Εκκρεμής η τουρκική υποψηφιότητα

«Πρόβα για το Ελσίνκι» χαρακτηρίζουν στο υπουργείο Εξωτερικών το άτυπο
Συμβούλιο των υπουργών Εξωτερικών που πραγματοποιείται σήμερα και αύριο στο
βόρειο άκρο της Φινλανδίας. Και τούτο διότι εκτιμούν ότι, με τον ένα ή τον
άλλο τρόπο, η οικονομική βοήθεια προς την Τουρκία θα προχωρήσει ­ ενώ,
αντιθέτως, το θέμα της τουρκικής υποψηφιότητας για την Ευρωπαϊκή Ένωση είναι
εκκρεμές και θα παραμείνει έτσι μέχρι τη Σύνοδο Κορυφής του Δεκεμβρίου. Η
ελληνική πλευρά, που βέβαια επί του παρόντος δεν έχει καμιά πρόθεση να
«κλείσει» αυτό το θέμα, θα προσπαθήσει να εξακριβώσει τους συσχετισμούς και
την αποφασιστικότητα ενός εκάστου εκ των εταίρων να δώσει μάχη για την Άγκυρα.
Ωστόσο, θα επιχειρήσει να δει κι ένα ακόμη στοιχείο: τι εννοούν οι εταίροι
όταν υποστηρίζουν τη χορήγηση καθεστώτος υποψήφιας χώρας στην Τουρκία. Κι αυτό
γιατί υπάρχουν πολλές «διαβαθμίσεις» στο περιεχόμενο του όρου.

Η έως τώρα κοινοτική πρακτική λέει πως από τη στιγμή που μια χώρα
χαρακτηρίζεται υποψήφια, ξεκινά το λεγόμενο screening process. Εξετάζει,
δηλαδή, η Ένωση εάν έχει εναρμονισθεί με όλες τις παραμέτρους του κοινοτικού
κεκτημένου ­ από τα φορολογικά και τα εμπορικά, μέχρι τα νομικά και τα
πολιτικά. Εν συνεχεία, εφόσον οι επιδόσεις είναι καλές, αρχίζει η κατεξοχήν
διαπραγμάτευση ­ η οποία καταλήγει σε μια απόφαση του Συμβουλίου για την
αποδοχή ή μη της υποψήφιας ως πλήρες μέλος.

Ως εκ τούτου, λένε στο υπουργείο Εξωτερικών, προκύπτει ένα ερώτημα ­ αν δηλαδή
αυτοί που κόπτονται να χαρακτηρίσουν την Τουρκία υποψήφια, εννοούν και όλη την
παραπάνω διαδικασία. Ή, υπαινίσσονται απλώς ένα πολιτικό μήνυμα και την
παρουσία του εκάστοτε Τούρκου ηγέτη στις οικογενειακές φωτογραφίες που έχουν
οι «15» με τους υποψήφιους ­ και τίποτε πέραν αυτού. Ένα θετικό μήνυμα ­ με
την έννοια ότι κάποιοι εταίροι μπορεί να περιορισθούν στο «συμβολικό» μέρος ­
είχε ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Γιάννος Κρανιδιώτης στο Λονδίνο. Ο
επικεφαλής της βρετανικής διπλωματίας Ρόμπιν Κουκ, στη συνάντηση που είχε μαζί
του, άφησε να εννοηθεί ότι οι εταίροι δεν φιλοδοξούν να «εξομοιώσουν» την
Τουρκία με τις άλλες υποψήφιες χώρες ­ κι η όλη υπόθεση θα έκλεινε με την
απόφαση του Ελσίνκι.

Παράλληλα, βέβαια, το υπουργείο Εξωτερικών προχωρεί τη διαπραγμάτευσή του για
τον χαρακτηρισμό «υποψήφια» ­ κι επιμένει ότι για να συζητήσει το ενδεχόμενο
να συναινέσει η Αθήνα θα πρέπει να πάρει ανταλλάγματα: τη χορήγηση
χρονοδιαγράμματος ένταξης για την Κύπρο, που να μην επιτρέπει καμιά «εμπλοκή»
λόγω μη επίλυσης στο μεταξύ του Κυπριακού, και την πολιτική στήριξη των «14»
στα θέματα του Αιγαίου.

Τα παραπάνω, βέβαια, αφορούν τα ανταλλάγματα εκ μέρους των «15». Προκύπτει
όμως ένα εύλογο ερώτημα ­ κι η Τουρκία τι θα δώσει; Θα εμμείνει στην ίδια
πολιτική, με τις αμφισβητήσεις στο Αιγαίο και την αδιαλλαξία στο Κυπριακό, και
θα επιβραβευθεί;. Οι αρμόδιοι του υπουργείου Εξωτερικών, σε αυτό το θέμα,
υποστηρίζουν ότι τα παραπάνω μπορούν να ενταχθούν σε ένα χρονοδιάγραμμα για
την εξέλιξη των ευρωτουρκικών σχέσεων, καθορισμένο από το Ελσίνκι. Με απλά
λόγια, αυτό σημαίνει ότι οι «15» θα πρέπει να πουν στην Τουρκία, για
παράδειγμα, ότι μέχρι την τάδε ημερομηνία θα πρέπει να έχει συμβάλει στην
επίλυση του Κυπριακού ­ και μέχρι την τάδε ημερομηνία να έχει αναγνωρίσει την
υποχρεωτική δικαιοδοσία του Δικαστηρίου της Χάγης και ούτω καθεξής. Άλλωστε,
όπως υποστηρίζει η Αθήνα, όλα αυτά είναι και όροι της Ε.Ε. από μια σειρά
Συνόδων Κορυφής ­ Λουξεμβούργο και Κάρντιφ, κυρίως.