τη βλέπει σαν μια αδίστακτη υπερδύναμη,
που κάθε τόσο παρεμβαίνει μονομερώς στη διεθνή σκηνή, που περιφρονεί τους
συμμάχους της, που θέλει να παίζει τον ρόλο του παγκόσμιου χωροφύλακα. Όμως,
συνήθως, από το εσωτερικό, ο παρατηρητής βλέπει τα πράγματα αλλιώς. Αλλιώς;
Όχι και τόσο. Μπορεί βέβαια οι Αμερικανοί να βλέπουν τη χώρα τους σαν
υπερδύναμη και να το χαίρονται. Μα ο ρόλος του χωροφύλακα του πλανήτη δεν
φαίνεται να τους εμπνέει. Έτσι, μοιάζει να βλέπουν την εξωτερική πολιτική της
χώρας τους περισσότερο με ευρωπαϊκό και λιγότερο με αμερικανικό μάτι. Αυτό
τουλάχιστον προκύπτει από πρόσφατη έρευνα του ινστιτούτου Chicago Council of
Foreign Relations. (Δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «Politique Etrangere» του
Γαλλικού Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων.).

Οι Αμερικανοί…

… αισθάνονται ότι ζουν σε μια χώρα που τους παρέχει ασφάλεια και ευημερία.
Πιστεύουν πως η χώρα τους είναι «η πιο σημαντική και η πιο ισχυρή στον κόσμο».
Και θεωρούν πως αυτό οφείλεται περισσότερο στις οικονομικές επιδόσεις της και
λιγότερο στη στρατιωτική κυριαρχία της. Μπορεί η εξωτερική πολιτική να μην
τους ενδιαφέρει ιδιαίτερα, αλλά οι Αμερικανοί εμφανίζονται πολύ ικανοποιημένοι
από τον τρόπο με τον οποίο τη χειρίζεται ο πρόεδρος Κλίντον. «Ο πρόεδρος
Κλίντον, που το 1994 ερχόταν μόλις στην όγδοη θέση στην αξιολόγηση των
μεταπολεμικών προέδρων με βάση την εξωτερική πολιτική», σύμφωνα με την έρευνα
του αμερικανικού ινστιτούτου, «σήμερα έρχεται στην πρώτη θέση».

Το επιθετικό…

… πνεύμα της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, που εκφράστηκε σε όλο του το
«μεγαλείο» με την επέμβαση στη Γιουγκοσλαβία, φαίνεται πάντως να απουσιάζει
από τον μέσο Αμερικανό πολίτη: δεν βλέπει με καλό μάτι την αποστολή Αμερικανών
στρατιωτών στο εξωτερικό. «Η συμμετοχή Αμερικανών στρατιωτών σε τέτοιες
αποστολές συναντάει ολοένα και περισσότερες αντιδράσεις», σημειώνεται στην
έρευνα. «Η αποστροφή που δείχνει η κοινή γνώμη στις αμερικανικές στρατιωτικές
επεμβάσεις στο εξωτερικό φανερώνει ότι το “σύνδρομο του Βιετνάμ” δεν έχει
σβήσει ακόμη. Δύο στους τρεις Αμερικανούς πιστεύουν ότι ο πόλεμος του Βιετνάμ
δεν ήταν απλώς λανθασμένος, αλλά και αποτρόπαιος και ανήθικος».

Αντίθετα…

… με τις «ιμπεριαλιστικές» βλέψεις και τις μονομερείς ενέργειες της ηγεσίας
τους, οι Αμερικανοί δεν θέλουν να βλέπουν τη χώρα τους να αναλαμβάνει μόνη της
δράση στις υποθέσεις του κόσμου. Αντίθετα, επίσης, με την πλειοψηφία του
Κογκρέσου, οι Αμερικανοί δείχνουν μια ειλικρινή προσήλωση στα Ηνωμένα Έθνη.
«Το 57% των ερωτηθέντων εγκρίνει τη συμμετοχή των ΗΠΑ στις δυνάμεις του ΟΗΕ
που παρεμβαίνουν για τη διατήρηση της ειρήνης σε διάφορες εστίες σύγκρουσης
στον κόσμο. Όμως, το 72% των Αμερικανών πιστεύει ότι, σε περίπτωση διεθνούς
κρίσης, οι ΗΠΑ δεν πρέπει να αποφασίζουν μόνες τους, όταν δεν έχουν την
υποστήριξη των συμμάχων τους». Η έρευνα του Chicago Council δείχνει τους
Αμερικανούς να έχουν ξεπεράσει τους φόβους τους για την οικονομική ισχύ της
Ευρώπης και της Ιαπωνίας. Όμως, ένας άλλος φόβος έρχεται να τους ταράξει τον
ύπνο: η ανάδυση της κινεζικής υπερδύναμης.