Ξαφνικός έρωτας για την Ελλάδα

Λίγο μόνο κράτησε το αμερικανικό όνειρο της Αλβανίας ­ όσο ένα σχολικό
διάλειμμα. Όπως φάνηκε στις χθεσινές συνομιλίες που είχε εδώ στα Τίρανα ο
Πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης με το σύνολο της πολιτικής και πολιτειακής ηγεσίας
της χώρας, η Αλβανία επανακάμπτει με γοργό ρυθμό στους μόνους γείτονες που
μπορεί να στηριχθεί: την Ελλάδα και την Ιταλία.

Όσοι πίστεψαν, και πρώτοι οι πολιτικοί της πολύπαθης χώρας, ότι με αφορμή τα
γεγονότα στο Κόσοβο και την εισροή των Κοσοβάρων προσφύγων πως η διεθνής
κοινότητα, και ειδικά οι Ηνωμένες Πολιτείες, θα διέθεταν πακτωλούς χρημάτων
για την ανοικοδόμηση της Αλβανίας, εδώ και μερικούς μήνες αντιμετωπίζουν τη
σκληρή πραγματικότητα. Η διεθνής βοήθεια, και πολύ περισσότερο η αμερικανική,
δεν έρχεται και δεν πρόκειται να έρθει.

Έτσι χθες επιφυλάχθηκε στον Κώστα Σημίτη και την ελληνική αντιπροσωπεία (τον
συνόδευαν οι υπουργοί Εξωτερικών Γ. Παπανδρέου, Τύπου Δ. Ρέππας και η
υφυπουργός Εθν. Οικονομίας Ρ. Ζήση) θερμότατη υποδοχή, που ξεπερνούσε κατά
πολύ την εθιμοτυπία. «Είμαστε οι πιο αρχαίοι γείτονες στα Βαλκάνια» ανέφερε ο
Αλβανός Πρωθυπουργός Παντελί Μάικο, διαγράφοντας όσα προ καιρού είχε δηλώσει
κατά της Ελλάδας και της κυβέρνησης, ότι εφαρμόζουν πολιτική εθνοκάθαρσης κατά
των Αλβανών λαθρομεταναστών, ανάλογη εκείνης του Μιλόσεβιτς στο Κόσοβο. Σε
επίρρωση δε των αναφορών περί κοινών αγώνων που συνδέουν τους δύο λαούς,
ξενάγησαν τον κ. Σημίτη και την ελληνική αποστολή στο κάστρο του εθνικού ήρωα
των Αλβανών Γεωργίου Σκεντέρμπεη, στην Κρούγια. Του στρατηλάτη που αντιστάθηκε
στους Οθωμανούς του Μωάμεθ τον Πολιορκητή και ένωσε το αλβανικό έθνος. Το
τεχνοτροπίας σοσιαλιστικού ρεαλισμού μουσείο, που κτίστηκε επί Εμβέρ Χότζα,
είχε μερικές μάλλον δυσάρεστες εκπλήξεις για τους Έλληνες: όπως την προτομή
του βασιλιά της Ηπείρου Πύρρου και έναν χάρτη της «μεγάλης» Αλβανίας που
περιλαμβάνει τον… Αμβρακικό, την Άρτα, την Πρέβεζα, την Κόνιτσα, την Πάργα,
την Ηγουμενίτσα! Μόνο τα Ιωάννινα ξέφυγαν από τον άγνωστο χαρτογράφο…

Οι δύο πρωθυπουργοί δεν στάθηκαν στον χάρτη, όπως άλλωστε δεν στάθηκαν στις
συνομιλίες και στα όσα χωρίζουν ή δημιουργούν προβλήματα στις σχέσεις των δύο
χωρών. Προτίμησαν να μιλήσουν για όσα ενώνουν Ελλάδα και Αλβανία, και είναι
ενδιαφέρον ότι για πρώτη φορά ο Κ. Σημίτης αποδέχθηκε περίπου ότι η ελληνική
μειονότητα στη Βόρειο Ήπειρο και οι Αλβανοί οικονομικοί μετανάστες στην Ελλάδα
έχουν την ίδια ουσιαστικά αξία: συνδέουν, είπε, τις δύο χώρες. Το δεύτερο νέο
στοιχείο, σχετικά με τους Αλβανούς που ζουν στην Ελλάδα, είναι ότι αποδέχθηκε
αίτημα της αλβανικής κυβέρνησης να διδάσκεται η αλβανική γλώσσα στα σχολεία
εκείνα όπου φοιτούν παιδιά από τη γειτονική χώρα. Προβλέπεται, ανέφερε, στα
διαπολιτισμικά σχολεία. Το πότε θα ξεκινήσει το μάθημα αλβανικής γλώσσας για
τους Αλβανούς μαθητές, δεν έγινε γνωστό…

Πάντως σε ό,τι αφορά τους λαθρομετανάστες, παρά τα παράπονα που εξέφρασε ο Π.
Μάικο (για «υπερβολές» στην αντιμετώπιση των Αλβανών μεταναστών από τις
αστυνομικές αρχές, ιδιαίτερα τους μήνες Ιούνιο και Ιούλιο), ο Κ. Σημίτης δεν
φάνηκε να κάμπτεται: επέμεινε ότι υπάρχουν νόμιμες διαδικασίες στην Ελλάδα,
π\ου προβλέπουν τη χορήγηση βίζας και πράσινης κάρτας, και ότι όσοι δεν
υπάγονται σε αυτές τις διαδικασίες δεν έχουν θέση στην Ελλάδα. Προειδοποίησε
μάλιστα ότι μελλοντικά στόχος είναι να μην έρχεται κανείς χωρίς προηγουμένως
να έχει εξασφαλίσει την προοπτική εργασίας.

