Εισήγηση για «θεραπεία – σοκ» σε Ελλάδα, Τουρκία, Κύπρο

«Θεραπεία – σοκ» σε Ελλάδα, Τουρκία και Κύπρο για να υπάρξει ελληνοτουρκική
συμφιλίωση εισηγείται ο πρώην Αμερικανός συντονιστής για το Κυπριακό, Τζέιμς Ουίλκινσον.

Και εξηγεί ότι εκείνο που πρέπει να κάνει η Ουάσιγκτον είναι να αναγκάσει τις
τρεις χώρες να αναγνωρίσουν ότι δεν θα εξασφαλίσουν αμερικανική υποστήριξη για
ορισμένες από τις θέσεις τους, αν δεν ακολουθήσουν πολιτική συμφιλίωσης και συμβιβασμού.

Αφού φέρνει ως παράδειγμα την «αποφασιστική» στάση που τήρησαν οι Ηνωμένες
Πολιτείες στο θέμα των πυραύλων S-300 (με το γνωστό αποτέλεσμα), ο Αμερικανός
διπλωμάτης προχωρεί ακόμη περισσότερο και σημειώνει ότι «είναι απαραίτητο να
βρεθεί (στις τρεις χώρες) κάποια αξιόπιστη ηγεσία, ένας Σαντάτ, ένας Πέρες ή
Ραμπίν, ένας Χιούμ ή Τριμπλ». Και αυτό, γιατί κατά τον Αμερικανό διπλωμάτη,
Ελλάδα, Τουρκία και Κύπρος είναι πολύ αναπτυγμένες χώρες και δεν θα κάνουν
οποιαδήποτε κίνηση σε θέματα που αφορούν την εθνική τους ασφάλεια μέχρι που να
πεισθούν ότι τέτοια κίνηση θα εξυπηρετούσε τα δικά τους εθνικά συμφέροντα.

Στην έκθεση που έγινε για λογαριασμό του ιδρύματος Κάρνεγκι και έχει τίτλο
«Προχωρώντας από την πρόληψη της σύγκρουσης προς τη συμφιλίωση ­
Αντιμετωπίζοντας την ελληνοτουρκική εχθρότητα», ο Τζ. Ουίλκινσον αναγνωρίζει
ότι η οποιαδήποτε δυναμική πρωτοβουλία εκ μέρους των ΗΠΑ για να υπερπηδηθούν
οι υφιστάμενες δυσκολίες που εμποδίζουν τη συμφιλίωση Ελλάδας, Τουρκίας και
Κύπρου, δεν μπορεί να φέρει το επιθυμητό αποτέλεσμα. Οι ΗΠΑ δεν έχουν ούτε τη
δυνατότητα ούτε τη θέληση να αλλάξουν την κατάσταση, εκτός και αν ακολουθήσουν
περισσότερη «θεραπεία – σοκ», όπως εισηγείται.

Για το Κυπριακό ο Αμερικανός διπλωμάτης αναφέρει ότι η διεθνής κοινότητα θα
έσφαλε αν προωθούσε λύση με βάση τον εθνικό διαχωρισμό που έχει επιβληθεί διά
των όπλων από το 1974. Υποστηρίζει την εκδήλωση πρωτοβουλίας από μέρους των
ΗΠΑ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης για να αρθεί το αδιέξοδο που, κατά τον Αμερικανό
διπλωμάτη, προέκυψε λόγω των ενταξιακών συνομιλιών της Κύπρου. Τονίζει μάλιστα
ότι η Ευρώπη είναι μέρος μάλλον του προβλήματος παρά μέρος της λύσης και
παρουσιάζει τις ΗΠΑ ως τον καλύτερο και ειλικρινή μεσολαβητή στο τρίγωνο Αθήνα
– Λευκωσία – Άγκυρα. Επικαλείται γι’ αυτό τον ρόλο της Ουάσιγκτον στην κρίση
των Ιμίων και το γεγονός ότι έχει αξιόπιστη δυνατότητα στρατιωτικής επέμβασης.

Σύμφωνα με το Κυπριακό Πρακτορείο Ειδήσεων, ο Αμερικανός διπλωμάτης εισηγείται
στην έκθεσή του επανέναρξη των συνομιλιών για το Κυπριακό με βάση τη δέσμη
ιδεών Γκάλι και την αποδοχή των μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης που πρότειναν
τα Ηνωμένα Έθνη. Προτείνει σχετικά ότι οι δύο πλευρές πρέπει να δεσμεύσουν
κονδύλια για την υλοποίηση αυτών των μέτρων και να μην υπάρξει αναβάθμιση
στρατιωτικών δυνάμεων.

Υιοθετεί ο κ. Ουίλκινσον τα δύο χωριστά δημοψηφίσματα για τα θέματα της
ένταξης της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση και κρίνει την πολιτική της χώρας του
στο Κυπριακό, χαρακτηρίζοντάς την ως ρητορική. Οι προοπτικές για λύση,
αναφέρει, είναι τόσο λίγες όσο ήταν το 1974. Αναγνωρίζει, πάντως, ότι η
τουρκική θέση για συνομιλίες «δύο κρατών» έχει σκοτώσει την προοπτική
ειρηνευτικών συνομιλιών και επισημαίνει ότι η τουρκική απαίτηση δεν είναι μόνο
απαράδεκτη για την Κύπρο, αλλά και για τις ΗΠΑ και για τα πλείστα κράτη – μέλη
των Ηνωμένων Εθνών.

Στο κεφάλαιο Ευρωπαϊκή Ένωση, ο κ. Ουίλκινσον αναφέρει ότι οι Ευρωπαίοι δεν
έχουν δικαιολογήσει επαρκώς την απόφαση του Λουξεμβούργου και σημειώνει ότι η
απουσία ενός ρεαλιστικού χρονοδιαγράμματος για τις σχέσεις Ε.Ε. – Τουρκίας
δημιουργεί προβλήματα στις συζητήσεις για τα εθνικά συμφέροντα των δύο χωρών.

Χαρακτηρίζει τον ρόλο της Γερμανίας πρωταγωνιστικό για τις ευρωτουρκικές
σχέσεις και αναφέρει ότι η απόφαση του Λουξεμβούργου ήταν ίσως η μεγαλύτερη
νίκη του αντιμεταναστευτικού αντιτουρκικού αισθήματος στη Βόννη παρά το
αποτέλεσμα της ελληνικής διπλωματίας. Οποιαδήποτε μετακίνηση από αυτές τις
θέσεις, συμπεραίνει ο Αμερικανός διπλωμάτης, εξαρτάται πρωτίστως από την
αλλαγή της γερμανικής διπλωματίας προς όφελος της Τουρκίας.