Τον Σεπτέμβριο ο νέος γύρος αποϋλοποίησης

Μετά τη διακοπή, τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο, το πρόγραμμα αποϋλοποίησης
των μετοχών των εταιρειών που είναι εισηγμένες στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών
θα συνεχιστεί κανονικά από τις αρχές Σεπτεμβρίου. Ο αρχικός στόχος, που ήταν η
ολοκλήρωση της αποϋλοποίησης όλων των μετοχών έως το τέλος του Ιουλίου, δεν
επιτεύχθηκε. Σύμφωνα με δηλώσεις των στελεχών του Αποθετηρίου Αξιών Αθηνών, ο
μήνας Ιούλιος ήταν ένας αρχικός στόχος και «η αποϋλοποίση των τίτλων είναι ένα
μεγάλο έργο, το οποίο προχωρεί κανονικά». Ήδη ανακοινώθηκαν οι μετοχές για τις
οποίες η διαδικασία αποϋλοποίησης θα ξεκινήσει την 1η και τη 15η Σεπτεμβρίου.
Ταυτόχρονα, πραγματοποιούνται σημαντικές αναβαθμίσεις στο σύστημα του
Αποθετηρίου, ώστε να αντιμετωπιστεί ο μεγάλο όγκος των τίτλων που πρόκειται να αποϋλοποιηθούν.

Έως τις αρχές του Ιουλίου είχε ολοκληρωθεί η διαδικασία για το 49% των μετοχών
που διαπραγματεύονται στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών. Πάντως, ο αριθμός των
εταιρειών θα έχει αυξηθεί στο τέλος του καλοκαιριού, καθώς οι περισσότερες θα
έχουν πραγματοποιήσει τις γενικές συνελεύσεις τους, κάτι που είναι αναγκαίο,
αφού, για να προβεί μια εταιρεία στην αποϋλοποίηση των τίτλων της, απαιτείται
να έχουν αποφασίσει γι’ αυτό οι μέτοχοί της.

Σύμφωνα με τις αποφάσεις του Κεντρικού Αποθετηρίου, οι ανώνυμες μετοχές των
εταιρειών θα πρέπει να έχουν αποϋλοποιηθεί μέσα σε διάστημα έξι μηνών από την
ημερομηνία που έχει ανακοινώσει το Αποθετήριο. Όσες από τις ανώνυμες μετοχές
εταιρειών, για τις οποίες έχει λήξει η οριζόμενη προθεσμία, δεν έχουν γίνει
άυλες, θα εκποιούνται με ευθύνη της εκδότριας εταιρείας στο Χρηματιστήριο
Αξιών Αθηνών. Τα χρήματα που θα προκύπτουν από την εκποίηση θα μπορούν οι
μέτοχοι να τα εισπράττουν από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων.

Οι ονομαστικές

Δεν ισχύει το ίδιο για τις ονομαστικές μετοχές. Όσες από αυτές δεν έχουν
αποϋλοποιηθεί στο οριζόμενο διάστημα, θα μπορούν μεν να αποϋλοποιηθούν αλλά
μόνον από την εκδότρια εταιρεία και όχι από τις χρηματιστηριακές εταιρείες και
τις τράπεζες που έχουν αναλάβει την αποϋλοποίηση των τίτλων.

Όπως είχε δηλώσει ο κ. Λουκάς Ζάγκας, διευθύνων σύμβουλος του Κεντρικού
Αποθετηρίου Αξιών Α.Ε., το έργο της αποϋλοποίησης αποτελεί σημαντικό έργο για
την ελληνική κεφαλαιαγορά, καθώς αποτελεί κρίσιμο σημείο για την αναβάθμισή
της αλλά και για άλλες εξελίξεις που σχετίζονται με αυτήν, όπως το
Ολοκληρωμένο Αυτόματο Σύστημα Ηλεκτρονικών Συναλλαγών (ΟΑΣΗΣ) και το
Χρηματιστήριο Παραγώγων. Μάλιστα ο κ. Ζάγκας είχε επισημάνει πως με το σύστημα
αυτό προωθείται η διαφάνεια στις συναλλαγές και διασφαλίζονται τα συμφέροντα
των επενδυτών.

Η αποϋλοποίηση των μετοχών είναι η μετατροπή των φυσικών σωμάτων των μετοχών ή
των αποθετηρίων εγγράφων που κατέχουν οι μέτοχοι σε ηλεκτρονική (δηλαδή άυλη)
μορφή.

Για να εγγραφεί ένας επενδυτής στο Σύστημα Άυλων Τίτλων (ΣΑΤ) θα πρέπει να
ανοίξει μερίδα και λογαριασμό αξιών και να ορίσει κάποιο χειριστή του
λογαριασμού του (κάποια χρηματιστηριακή εταιρεία ή κάποια τράπεζα) μέσω μιας
αίτησης την οποία θα υπογράψει. Κάθε επενδυτής έχει δικαίωμα να έχει μόνο μια
μερίδα και ένα λογαριασμό αξιών, ενώ στην περίπτωση που είχε περισσότερες θα
πρέπει να τις ενοποιήσει. Μετά την αποϋλοποίηση οι επενδυτές μπορούν να πωλούν
μετοχές σε άυλη μορφή μέσω του λογαριασμού που διαθέτουν, δίνοντας εντολή στον
χειριστή που έχουν ορίσει και εφόσον οι μετοχές είναι στον λογαριασμό τους.

Η είσπραξη των μερισμάτων άυλων τίτλων γίνεται με την προσκόμιση βεβαίωσης από
το Αποθετήριο, η οποία στην ουσία αντικαθιστά το κουπόνι. Με τον ίδιο τρόπο ο
επενδυτής μπορεί να συμμετάσχει σε αυξήσεις μετοχικών κεφαλαίων ή σε γενικές
συνελεύσεις, δηλαδή με βεβαίωση που εκδίδει το Αποθετήριο και που την παρέχει
ο χειριστής του λογαριασμού του.

Η διαδικασία της αποϋλοποίησης αναμένεται ότι θα μειώσει το κόστος των
συναλλαγών, ενώ θα μειωθεί και ο χρόνος εκκαθάρισης των χρηματιστηριακών
συναλλαγών, που σήμερα γίνεται ακόμη και την τρίτη εργάσιμη ημέρα από την
πραγματοποιούμενη συναλλαγή. Επιπλέον, η μετατροπή των φυσικών σωμάτων των
μετοχών σε άυλους τίτλους απαλλάσσει τους επενδυτές, αλλά και τους χειριστές,
από τον «βραχνά» της φύλαξης αλλά και τους κινδύνους απώλειας ή καταστροφής.