Στο συναφές με το προηγούμενο θέμα της ασφάλειας, οι Αλβανοί φάνηκαν να
κατανοούν τον μεγάλο προβληματισμό που προκαλεί στην Ελλάδα το θέμα της
εγκληματικότητας και της ασφάλειας, και υποσχέθηκαν να συνδράμουν τις
ελληνικές αρχές στον εντοπισμό και τη σύλληψη των 900 επικίνδυνων Αλβανών
κακοποιών που κυκλοφορούν ελεύθεροι.

Περίσσεψαν τα χαμόγελα κατά την υποδοχή του Κ. Σημίτη από τον Π. Μάικο ­ η συνέχεια ήταν ανάλογη…

Σχετικά με την ελληνική μειονότητα, τα πράγματα έμειναν εκεί που ήταν και πριν
από τις συνομιλίες. Ο Κ. Σημίτης έθεσε το θέμα της προστασίας των περιουσιών
των μειονοτικών, η αλβανική πλευρά απάντησε πως κάνει ό,τι μπορεί, και η μόνη
ίσως πρόοδος που επιτεύχθηκε είναι ότι οι Αλβανοί δέχθηκαν ­ ή πρότειναν ­ τα
500.000 δολάρια από τη βοήθεια των 2 δισ. δολαρίων που θα δώσει η Ελλάδα στην
Αλβανία, να διατεθούν για έργα στη Βόρειο Ήπειρο. Το υπόλοιπο 1,5 δισ. θα
δοθεί για την κατασκευή ενός μαιευτηρίου στην περιοχή των Τιράνων, καθώς και
για την κάλυψη στεγαστικών αναγκών στην αλβανική πρωτεύουσα.

Το ζήτημα του δανείου των 20 δισ. που έχει συνάψει η Αλβανία με την Ελλάδα
τέθηκε και πάλι από την Αλβανία, επειδή τα 15 από αυτά δεν έχουν ακόμη
διατεθεί. Η Ελλάδα επιμένει ότι χωρίς συγκεκριμένα προγράμματα δεν πρόκειται
να τα εκταμιεύσει, και οι Αλβανοί υποσχέθηκαν ότι τον Οκτώβριο, που θα
συνέλθει μεικτή διυπουργική επιτροπή, τα προγράμματα αυτά θα υπάρχουν (5 δισ.
θα αφορούν την κατασκευή κατοικιών, άλλα 5 δισ. την κοινωνική υποδομή, ένα
μέρος θα δοθεί για την ενίσχυση επιχειρήσεων που καταστράφηκαν στα γεγονότα
του ’97, ενώ 2,5 δισ. θα δοθούν για την κατασκευή στρατιωτικών εγκαταστάσεων).
Κατά τη συζήτηση αυτή, και ειδικά του πακέτου για τα έργα κοινωνικής υποδομής
που αφορούν κυρίως την κατασκευή σχολείων, προέκυψε και θέμα… Τζορτζ Σόρος!
Ο γνωστός και μη εξαιρετέος μεγαλοτραπεζίτης επιθυμεί να μετάσχει στο ίδιο
πρόγραμμα, αλλά η κυβέρνηση κατέστησε σαφές ότι δεν επιθυμεί να έχει η ίδια
επαφή μαζί του, και πως όλα πρέπει να γίνουν με διαφάνεια.

Όπως ήταν φυσικό, Σημίτης και Μάικο διαφώνησαν κάθετα στο θέμα της μη αλλαγής
συνόρων στα Βαλκάνια. Ο Κ. Σημίτης επανέλαβε ότι η Ελλάδα είναι σταθερά υπέρ
της διατήρησης των συνόρων στα σημερινά τους επίπεδα, αλλά ο Αλβανός
πρωθυπουργός, προφανώς για λόγους εσωτερικής κατανάλωσης, δήλωσε ότι σέβεται
το Σύμφωνο Σταθερότητας, αλλά πρέπει να ληφθούν υπόψη και οι νέες
πραγματικότητες, υπονοώντας το Κόσοβο. Ο Κ. Σημίτης είχε σειρά επαφών και με
τους αρχηγούς των πολιτικών κομμάτων της Αλβανίας, μεταξύ των οποίων και με
τον γνωστό Σαλί Μπερίσα, ο οποίος θρασύτατα έθεσε θέμα επιστροφής των
περιουσιών στους… Τσάμηδες! Ο Πρωθυπουργός τού εξήγησε ότι για την Ελλάδα
δεν υφίσταται τέτοιο θέμα. Τέλος μια ευχάριστη έκπληξη περίμενε τον
Πρωθυπουργό: ήταν το διαγνωστικό κέντρο που δημιούργησε και λειτουργεί στα
Τίρανα η Αρχιεπισκοπή Αλβανίας. Τον ξενάγησε ο ίδιος ο Αρχιεπίσκοπος
Αναστάσιος, του οποίου βεβαίως εξήρε το έργο και την προσφορά…